Խոսքի ազատություն

Խոսքի ազատությունը մարդու հիմնական իրավունքներից է։ Այն նշանակում է, որ յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի ազատ արտահայտելու իր կարծիքը, մտքերը և տեսակետները՝ առանց անհիմն արգելքների կամ ճնշումների։

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ երաշխավորվում է կարծիքի ազատ արտահայտման իրավունքը։ Մարդը կարող է իր կարծիքը հայտնել խոսքի, գրավոր ձևով, համացանցում կամ այլ միջոցներով։

Սակայն խոսքի ազատությունը չի նշանակում, որ մարդը կարող է անել ամեն ինչ առանց սահմանափակումների։ Օրենքով կարող են սահմանվել որոշ սահմանափակումներ, օրինակ՝ ուրիշների իրավունքները և պատիվը պաշտպանելու համար։

Խոսքի ազատությունը կարևոր է ժողովրդավարական հասարակության համար, քանի որ մարդիկ կարողանում են ազատ քննարկել տարբեր հարցեր, հայտնել իրենց տեսակետները և քննադատել պետական կամ հասարակական երևույթները։

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը երկրի հիմնական օրենքն է։ Այն ընդունվել է 1995 թվականի հուլիսի 5-ին։ Սահմանադրությունը սահմանում է, թե ինչպես է կառավարվում Հայաստանը, ինչ իրավունքներ և պարտականություններ ունեն քաղաքացիները, ինչպես են գործում պետական մարմինները։

Սահմանադրության համաձայն՝ Հայաստանը ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական և իրավական պետություն է։ Հայաստանի իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, որն այն իրականացնում է ընտրությունների, հանրաքվեների և պետական մարմինների միջոցով։

Սահմանադրությամբ պաշտպանվում են մարդու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները։ Դրանցից են կյանքի իրավունքը, ազատության և անձնական անվտանգության իրավունքը, կրթության իրավունքը, աշխատանքի իրավունքը, խոսքի ազատությունը և օրենքի առաջ հավասարությունը։

Սահմանադրությունը նաև սահմանում է պետական իշխանության հիմնական մարմինների՝ Ազգային ժողովի, Կառավարության և դատարանների գործունեության սկզբունքները։ Այն կարևոր դեր ունի երկրի օրենսդրության և պետական կառավարման համար։

Հայաստանի Սահմանադրությունը ժամանակի ընթացքում փոփոխվել է։ Ամենակարևոր փոփոխություններից մեկը տեղի է ունեցել 2015 թվականին, երբ հանրաքվեով ընդունվեցին սահմանադրական փոփոխություններ, և կառավարման համակարգը անցում կատարեց խորհրդարանական կառավարման ձևի։

Այսպիսով, Սահմանադրությունը Հայաստանի Հանրապետության հիմքն է։ Այն պաշտպանում է քաղաքացիների իրավունքները, սահմանում է պետության կառուցվածքը և կարգավորում պետական իշխանության գործունեությունը։

COP17-ը ՄԱԿ-ի «Կենսաբանական բազմազանության մասին» կոնվենցիայի Կողմերի 17-րդ համաժողովն է։ Այն տեղի կունենա Երևանում՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 19–30-ը։ Համաժողովին կմասնակցեն աշխարհի տարբեր երկրների կառավարությունների, միջազգային կազմակերպությունների, գիտական շրջանակների, երիտասարդների և բնապահպանական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ։

COP17-ի հիմնական թեման կենսաբազմազանության պահպանումն է։ Քննարկվելու են բույսերի, կենդանիների և բնական էկոհամակարգերի պահպանությունը, բնության վերականգնումը և շրջակա միջավայրի խնդիրների լուծման քայլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվելու մինչև 2030 թվականը նախատեսված 23 գլոբալ նպատակների իրականացման առաջընթացին։

Հայաստանի համար COP17-ը կարևոր է, քանի որ մեր երկիրը գտնվում է Կովկասի կենսաբազմազանության հարուստ տարածքում։ Հայաստանում կան մոտ 3800 անոթավոր բուսատեսակ և ավելի քան 17 000 կենդանատեսակ, որոնց մի մասը էնդեմիկ է, այսինքն՝ հանդիպում է միայն այդ տարածաշրջանում։

COP17-ի խորհրդանիշը Երևանյան կապտաթիթեռն է (Polyommatus eriwanensis), որը հանդիպում է միայն Հայաստանում։ Համաժողովի կարգախոսն է՝ «Գործելով հանուն բնության»։

Այս համաժողովը Հայաստանի համար նաև հնարավորություն է աշխարհին ներկայացնելու մեր երկրի բնությունը, կենսաբազմազանությունը և բնապահպանական ծրագրերը, ինչպես նաև զարգացնելու միջազգային համագործակցությունը բնության պահպանության ոլորտում։

Արգենտինայի էկոտուրիզմը և դրա նախադրյալները

Արգենտինան էկոտուրիզմի զարգացման համար շատ նպաստավոր երկիր է։ Այն ունի մեծ տարածք և շատ տարբեր բնական գոտիներ՝ լեռներ, անտառներ, գետեր, լճեր, ջրվեժներ, սառցադաշտեր և անապատային տարածքներ։ Այս բնական հարստությունները գրավում են բազմաթիվ զբոսաշրջիկների ամբողջ աշխարհից։

Արգենտինայի էկոտուրիզմի ամենահայտնի վայրերից է Իգուասուի ազգային պարկը, որտեղ գտնվում են աշխարհահռչակ Իգուասու ջրվեժները։ Այստեղ զբոսաշրջիկները կարող են քայլել անտառային արահետներով և դիտել տարբեր կենդանիների ու բույսերի տեսակներ։ Մեկ այլ հայտնի վայր է Պատագոնիան, որը հայտնի է իր լեռներով, սառցադաշտերով և գեղեցիկ լճերով։ Էլ Կալաֆատե քաղաքը կարևոր զբոսաշրջային կենտրոն է, քանի որ գտնվում է Պերիտո Մորենո սառցադաշտի մոտ։

Արգենտինայում էկոտուրիզմի զարգացման հիմնական նախադրյալներն են հարուստ և բազմազան բնությունը, մեծ թվով ազգային պարկերն ու պահպանվող տարածքները, կենդանիների և բույսերի բազմաթիվ տեսակները, ինչպես նաև երկրի տարբեր շրջանների գեղեցիկ բնական տեսարանները։ Զարգացմանը նպաստում են նաև զբոսաշրջային ենթակառուցվածքները՝ հյուրանոցները, ճանապարհները և զբոսաշրջային ծառայությունները։

Էկոտուրիզմը Արգենտինայում ոչ միայն հանգստի և զբոսաշրջության ձև է, այլև կարևոր միջոց է բնությունը պահպանելու համար։ Այն օգնում է մարդկանց ճանաչել երկրի բնական հարստությունները և ավելի հոգատար վերաբերվել շրջակա միջավայրին։

🇦🇷 Արգենտինայի ամենագեղեցիկ վայրերը

1. Իգուասուի ջրվեժներ – աշխարհի ամենահայտնի ջրվեժներից են, շրջապատված են արևադարձային անտառներով։

2.Պերիտո Մորենո սառցադաշտ – հսկայական սառցադաշտ է, որը գտնվում է Պատագոնիայում։

3.Էլ Չալտեն – հայտնի է բարձր լեռներով, հատկապես Ֆից Ռոյ լեռով, և գեղեցիկ արշավային ճանապարհներով։

4.Բարիլոչե – լեռներով, անտառներով և լճերով շրջապատված գեղեցիկ քաղաք է։

5.Լոս Գլասիարես ազգային պարկ – այստեղ կարելի է տեսնել սառցադաշտեր, լեռներ և մաքուր լճեր։

1. Գտնել f(x)=x3 ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը։

f=(-∞+∞)

1. Որոշել՝ f(x)=x4 ֆունկցիան զույգ է, կենտ, թե ոչ զույգ, ոչ կենտ։

F=(−x)⁴=x⁴=f(x)

1. Գտնել f(x)=x5 ֆունկցիայի աճման կամ նվազման միջակայքը։

F=(-∞+∞)

5.Հաշվել՝

f(16),f(81)

F=(16)=√16=4

F=(81)=√81=9

6.

6. Հաշվել՝

f(−8),f(27)

F=(-8)=³√-8=-2

F=(27)=³√27=3