Category: Uncategorized

Էկոլոգիա Կոմոդոյի վիշապ

Ընդհանուր բնութագիր
Երկարությունը կարող է հասնել մոտ 3 մետր
Քաշը՝ մինչև 70–90 կգ
Մաշկը կոշտ է, ծածկված մանր թեփուկներով
Ունի ուժեղ պոչ և սուր ճանկեր
Կենսակերպ և սնունդ

Կոմոդոյի վիշապը գիշատիչ է։ Նա սնվում է՝

եղջերուներով
վայրի խոզերով
երբեմն նաև փոքր կենդանիներով

Հետաքրքիր է, որ նրա թքի մեջ կան վտանգավոր բակտերիաներ և թույն, որոնք օգնում են որսին թուլացնել։

Վարք և առանձնահատկություններ
Շատ արագ է՝ կարող է վազել մինչև 20 կմ/ժ
Լավ լողում է
Օգտագործում է երկար լեզուն՝ հոտերը զգալու համար
Վտանգվածություն


Հետաքրքիր փաստ

Կոմոդոյի վիշապները երբեմն կարող են ուտել նաև իրենց տեսակին (կանիբալիզմ)։

Գրականություն Տեր ու Ծառան

<<Տեր ու ծառան>>հեքիաթը հայկական ժողովրդական պատմություն է, որտեղ հիմնական գաղափարը վերաբերում է խելքի, խորամանկության և սոցիալական անհավասարում:

                    Հասարակագիտություն 10

                                      Սոցիալական  անհավասարում     

                                    /                                                      \

                                 /                                                           \

Կրթական անհավասարություն;                   Սոցիալական         

                         /                                                                      \

                       /                                                                           \

English

1.describes somebody who uses their left hand to write
→ left-handed
another word for beautiful or handsome
→ good-looking
the opposite of part-time
→ full-time
an adjective which means that something lasts two minutes
→ two-minute
describes a shirt which has short sleeves
→ short-sleeved
describes a person who works hard
→ hard-working

2.easy + going → easy-going
home + made → home-made
five + star → five-star
over + priced → overpriced
second + hand → second-hand
well + known → well-known
English + speaking → English-speaking
500 + page → 500-page

4.easy-going home-made five-star overpriced second-hand well-known English-speaking 500-page

Հանրահաշիվ ինքնաստուգում

3-րդ տարբերակ 

1. Գտի՛ր թվաբանական պրոգրեսիայի 9 -րդ անդամը, եթե  a1= 6, d = — 0,5  : (1միավոր)

6+(9−1)⋅(−0.5)

6+8⋅(−0.5)

6−4=2

2. Հաշվի՛ր a1= 11 և  a16= 24  թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին 16  անդամների գումարը:

16/2(11+24)=35 8•35=280

(1 միավոր)

3. Տրված է հաջորդականության բանաձևը և առաջին անդամը։ Հաշվի՛ր չորրորդ անդամը    x1= 4 ,  xn+1=  xn -5 :    (1 միավոր)

-11

4. Հայտնի է, որ  x — 2, 5 , x + 6 թվերը կազմում են թվաբանական պրոգրեսիա: Գտի՛ր  x-ը։

5=(x−2)+(x+6)/2

2x+4/2

x=3

(1 միավոր)

5.Գտի՛ր թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը և առաջին անդամը անդամը, եթե  a3= 4, a8= 39 :   (1 միավոր)

(a1+7d)−(a1+2d)=39−4

5d=35

D=7

a1+2⋅7=4

a1+14-4

a1=10

6. Հաշվի՛ր  a1= 10  և  d = -0.5 թվաբանական պրոգրեսիայի  դրական անդամների գումարը:

a20=10+19(−0.5)=10−9.5=0.5

s20=10(10+0.5)=10⋅10.5=105

(1 միավոր)

7. Գտի՛ր երկրաչափական պրոգրեսիայի 4-րդ անդամը, եթե b1= 2 և  q= 3:            

b4=2⋅3³=2⋅27=54

 (1 միավոր)

8.Լուծել  (1 — x)(x + 4) > 0 անհավասարումը:

(−∞,−4)

(1 միավոր)

9. Գտնել երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին տասը անդամների գումարը, եթե b1= 4  և  q= 2 : (1 միավոր)

10.Գտնել   (-5;7) և (-6;6) միջակայքերի հատումին պատկանող ամբողջ թվերի քանակը:

-4,−3,−2,−1,0,1,2,3,4,5

(1 միավոր)

Էկալոգիա

1. Դոդո (Dodo)
Մավրիկիոս կղզու այս թռչունը չէր թռչում և չուներ բնական թշնամիներ, մինչև 17-րդ դարում կղզի հասան մարդիկ։

Պատճառը: Նավաստիները որսում էին նրանց սննդի համար, իսկ նրանց հետ բերված կենդանիները (խոզեր, առնետներ) ոչնչացնում էին դոդոների բները։

Անհետացման տարեթիվը: Մոտավորապես 1660-1680-ական թթ.:

2. Ստելլերյան կով (Steller’s Sea Cow)
Այս հսկայական ջրային կաթնասունը հայտնաբերվել է 1741 թվականին Բերինգի ծովում։ Այն ուներ մինչև 9 մետր երկարություն։

Պատճառը: Չափազանց արագ և անխնա որսը մսի և ճարպի համար։ Մարդկանցից պահանջվեց ընդամենը 27 տարի այս տեսակին լիովին բնաջնջելու համար։

Անհետացման տարեթիվը: 1768 թ.:

3. Թասմանյան վագր (Thylacine)
Չնայած անվանը՝ սա պարկավոր կենդանի էր, որն ապրում էր Ավստրալիայում և Թասմանիայում։

Պատճառը: Ֆերմերները կարծում էին, թե նրանք հարձակվում են ոչխարների վրա, ուստի կառավարությունը պարգևավճար էր սահմանել յուրաքանչյուր սպանված վագրի համար։ Նաև դեր խաղացին հիվանդությունները և շների ներմուծումը։

Անհետացման տարեթիվը: 1936 թ. (վերջին առանձնյակը սատկեց կենդանաբանական այգում)։

4. Թափառող աղավնի (Passenger Pigeon)
Ժամանակին սա Հյուսիսային Ամերիկայի ամենատարածված թռչուններից էր. երբ նրանց երամները թռչում էին, երկինքը մթնում էր։

Պատճառը: Զանգվածային որսը սննդի համար և անտառների հատումը։

Անհետացման տարեթիվը: 1914 թ.:

5. Արևմտյան սև ռնգեղջյուր (Western Black Rhino)
Այս ենթատեսակը ժամանակին տարածված էր Աֆրիկայի կենտրոնական հատվածում։

Պատճառը: Որսագողությունը (բրակոներություն)։ Մարդիկ սպանում էին նրանց բացառապես եղջյուրների համար, որոնք թանկարժեք էին համարվում արևելյան բժշկության մեջ։

Անհետացման տարեթիվը: Պաշտոնապես հայտարարվել է անհետացած 2011 թ.:

English 10

Example Matching (how it usually works)

If phrases 1–6 are something like:

  1. You must wear a uniform → a (strong obligation)
  2. You mustn’t smoke here → b (prohibition)
  3. You don’t have to come → c (no obligation)
  4. I had to study yesterday → d (past obligation)
  5. I will have to work tomorrow → e (future obligation)
  6. You should see a doctor → f (advice)

obligationno obligationprohibitionpast / future obligationadvice

2)

He was reliable and punctual. When he was working in the burger van, he had to work on time. He also had to be polite to the customers. However, the job didn’t have to take much responsibility as his boss dealt with the difficult situations.

He had to get up early because the van opened at 11 am. When he wanted to, he didn’t have to take days off.

Now that he has changed to a new job, things are different. Although he likes it, it affects his life because it is a very high-pressure job, so he has to work to tight deadlines. However, he doesn’t have to work outside, which is nice.

3)

Communication skills
→ I acquired this skill at school by talking to classmates and teachers. Teamwork
→ I learned this by working on group projects. Time management
→ I developed this skill by doing my homework on time. Problem-solving
→ I got this skill by solving difficult tasks and exercises. Responsibility
→ I learned this by completing my duties at school and at home. Computer skills
→ I acquired this by using a computer for studying.

Հասարակություն 10

Լրացուցիչ 5 Դրական կողմեր

  1. Կրթական հնարավորությունների ընդլայնում Առցանց դասընթացների և միջազգային փոխանակման ծրագրերի շնորհիվ (օրինակ՝ Erasmus+) ուսանողները կարող են ստանալ լավագույն կրթությունը՝ անկախ իրենց գտնվելու վայրից։
  2. Տեղեկատվության հասանելիություն Ինտերնետի շնորհիվ աշխարհի ցանկացած կետում տեղի ունեցող իրադարձության մասին տեղեկանում ենք վայրկյանների ընթացքում, ինչը բարձրացնում է հասարակական իրազեկվածությունը։
  3. Անձնական զարգացում և ճկունություն Տարբեր մշակույթների հետ շփումը զարգացնում է «էմոցիոնալ ինտելեկտը» և քննադատական մտածողությունը՝ օգնելով մարդկանց ավելի լայն նայել աշխարհին։
  4. Բժշկական զբոսաշրջություն և համագործակցություն Հիվանդները կարող են բուժում ստանալ այլ երկրներում, որտեղ տվյալ ոլորտը ավելի զարգացած է, իսկ բժիշկները կարող են իրական ժամանակում խորհրդակցել արտասահմանյան գործընկերների հետ։
  5. Աշխատանքի ազատություն (Remote work) Գլոբալացումը հնարավորություն է տվել մարդկանց աշխատել արտասահմանյան ընկերություններում՝ առանց սեփական երկիրը լքելու, ինչը նպաստում է «ուղեղների արտահոսքի» կանխմանը։

Լրացուցիչ 5 Բացասական կողմեր

  1. Կիբերհանցագործությունների աճ Թվային կապվածությունը ստեղծում է նոր վտանգներ՝ տվյալների գողությունից մինչև միջազգային հաքերային հարձակումներ պետական ենթակառուցվածքների վրա։
  2. Լեզվական բազմազանության կորուստ Անգլերենի և մի քանի այլ գերիշխող լեզուների տարածումը հանգեցնում է նրան, որ փոքր ժողովուրդների լեզուները աստիճանաբար դուրս են մնում գործածությունից և հայտնվում անհետացման եզրին։
  3. Սպառողականության մշակույթ (Consumerism) Համաշխարհային բրենդների գովազդային ճնշումը մարդկանց ստիպում է գնել ավելին, քան նրանց իրականում պետք է, ինչը բերում է հոգեբանական կախվածության և ավելորդ աղբի կուտակման։
  4. Համավարակների արագ տարածում Ինչպես տեսանք COVID-19-ի դեպքում, մարդկանց և ապրանքների ակտիվ տեղաշարժը թույլ է տալիս վարակիչ հիվանդություններին օրերի ընթացքում վերածվել համաշխարհային աղետի։
  5. Աշխատատեղերի անկայունություն Ավտոմատացումը և արտադրության տեղափոխումը ավելի էժան երկրներ զարգացած պետություններում բերում է մասսայական գործազրկության որոշակի ոլորտներում (օրինակ՝ գործարանային աշխատողների շրջանում)։