Երկրաչափություն 10

3 + 4 + 5 = 12

24 ÷ 12 = 2 սմ

Փոքր կողմը՝ 3 × 2 = 6 սմ

Միջին կողմը՝ 4 × 2 = 8 սմ

Մեծ կողմը՝ 5 × 2 = 10 սմ

1)6,32

a = 6, b = 8, c = 10

4)7սմ

P = 5 + 15 + 10 + 10 = 40 սմ

1)40

180°-60°=120°

Գրականության 10

  1. Տեղեկություններ գտիր Սայաթ-Նովայի մասին։

Հիմնական տեղեկություններ Սայաթ-Նովայի մասին.

  • Իրական անուն: Հարություն Սայադյան (Արութին)։
  • Ծննդյան վայր և ժամանակ: Թիֆլիս, ենթադրաբար 1712 կամ 1722 թթ․։
  • Գործունեություն: Կյանքի մեծ մասն ապրել է Թիֆլիսում, եղել է արքունի երգիչ, սակայն հետագայում հեռացվել է պալատից։
  • Ստեղծագործություն: Նրա երգերը կոչվում են «խաղեր»։ Մեզ են հասել հայերեն (մոտ 70), վրացերեն (30-ից ավելի) և ադրբեջաներեն (մոտ 120) երգեր։ Իր երգերը հավաքել է «Դավթար» կոչվող ժողովածուում։
  • Անձնական կյանք: Ամուսնացած է եղել Մարմար անունով լոռեցի կնոջ հետ, ունեցել է 4 զավակ։

2.Համեմատի՛ր Սայաթ-Նովայի բանաստեղծությունները Չարենցի «Տաղարանի»-ից կարդացածդ բանաստեղծությունների հետ։

Համեմատական վերլուծություն

  • Ընդհանրությունները.
    • Շունչն ու ոգին. Երկուսն էլ հագեցած են արևելյան երաժշտականությամբ, պատկերավորությամբ և հույզերի անմիջականությամբ։
    • Թեմաները. Սեր, կարոտ, կյանքի իմաստ, անցողիկություն («Աշխարհս մի փանջարա է» և Չարենցի «Աշխարհիս մեջ ես էլ մե օր»)։
    • Գեղագիտությունը. Գույների, հոտերի և զգայական պատկերների առատություն։
  • Տարբերությունները.
    • Լեզուն և ոճը. Սայաթ-Նովան ստեղծագործել է հայերեն, վրացերեն և թուրքերեն՝ օգտագործելով բարդ, պատկերավոր հանգեր ու ավանդական խաղի կառուցվածք։ Չարենցը գրել է արդիական արևելահայերենով՝ ավելի պարզ, բայց խորը փիլիսոփայական երանգներով։
    • Սիրո պատկերումը. Սայաթ-Նովայի սերը երկրպագության, հաճախ անհասանելի գեղեցկության երգ է։ Չարենցի սերը «Տաղարանում» ավելի անձնական է, երբեմն՝ տառապալից, կյանքի ֆիզիկական զգացողությամբ։
  1. Գտիր այս բանաստեղծություններում բանաստեղծական քեզ ծնոթ կայուն ձևերը (սոնետ, տրիոլետ, գազել, քառյակ և այլն)։
  2. Տպավորություններդ գրառիր Չարենցի «Տաղարան» շարքի շուրջ։

Հայոց լեզու 10

  1. Ներկայացրու պատրաստածդ գովազդը։
  2. Համեմատիր երկու կտավները բանավոր։
  3. Ուշադրություն դարձրու՝ նկարներից որում ինչն է կարեւորված, ուշադրությունն ինչի վրա է հրավիրած։

Առաջինում կարևորված է ծաղիկների բնական տեսքը, նրանց վառ դեղին գույնը և կենդանությունը։ Ուշադրություն հենց ծաղիկների վրա։

Երկրորդում կարևորված է գույների  ընդհանուր պատկերային ձևավորումը։ Ուշադրությունը ոչ միայն ծաղիկների, այլ նաև ծաղկամանի ու ֆոնի վրա է։

Ներկայացրու դրանք գրավոր այնպես, որ դրանք չդիտած մարդիկ լիարժեք պատկերացնեն եւ միմյանց հետ չշփոթեն այս նկարները։

    Առաջինում պատկերված են վառ դեղին, բնական տեսք ունեցող արևածաղիկներ՝ բաց գույնի ֆոնի վրա, պարզ ծաղկամանի մեջ։

    Երկրորդում պատկերված են ավելի պարզեցված ձևերով դեղին ծաղիկներ՝ մուգ ֆոնի վրա, կապույտ ծաղկամանի մեջ, որտեղ գույները կտրուկ հակադրվում են։

    1. Յուրաքանչյուր նկարի համար վերացական վենագիր ընտրիր։

    Արևի շունչը2.գույների խաղ

    2.Մեկնաբանիր վերնագիրդ գրավոր։

    3.Տեղեկություններ գտիր նկարների հեղինակների մասին։

      Առաջին նկարի հեղինակ՝ Vincent van Gogh

      • Ծնվել է 1853 թվականին Նիդեռլանդներում։
      • Մահացել է 1890 թվականին Ֆրանսիայում։
      • Նա հետիմպրեսիոնիզմի ամենահայտնի նկարիչներից է։
      • Իր կյանքի ընթացքում գրեթե չի ճանաչվել, բայց հետո դարձել է աշխարհի ամենահայտնի արվեստագետներից մեկը։
      • «Արևածաղիկներ» նկարների շարքը նկարել է Ֆրանսիայի Առլ քաղաքում 1888–1889 թվականներին։
      • Այս նկարներում օգտագործել է հիմնականում դեղին գույնի տարբեր երանգներ՝ ցույց տալու լույսն ու ջերմությունը։
      • Արևածաղիկները նրա համար խորհրդանշում էին երախտագիտություն և ընկերություն

      4.Ըստ գտածդ տեղեկությունների բնութագրիր այդ հեղինակներին 5-6 նախադասությամբ։

      English 10

      I found some old newspapers while I was tidying up the attic recently.
      “while” = two actions happening at the same time

      I almost fell asleep during the meeting this afternoon.
      “during” + noun (“the meeting”)

      The US belonged to the UK until 1776, when it gained independence.
      “until” = up to a point in time

      I was looking for my phone. Meanwhile, my wife had found it and was looking for me.
      “meanwhile” = at the same time, but different action

      We called the police as soon as we discovered the house had been robbed.
      “as soon as” = immediately after something

      We spent ages looking for the shop and by the time we found it, it was closed.
      “by the time” = something already happened before another moment

      There were many important discoveries during the 1800s.
      “during” + period of time

      Luke and I met while we were working together in a café.
      “while” = same time actions

      2.

      Although it’s very popular nowadays, during the 1950s pasta was an unusual meal in the UK. Not many British people had been to Italy, and very few people knew how pasta was made. So, for April Fool’s Day in 1957, the BBC news programme Panorama decided to make a story about spaghetti growing on trees.

      During the programme, viewers were told that the harvest that year was particularly good because of the weather. And while the presenter explained how spaghetti was grown, there was a film of workers in the background cutting the spaghetti from the trees.

      As soon as the programme had been broadcast, the BBC started receiving phone calls from people who wanted to grow their own spaghetti. Meanwhile, the BBC continued the joke by instructing anyone who wanted to grow a spaghetti tree to “place a piece of spaghetti in a tin of tomato sauce.”

      3.

      I woke up three times during the night.

      Sorry I didn’t speak to you earlier, but I phoned you as soon as I could.

      We were very late and the party had finished by the time we got there.

      We walked all day until it got dark, and then we went home.

      We just couldn’t find the plane tickets. We looked everywhere. Meanwhile, the taxi to the airport was waiting for us outside.

      The Worst Day of My Life

      The Worst Day of My Life

      One of the worst days of my life was the day when I broke my arm. At first, it seemed like a normal day, and I didn’t think anything bad would happen. I was playing and having a good time, but suddenly an accident happened.

      At one moment I fell and felt a very strong pain in my arm. At first I didn’t understand what had happened, but the pain became stronger and stronger. When they took me to the doctor, it turned out that my arm was broken. At that moment I felt very scared and sad.

      Then the doctors put a cast on my arm, and for a long time I couldn’t move it normally. Those days were very difficult because even simple things were hard to do. But this experience taught me to be more careful and to appreciate my health.

      Although that day was very painful and sad, everything got better with time, and now I remember it as an experience that made me stronger.

      Հանրահաշիվ 10

      ա) Մի թիվ 5 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 42 է:

      x+5x=42  6x=42 x=42  =7x=7

      Պատասխան՝ 7 և 35

      բ) Մի թիվ 3 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 28 է:

      x+3x=28  4x=28 7x

      գ) Մի թիվ 4 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 39 է:

      4x−x=39
      3x=39
      x=13x

      Փոքր թիվը 13, մեծը 52

      դ) Մի թիվ 7 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 54 է:

      x+3x=24

      4x=24

      x=6x

      2.Եղբայրը գտավ 3 անգամ շատ սպիտակ սունկ, քան քույրը: Միասին նրանք գտել են 24 սպիտակ սունկ: Քանի՞ սպիտակ սունկ է գտել եղբայրը, քանիսը` քույրը:

      x+x/2=63

      3/2x=63

      x=42x

      3.Երկու դարակում ընդամենը 63 գիրք կա, ընդ որում` մեկում 2 անգամ քիչ գիրք կա, քան մյուսում: Քանի՞ գիրք կա ամեն դարակում:

      x+2x=60

      3x=60

      x=20x

      4.Գիրքն ունի 60 էջ: Կարդացել են 2 անգամ ավելի շատ էջ, քան մնացել էր կարդալու: Քանի՞ էջ էր մնում կարդալու:

      x+7x=72

      8x=72

      x=9x

      5.Հավաքակայանում 72 մեքենա կա: Մարդատար մեքենաները 7 անգամ շատ են բեռնատարներից: Քանի՞ բեռնատար մեքենա կա հավաքակայանում:

      6.Տնտեսուհին ունի 20 հավ և ճուտ: Հավերը 4 անգամ քիչ են ճտերից: Քանի՞ ճուտ ունի տնտեսուհին:

      x+x+12=124

      2x=112

      x=56

      7.124 մետր քաթանը պետք է բաժանել երկու մասի այնպես, որ մի կտորը մյուսից 12 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր երկարություն կունենա յուրաքանչյուր կտորը:

      8. 16 մետր երկարություն ունեցող թելը պետք է երկու մասի բաժանել այնպես, որ մեկը մյուսից 1 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր կլինի յուրաքանչյուր մասը:

      9.Դպրոց բերեցին ընդհանուր քանակով 690 սեղան ու աթոռ: Աթոռները 230-ով սեղաններից շատ էին: Քանի՞ սեղան և քանի՞ աթոռ բերեցին դպրոց:

      10.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին:

      11.Երկու հոգի 15 000 դրամը պետք է բաժանեին այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ: Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին:

      12.Կոնֆետի համար վճարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար:

      13.Տետրերի համար վճարել են 4 անգամ ավելի, կամ 720 դրամով ավելի, քան քանոնների համար: Որքա՞ն են վճարել քանոնների համար։

      14.Հայրը 5 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 32 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:

      15.Մայրը 4 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 27 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է որդին։

      16.Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու: Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին, քան ականջ: Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ:

      17.Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով: Ամեն շան հասավ 6, իսկ ամեն կատվի` 5 պաքսիմատ: Քանի՞ շուն ու քանի՞ կատու կերակրեցին:

      18.Քանի՞ հավ ու քանի՞ ոչխար կար տնտեսությունում, եթե հայտնի է, որ բոլոր հավերն ու ոչխարները միասին ունեին 19 գլուխ և 46 ոտք։

      19. Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն ու քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար:

      20. 7400 դրամը վճարեցին 19 մետաղադրամներով՝ օգտագործելով միայն 200 և 500 դրամանոցներ: Քանի՞ 200 դրամանոց մետաղադրամ օգտագործեցին:

      21.27 000 դրամը մանրել են 100 և 200 դրամանոց մետաղադրամներով: Ստացվել է 170 մետաղադրամ։ Դրանցից քանի՞սն են 100, քանիսը` 200 դրամանոց:

      Գրականության 10

      Մարտի 8-ը՝ (Կանանց միջազգային օր), տոն է, որը նվիրված է կանանց իրավունքներին, ձեռքբերումներին և հասարակության մեջ նրանց դերին։ Այն նշվում է աշխարհի շատ երկրներում։

      Տոնի պատմությունը

      Մարտի 8-ի պատմությունը սկսվում է 20-րդ դարի սկզբից։ 1908 թվականին New York City-ում հազարավոր աշխատող կանայք դուրս եկան ցույցի՝ պահանջելով ավելի լավ աշխատանքային պայմաններ, կարճ աշխատանքային ժամեր և ընտրելու իրավունք։

      1910 թվականին Copenhagen-ում անցկացված կանանց միջազգային կոնֆերանսում գերմանացի հասարակական գործիչ Clara Zetkin-ը առաջարկեց ստեղծել կանանց միջազգային օր։ Այդ առաջարկը ընդունվեց, և հետագայում մարտի 8-ը սկսեց նշվել տարբեր երկրներում։

      Տոնը լայն տարածում ստացավ հատկապես 1917 թվականին Russia-ում տեղի ունեցած կանանց ցույցերից հետո։ Ավելի ուշ United Nations-ը պաշտոնապես ճանաչեց Մարտի 8-ը որպես Կանանց միջազգային օր։

      Ինչպես են նշում տարբեր երկրներում

      • Հայաստան – տղամարդիկ կանանց նվիրում են ծաղիկներ, նվերներ և շնորհավորում են մայրերին, քույրերին ու ընկերուհիներին։
      • Իտալաիյա– կանանց նվիրում են դեղին միմոզա ծաղիկներ, որոնք դարձել են տոնի խորհրդանիշ։
      • Ռուսաստան-ՈՒկրանյա– տոնը շատ տարածված է․ մարդիկ նվերներ են տալիս կանանց և կազմակերպում են ընտանեկան հավաքներ։
      • Չինաստան– շատ կազմակերպություններում կանանց տալիս են կարճ աշխատանքային օր։
      • United States – ավելի շատ անցկացվում են միջոցառումներ և քննարկումներ կանանց իրավունքների մասին։

      Էկոլոգիա 10

      Հողի էրոզիա – քամու և ջրի ազդեցությամբ հողի վերին բերրի շերտը քայքայվում և տեղափոխվում է։

      Անտառահատում – ծառերի կտրումը թուլացնում է հողի պաշտպանությունը, և հողը հեշտությամբ քայքայվում է։

      Անպատասխանատու գյուղատնտեսություն – հողի սխալ մշակումը, շատ քիմիական նյութերի օգտագործումը նվազեցնում է հողի բերրիությունը։

      Չափազանց արոտավայրերի օգտագործում – կենդանիների շատ արածելը վնասում է բուսականությունը, և հողը սկսում է քայքայվել։

      Շինարարություն և արդյունաբերություն – ճանապարհների, գործարանների և շենքերի կառուցումը նույնպես կարող է վնասել և կորցնել հողը։

      Հողի կորուստը համարվում է բնապահպանական կարևոր խնդիրներից մեկը։ Այն տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ հողի բերրի վերին շերտը վնասվում է կամ ամբողջությամբ վերանում է։ Հողի կորուստի հիմնական պատճառներից մեկը հողի էրոզիան է, որը առաջանում է քամու և ջրի ազդեցությամբ։ Ուժեղ անձրևները կամ քամիները կարող են աստիճանաբար քայքայել հողի վերին շերտը և այն տեղափոխել այլ վայրեր, ինչի հետևանքով հողը կորցնում է իր բերրիությունը։

      Մեկ այլ կարևոր պատճառ է անտառահատումը։ Երբ մարդիկ կտրում են ծառերը և ոչնչացնում անտառները, հողը մնում է առանց բնական պաշտպանական շերտի։ Ծառերի արմատները սովորաբար ամրացնում են հողը և պահում այն տեղում, իսկ դրանց բացակայության դեպքում հողը ավելի հեշտ է քայքայվում և տեղափոխվում։

      Հողի կորուստի պատճառ կարող է լինել նաև գյուղատնտեսության սխալ վարումը։ Երբ հողը շատ հաճախ է մշակվում կամ օգտագործվում են մեծ քանակությամբ քիմիական պարարտանյութեր և թունաքիմիկատներ, հողի կառուցվածքը վատանում է և նրա բերրիությունը նվազում է։ Բացի այդ, արոտավայրերի չափից շատ օգտագործումը նույնպես կարող է վնասել հողը։ Երբ կենդանիները շատ են արածում նույն տարածքում, բուսականությունը վերանում է, և հողը մնում է բաց՝ դառնալով ավելի խոցելի էրոզիայի համար։

      Այսպիսով, հողի կորուստը առաջանում է ինչպես բնական, այնպես էլ մարդու գործունեության հետևանքով։ Այդ պատճառով շատ կարևոր է պահպանել բնությունը, ճիշտ օգտագործել հողը և վերականգնել բուսականությունը, որպեսզի կանխվի հողի հետագա կորուստը։

      Հասարակագիտություն 10

      Ես կցանկանայի ստեղծել կոշիկների բիզնես, քանի որ կոշիկները մարդկանց ամենօրյա անհրաժեշտ իրերից են։ Մարդիկ միշտ գնում են նոր կոշիկներ՝ դպրոց գնալու, աշխատանքի, սպորտի կամ զբոսանքի համար։ Այդ պատճառով կոշիկների վաճառքը կարող է լինել հաջող բիզնես։

      Իմ բիզնեսը կունենա տարբեր տեսակի կոշիկներ՝ սպորտային, դասական, ամառային և ձմեռային։ Կփորձեմ ընտրել որակյալ և հարմարավետ կոշիկներ, որպեսզի գնորդները գոհ լինեն։ Կոշիկները կարող են լինել տարբեր չափերի, գույների և մոդելների, որպեսզի յուրաքանչյուր մարդ կարողանա գտնել իրեն հարմար տարբերակը։

      Բիզնեսը կարող է ունենալ նաև օնլայն վաճառք՝ սոցիալական ցանցերի միջոցով։ Այդպես մարդիկ կարող են հեշտությամբ ընտրել կոշիկները և պատվիրել առանց խանութ գալու։

      Եթե բիզնեսը լավ զարգանա, ապագայում հնարավոր կլինի բացել ավելի մեծ խանութ և ներմուծել նոր բրենդների կոշիկներ։ Այսպիսով կոշիկների բիզնեսը կարող է լինել շահավետ և զարգացող գործ։