- Ձեր ընտրած ձևաչափով վերարտադրեք հասարակության մեկ օրը հայկական որևէ բնակավայրում;
- Գրեք Էսսե (խոհագրություն) «Անհատը և տնտեսությունը արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակաշրջանում» թեմայով (ծավալը էական չէ):
Category: Uncategorized
Հետազոտական Աշխատանք Բույսեր 2026-2027
Սովորող`Արտավազդ Մկրտչյան
Դասավանդող`Շողեր
Թեմա` Բույսեր
Ստորև ներկայացնում եմ թեման հետազոտական աշխատանքի ձևաչափով՝ ներածությամբ, նպատակով, խնդիրներով, հիմնական մասով, եզրակացությամբ և առաջարկություններով։
Մոլախոտերի դեմ պայքարի բնական և էկոլոգիապես անվտանգ միջոցների ուսումնասիրություն
Մոլախոտերի դեմ պայքարի բնական և էկոլոգիապես անվտանգ միջոցների ուսումնասիրություն
Ներածություն
Մոլախոտերը գյուղատնտեսության և այգեգործության կարևոր խնդիրներից են։ Դրանք աճում են մշակաբույսերի, պտղատու ծառերի և բանջարեղենի շրջակայքում՝ մրցակցելով օգտակար բույսերի հետ հողի սննդանյութերի, ջրի, լույսի և տարածության համար։ Մոլախոտերի մեծ տարածումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ մշակաբույսերի աճի և բերքատվության վրա։
Մոլախոտերի դեմ պայքարի տարածված միջոցներից են քիմիական թունաքիմիկատները, սակայն դրանց ոչ ճիշտ կամ չափից ավելի օգտագործումը կարող է վնասել շրջակա միջավայրին, հողի կենդանի օրգանիզմներին և ջրային պաշարներին։
Այդ պատճառով կարևոր է ուսումնասիրել բնական և էկոլոգիապես անվտանգ մեթոդները, որոնք կարող են նվազեցնել մոլախոտերի տարածումը՝ հնարավորինս քիչ վնաս հասցնելով բնությանը։
Հետազոտության նպատակը
Ուսումնասիրել մոլախոտերի դեմ պայքարի բնական միջոցները, բացահայտել դրանց արդյունավետությունը և գնահատել շրջակա միջավայրի վրա ունեցած ազդեցությունը։
Հետազոտության խնդիրները
- Ուսումնասիրել մոլախոտերի առաջացման և տարածման պատճառները։
- Բացահայտել մոլախոտերի վնասակար ազդեցությունը մշակաբույսերի վրա։
- Ուսումնասիրել մոլախոտերի դեմ պայքարի բնական մեթոդները։
- Համեմատել բնական մեթոդների առավելություններն ու թերությունները։
- Առաջարկել էկոլոգիապես անվտանգ լուծումներ։
Հիմնական մաս
1. Մոլախոտերի առաջացման պատճառները
Մոլախոտերը տարածվում են սերմերի, արմատների և ստորգետնյա ընձյուղների միջոցով։ Դրանց աճին նպաստում են հողի խոնավությունը, արևի լույսը, բարենպաստ ջերմաստիճանը և հողի սննդանյութերը։
Որոշ մոլախոտեր կարող են արագ տարածվել և կարճ ժամանակում զբաղեցնել մեծ տարածքներ։
2. Մոլախոտերի դեմ պայքարի բնական միջոցները
2.1. Ձեռքով և մեխանիկական եղանակով հեռացում
Մոլախոտերի հեռացման ամենապարզ և անվտանգ եղանակներից մեկը դրանք ձեռքով կամ համապատասխան այգեգործական գործիքներով արմատախիլ անելն է։ Այս մեթոդը հատկապես արդյունավետ է փոքր տարածքներում։ Արմատների ամբողջական հեռացումը նվազեցնում է բույսի կրկնակի աճի հավանականությունը։
2.2. Մուլչավորման մեթոդ
Մուլչավորումը հողի մակերեսը բնական նյութերով ծածկելու գործընթացն է։ Այդ նպատակով կարելի է օգտագործել ծղոտ, չոր խոտ, տերևներ կամ փայտի մանրացված կեղև։
Մուլչի շերտը սահմանափակում է արևի լույսի ներթափանցումը դեպի հող՝ խոչընդոտելով մոլախոտերի սերմերի ծլմանը և աճին։ Բացի այդ, այն պահպանում է հողի խոնավությունը և նպաստում հողի կառուցվածքի բարելավմանը։
2.3. Եռման ջրի օգտագործում
Եռման ջուրը կարող է ոչնչացնել մոլախոտերի վերգետնյա հատվածները։ Այն հատկապես կիրառելի է սալիկների և քարերի արանքներում աճող մոլախոտերի դեմ պայքարում։
Սակայն այս մեթոդը կարող է վնասել նաև հարակից օգտակար բույսերը, իսկ բազմամյա մոլախոտերի արմատները երբեմն պահպանվում են։
2.4. Քացախի կիրառություն
Քացախը պարունակում է քացախաթթու, որն ազդում է բույսերի տերևների վրա՝ առաջացնելով դրանց չորացում։
Այն առավել արդյունավետ է երիտասարդ մոլախոտերի դեպքում։ Սակայն քացախը կարող է վնասել նաև մշակաբույսերը, իսկ հող ներթափանցելու դեպքում բարձր կոնցենտրացիաներով կարող է բացասաբար ազդել հողի որոշ օրգանիզմների վրա։ Հետևաբար այն չի կարելի համարել ամբողջովին անվնաս բնական միջոց։
2.5. Սև թաղանթով ծածկում
Հողի մակերեսը անթափանց թաղանթով ծածկելու միջոցով սահմանափակվում է արևի լույսի հասանելիությունը։ Արդյունքում մոլախոտերը չեն կարողանում իրականացնել բնականոն ֆոտոսինթեզ և աստիճանաբար ոչնչանում են։
Այս մեթոդը հատկապես արդյունավետ է այն տարածքներում, որտեղ նախատեսվում է նախապես մաքրել հողը և հետագայում մշակաբույսեր տնկել։
3. Բնական մեթոդների առավելություններն ու թերությունները
Բնական մեթոդներն ունեն մի շարք առավելություններ.
- Նվազեցնում են քիմիական նյութերի օգտագործման անհրաժեշտությունը։
- Հնարավորություն են տալիս պահպանել հողի բնական միջավայրը։
- Շատ դեպքերում մատչելի են և հեշտ կիրառելի։
- Կարող են նպաստել հողի խոնավության պահպանմանը։
- Հարմար են փոքր այգիներում և տնամերձ տարածքներում կիրառելու համար։
Միևնույն ժամանակ կան նաև որոշ սահմանափակումներ։ Բնական մեթոդները երբեմն պահանջում են ավելի շատ ժամանակ և պարբերական աշխատանք։ Բացի այդ, ոչ բոլոր միջոցներն են արդյունավետ բազմամյա և խոր արմատներ ունեցող մոլախոտերի դեմ։
Հետազոտական փորձի առաջարկ
Բնական մեթոդների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով կարելի է իրականացնել փոքր փորձ։
Փորձի համար ընտրել հողի երեք հավասար հատված։
- Առաջին հատվածում մոլախոտերը հեռացնել ձեռքով։
- Երկրորդ հատվածում հողը ծածկել ծղոտով։
- Երրորդ հատվածը թողնել առանց միջամտության՝ որպես համեմատության տարբերակ։
Երկու-երեք շաբաթվա ընթացքում դիտարկել յուրաքանչյուր հատվածում նոր մոլախոտերի առաջացման քանակը։
Արդյունքները գրանցել աղյուսակում և համեմատել՝ պարզելու համար, թե որ մեթոդն է տվյալ պայմաններում առավել արդյունավետ։
Եզրակացություն
Ուսումնասիրության արդյունքում կարելի է եզրակացնել, որ մոլախոտերի դեմ պայքարը պարտադիր չէ իրականացնել միայն քիմիական նյութերի միջոցով։ Գոյություն ունեն մի շարք բնական մեթոդներ, որոնք կարող են արդյունավետորեն սահմանափակել մոլախոտերի աճն ու տարածումը։
Առավել նպատակահարմար մեթոդներից են ձեռքով հեռացումը, մուլչավորումը և հողի ծածկումը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել քիմիական թունաքիմիկատների օգտագործումը և նպաստել շրջակա միջավայրի պահպանությանը։
Այսպիսով, բնական մեթոդների ճիշտ համադրումը կարող է դառնալ մոլախոտերի դեմ պայքարի արդյունավետ և էկոլոգիապես պատասխանատու միջոց։
Հետազոտական աշխատանքի կարևոր առաջարկություն․ եթե աշխատանքը ներկայացվելու է որպես գիտական ուսումնասիրություն, ցանկալի է իրականացնել առաջարկված փորձը, գրանցել դիտարկումների արդյունքները և դրանց հիման վրա կատարել վերջնական համեմատություն։
Գրականություն 11
Արծիւ եւ նետ
Արծիւն երթայր յերկինս, եւ հարին զնա նետիւ: Եւ նա զարմացաւ, թէ ո՞վ զայս արար: Հայեցաւ եւ ետես զնետն` զփետուրն իւր եւ ասէ.
— Վա՛յ ինձ, զի յինէն է պատճառ սպանման իմոյ:
Աշխարհաբար
Արծիվը թռչում էր երկնքում, երբ նրան նետով խոցեցին։ Նա զարմացավ և մտածեց՝ ո՞վ արեց դա։ Նայեց և տեսավ նետը, որի վրա իր իսկ փետուրներն էին։ Արծիվը ասաց.
— Վա՜յ ինձ, որովհետև իմ իսկ փետուրներն են դարձել իմ մահվան պատճառը։
Աշխհարաբար
Որսորդը բռնեց մի կաքավի և ուզում էր մորթել։ Կաքավն ասաց.
— Մի՛ սպանիր ինձ, որովհետև ես կխաբեմ շատ կաքավների և կբերեմ քո թակարդի մեջ։
Որսորդն ասաց.
— Հիմա հաստատ իմ ձեռքով կմեռնես, որովհետև դու քո ընկերներին և հարազատներին ես մատնում մահվան։
Աշխհարաբար
Մի իմաստուն մարդ աղքատ էր և ուներ ծույլ որդիներ։ Մահվան ժամին նա կանչեց որդիներին և ասաց.
— Ո՛վ որդիներ, մեր այգում շատ գանձ կա թաքցրած, բայց ես ձեզ չեմ ցույց տա տեղը։ Նա, ով աշխատի և ավելի խոր փորի, կգտնի գանձը։
Հոր մահից հետո որդիները սկսեցին մեծ աշխատասիրությամբ փորել այգին։ Յուրաքանչյուրը ջանում էր, որ ինքն առաջինը գտնի գանձը։
Այգին սկսեց աճել ու լավ բերք տալ։ Այն շատ պտուղ տվեց և հարստացրեց որդիներին։
Հայոց լեզու
Տրված ածանցներով և տրված բառերի արմատներով նոր բառ ստացիր (առանց երկրորդ ածանցի)
ան նախածանցով
- Մեծարգո, խստագույն, գրականություն, համալիր, ախորժակ, հունական, բծավոր, Հագենալ, մահակ, բանակ, գետնատարած, վրիպակ:
անմեծ, անգիր, անախորժ, անբիծ, անհագ, անբանակ
2.Առողջացում, պատեհապաշտ, կայունանալ, գիրուկ, զինամթերք, համույթ, զանցանք, կարություն, մտերմաբար, հեծելազոր, բանել, ափսոսանք:
անառողջ, անպատեհ, անկայուն, անհամույթ, անկար, անզենք
ապ նախածանցով
3. Ուխտադրուժ, երախտիք, անուշադիր, կարողանալ, հնգակի, արանք, երասան, միջազգային, շնորհաշատ, անառիկ, հովվերգական, ցուցադրաբար:
ապերախտ, ապաշնորհ, անկարող, ապազգային, ապառիկ, ապատիկ
մակ նախածանցով
4. Դարձերես, դնել, փորագրություն, նշաձև, թռչնաբուծարան, փոխանվանաբար արդիական, պարույկ, աներևույթ, հապաղել, տողադարձել, բայահիմք:
մակերես, մակդիր, մակագրություն, մակնշել, մակարդակ, մակբայ
ակ վերջածանցով
5. Օդահեն, հոգեհանգիստ, անվանական, առվույտ, գրչություն, թռչնաբուծական, -ղեցկադեմ, բռնակալ, տարալեզու, համամիություն, սարահարթ, գլխատառ:
օդակ, հոգեհանգստակ, անվանակ, առվույտակ, գրչակ, սարահարթակ
6. Երկրագունդ, կրափոշի, ետնադուռ, աղյուսաշեն, արձանագրություն, բուժօգնություն, յուղ, կողք, մահագույժ, կատվառյուծ, վտիտ, ընդունելի:
երկրակ, փոշակ, դռնակ, աղյուսակ, արձանագրակ, բուժակ
ակի վերջածանցով
7. Մայրուղի, մասնավորեցում, բազմազանություն, եռակցել, շեղաչք, հինգերորո եզոպոսյան, հոգեվերլուծական, երկվորյակ, ապակեփեղկ, հանքառաջացում, տարորոշում:
մայրուղակի, մասնավորակի, բազմազանակի, եռակցակի, շեղաչքի, երկվորյակի
Նախադասություններում տեղադրիր փակագծերում տրված բառերից համապատասխանը։
Հայոց լեզու
- Հեծյալները (ելումուտ, երթևեկ) էին անում պարսպադռնից Հոլով՝ բացառական
Հոլովում՝ ի հոլովում: - Միշա Գլինկան հազիվ 13 տարեկան էր, բայց արդեն հրաշալի նվագում էր (դաշնամուր, դաշնամուրի վրա):
- Միշան իջեցրեց ջութակը և (վճռականորեն, վճռորոշ) պատասխանեց. «Հայրի՛կ, չէ՞ որ երաժշտությունը— Հոլով՝ ուղղական
Հոլովում՝ ի հոլովումիմ հոգին Հոլով՝ հայցական
Հոլովում՝ ի հոլովում»: - Եղել էին երջանիկ ժամանակներ, երբ (հաղթանակած, հաղթական) փառքով— Հոլով՝ գործիական
Հոլովում՝ ի հոլովում վերադառնում էին պատերազմից, և ամբոխը ողջունում էր նրանց։ - Անհնարին (խռովքի, խռովության) մեջ կանգնած էր նա հայրենական տան մուտքի առաջ:
- Գիշերային այդ (տագնապալից, տագնապող) պահին երկու ձիավորներ անցնում էին Մուշի դաշտով:
- (Այս ու այն կողմ, այստեղ-այնտեղ) շուռումուռ գալուց հետո իշխանը չկարողացավ քնել և դուրս եկավ վրանից։
- Նա ցատկոտեց (տեղից, տեղում) և չընկնելու համար բռնեց սյունից:
- Մռայլ (խորհրդի, խորհրդածության) մեջ խորասուզված, գլուխը կրծքին թեքած՝ կանգնած
էր Սմբատը։ - Նրա և անդամալույծի միջև սկսվեց մի (անօրինակ, անօրինական) պայքար:
- Եվ ահա մի անգամ (շառաչուն, շառաչյուն) հողմին չդիմացավ դարավոր հսկա կաղնին:
- Չնայած պարկեշտ, բայց (թեթևամիտ, թեթևաբարո) կին էր տիկին Բախտամյանը:
- Հագարացիների վրաններն սկսեցին բոցավառվել, և նրանք (հանկարծակի եկած, հանկարծակիի եկած) փախան խուճապահար:
- Նա նայում էր հոնքերի տակից և հայացքը գամում այնպես անդիմադրելի, որ մարդ ստիպված էր լինում (տեղի տալ, տեղիք տալ):
- Հենց որ ստացան այդ լուրը, ամրոցի բնակիչներն իսկույն (խառնվեցին, խռնվեցին) պատանու շուրջը՝ հաղթության մանրամասները նրանից լսելու:
- Մարզպետունին ժպտաց և այդ ժպիտի տակ փորձեց թաքցնել այն կասկածը, որով (վերաբերում, վերաբերվում) էր իր սպարապետին:
- Այսօրվանից նա դառնում է մեր ստեղծագործական միության (լիիրավ, լիակատար) անդամ:
- Սեփական գիտելիքի պակասի (զգացմունքը, զգացումը) կախված է ունեցած գիտելիքի
ծավալից ու խորացումից: - Հիվանդանոցներն այսօր չեն կարողանում սոցիալապես խոցելի խավերին (ապահովագրել, ապահովել) անվճար բուժօգնությամբ:
- Ծառայության սկզբում նորակոչիկները ծանոթանում են կանոնագրքի (պահանջներին, պահանջմունքներին)։
- (Հոգեբարձուների, հոգաբարձուների) խորհուրդը հուշարձանի պեղման նախագծի և հողային աշխատանքների իրականացման համար նախատեսել է անհրաժեշտ գումար:
- Քաղաքի տեսարժան վայրերը (դիտելուց, դիտարկելուց) հետո ճանապարհ ընկանք դեպի Վենետիկ:
Հանրահաշիվ
- Տրված է f(x)=x⁶−3x²+2։ Գտնել f(−2)-ը և f(1)-ը։
f=(-2)=-2⁶-3-2²+2=64-12+2=54
- Որոշել f(x)=xn ֆունկցիայի զրոները, եթե n∈N։
xn=0
y=0
- Համեմատել՝ առանց հաշվիչի օգտագործման․
(−2)⁷=-128,(−3)⁵=-243,(−4)⁴256։
- Գտնել n-ը, եթե
2n=32⋅2⁴
2⁵•2⁴=9
n=9
- Որոշել n-ի բոլոր բնական արժեքները, որոնց դեպքում f(x)=xn ֆունկցիան զույգ է։
- Որոշել n-ի բոլոր բնական արժեքները, որոնց դեպքում f(x)=xn ֆունկցիան կենտ է։
- Հետազոտել f(x)=x5 ֆունկցիայի աճման և նվազման միջակայքերը։
- Կառուցել f(x)=x4 ֆունկցիայի գրաֆիկը և նշել դրա հիմնական հատկությունները։
- Գտնել a-ն, եթե f(x)=ax4 և f(2)=48։
- Գտնել f(3), եթե f(x)=xn, իսկ f(2)=16։
Education in Armenia and Finland
Education in Armenia and Finland
Education is very important in Armenia and Finland. Children in both countries go to school and learn many subjects. Both countries want students to have a good future.
There are some differences between the schools. In Armenia, students usually have a lot of homework, tests, and exams. Teachers explain the lessons, and students listen and answer questions.
In Finland, students often do more group work and practical activities. They can also have more time to rest and play. Teachers try to make learning easy and interesting.
However, there are also similarities. Students in both countries study math, languages, history, and science. They also have teachers who help them learn.
In conclusion, schools in Armenia and Finland are different, but they also have many things in common. Both countries want students to learn and have a good future.
Հայոց լեզու
Կազմիր տրված բառերի հոգնակին.
1. Ոտնաձայներ, հեռագիր, կողմնացույցներ, աստղեր, հեռագրասյուներ, սպունգներ, պատմագիրներ, հատակագիծեր, լեզվաբաններ, անտուններ։
2․ Անցաթուղթ, դյուրահավատներ, հողաթումբներ, դրամահատներ, շարասյուներ, դուստրեր, թաղամաս, ակնաբույժներ, գրասեղաններ, մարտավկաներ:
3․Բեռնակիրբեր, քաղաքադուռներ, գործատերեր, նախագիծներ, հանքափորներ, հանքահորններ, օդանավներ, պարերգեր, ընչացքներ, սպաներ։
4․Կոճակներ, քարանձավներ, վերնատ ուններ, վաչկատուններ հացատուններ, ուսապարկեր, պատմաբաներ, միլիոնատերեր, տունկներ, վիպասաներ:
5.Ռուսներ, զարթուցիչներ, գոչյուններ, օրինագծեր, բազկոսկրեր, երաժշտախմբեր, հորաքույրեր, պայազատներ, զորախաղեր, հողմացույցներ։
6.լիցքեր, դաշնագրեր, դեղահաբեր, բնանկարներ, օրհներգեր, մարտադաշտեր, դավադիրներ, դարպասապահներ, սպիներ, պատճեններ։
7. հետնախորշեր, հարթաչափեր, ոտնաչափեր, կողաքներ, սրունքներ, թռչնաբույծներ, մկաններ, ծաղկեփնջեր, վերնագրեր, ենթասպաներ։
8.շատեր, կանայք, մարդիկ, պարոններ, պահեստամասեր, կնիքներ, կիլոմետրեր, ճամփեզրեր, երկրապահներ, քարայծեր։
9. տղամարդիկ, խաղամոլներ, շարժանկարներ, լողաթևեր, նստացույցեր, դաշտամկներ, գործավարներ, դրամատներ, վարդաջրեր, վիպասքեր։
10. հրամանագրեր, իրահանգներ, ջահակիրներ, ենթակետեր, որթատունկեր, գործազուրկներ, մառաններ, գիսաստղեր, խմբերգեր, գրաբերներ։
Հայոց լեզու 10

Սա երկգլուխ արծվի պատկեր է՝ հայկական և բյուզանդական խորհրդանիշներից մեկը։ Այն հաճախ օգտագործվել է որպես իշխանության, ուժի և պետության միասնության նշան։
Պատկերի վրա երևում են․
երկու ոսկեգույն արծիվներ,
կարմիր վահան,
զարդանախշային հայկական ոճ։
Երկգլուխ արծիվը պատմության ընթացքում օգտագործվել է նաև հայկական թագավորական տոհմերի կողմից, հատկապես՝ Կիլիկյան Հայաստանի ժամանակաշրջանում։ Այն խորհրդանշում էր արևելքի և արևմուտքի վրա իշխանություն կամ հոգևոր ու աշխարհիկ ուժերի միասնություն։
Էկոլոգիա Կոմոդոյի վիշապ

Ընդհանուր բնութագիր
Երկարությունը կարող է հասնել մոտ 3 մետր
Քաշը՝ մինչև 70–90 կգ
Մաշկը կոշտ է, ծածկված մանր թեփուկներով
Ունի ուժեղ պոչ և սուր ճանկեր
Կենսակերպ և սնունդ
Կոմոդոյի վիշապը գիշատիչ է։ Նա սնվում է՝
եղջերուներով
վայրի խոզերով
երբեմն նաև փոքր կենդանիներով
Հետաքրքիր է, որ նրա թքի մեջ կան վտանգավոր բակտերիաներ և թույն, որոնք օգնում են որսին թուլացնել։
Վարք և առանձնահատկություններ
Շատ արագ է՝ կարող է վազել մինչև 20 կմ/ժ
Լավ լողում է
Օգտագործում է երկար լեզուն՝ հոտերը զգալու համար
Վտանգվածություն
Հետաքրքիր փաստ
Կոմոդոյի վիշապները երբեմն կարող են ուտել նաև իրենց տեսակին (կանիբալիզմ)։