Երկրաչափություն 11

1. Գնդի շառավիղը 5 սմ է։ Գտե՛ք նրա տրամագիծը։

d=2R=2•5=10սմ

2. Գնդի տրամագիծը 18 սմ է։ Գտե՛ք գնդի շառավիղը։

R=d/2=18/2=9սմ

3. Գնդի շառավիղը 7 սմ է։ Գտե՛ք գնդային մակերևույթի մակերեսը։

s=4πr

S=4π•7²=196πսմ²

4. Գնդի շառավիղը 3 սմ է։ Գտե՛ք գնդի ծավալը։

V=4/3πR³

V=4/3π•3³

V=36πսմ³

5. Գնդի ծավալը 288π սմ³ է։ Գտե՛ք նրա շառավիղը։

4/3πR³=288π

R³=288•3/4=216

R=³√216=6սմ

6. Գնդի շառավիղը 13 սմ է։ Գնդի կենտրոնից 5 սմ հեռավորությամբ տարված հարթությամբ ստացվել է շրջան։ Գտե՛ք այդ շրջանի շառավիղը։

r√R²-d²

r=√13-5²

r=√169-25=√144=12

7. Գնդի շառավիղը 10 սմ է, իսկ հատույթի շրջանի շառավիղը՝ 6 սմ։ Գտե՛ք գնդի կենտրոնից հատող հարթության հեռավորությունը։

d=√R²-r²

d=√10²-6²

d=√100-36=√64=8

8. Գնդի շառավիղը 15 սմ է։ Հատող հարթությունն անցնում է գնդի կենտրոնով։ Գտե՛ք հատույթի շրջանի մակերեսը։

S=πR²

S=π•15²=225πսմ²

9. Գնդի շառավիղը 10 սմ է։ Հատույթը գնդի կենտրոնից հեռու է 8 սմ։ Գտե՛ք հատույթի շրջանի երկարությունը։

10. Գնդի երկու զուգահեռ հատույթների շրջանների շառավիղներն են 6 սմ և 8 սմ։ Գնդի շառավիղը 10 սմ է։ Գտե՛ք գնդի կենտրոնից յուրաքանչյուր հատող հարթության հեռավորությունը։

Հայոց լեզու 11

  1. Ընդգծիր բազմապատկական բայերը.
    կոխկռտել, ծամծմել, կարկառել, ջարդոտել, թրթռալ, հեղեղել, պատռտել, կտրատել, խազմզել, քաշքշել, վազվզել, ժանգոտել, կծոտել, կտրտել, փորփրել։

կոխկռտել, ծամծմել, ջարդոտել, թրթռալ, պատռտել, կտրատել, խազմզել, քաշքշել, վազվզել, կծոտել, կտրտել, փորփրել։

2.Քաշվել, խեղդվել, բախվել բայերով երկուական նախադասություն կազմիր այնպես, որ մի դեպքում լինեն կրավորական սեռի, մյուս դեպքում՝ չեզոք։

    Կրավորական՝ Մեքենան բախվեց բեռնատարի կողմից։

    Չեզոք՝ Երկու մեքենաներ բախվեցին ճանապարհին։

      3.Ընդգծիր սոսկածանցավոր բայերը.
      հասնել, սառչել, ուրանալ, հոգնել, համընկնել, փախչել, պրծնել, մոտենալ, հանգչել, կառչել, կպչել, մտնել, ընկնել, խրտնել, բուսնել։

        հասնել, սառչել, հոգնել, համընկնել, փախչել, պրծնել, մոտենալ, հանգչել, կառչել, կպչել, մտնել, ընկնել, խրտնել, բուսնել։

        Հայոց լեզու 11

        1. Գտիր ածանցավոր բայերը․
          կտրտել, գաղթել, զգալ, խաղալ, տեսնել, ղողանջել, զրուցել, թույլատրել, ծաղկել, ներբողել, ժանգոտել, մարտնչել, գրոտել, մեղանչել, տնկել, ասել, թռչել, կանչել, հոտոտել, կոտրատել, ուտել, հագնել։
        2. Գտիր սոսկածանցավոր բայերը․
          մռնչալ, մեկնում ես, փախել էր, մնացել եք, կմեռնի, կանգնե միլու է, երկմտել, չի զարմանա, մատնել, հնչել, զինել, խթանել, ընկնել, շնչել, կոչել, հոգնել։

        Հանրահաշիվ 11

        1. log₂4 + log₂8=5
        2. log₃27 − log₃3=2
        3. 2log₅5 + log₅25=4
        4. log₄64 − log₄4=2
        5. log₂16 + log₃9=6

        Մաս 2․ Գտնել անհայտը

        1. log₂x = 4

        x=2⁴

        x=16

        1. log₃x = 2

        x=3²

        x=9

        1. log₅(x + 1) = 2

        x+1=5²

        x+1=25

        1. log₂(x − 1) = 3

        x-1=2³

        x-1=8x=9

        1. logₓ16 = 2

        x²=16

        x=4

        Մաս 3․ Համեմատել

        1. Համեմատել՝ log₂8 և log₃9։
        2. Համեմատել՝ log₅25 և log₂16։
        3. Համեմատել՝ log₃1 և log₇1։

        Մաս 4․ Կիրառել լոգարիթմի հատկությունները

        1. log₂8 + log₂4
        2. log₃81 − log₃9
        3. log₅(25 · 5)
        4. log₂(16/4)

        Մաս 5․ Մտածողության զարգացում

        1. Գտնել a-ն, եթե log₂a = 0։
        2. Գտնել x-ը, եթե log₃(x + 2) = 0։
        3. Ճի՞շտ է արդյոք հավասարությունը՝ log₂8 = log₄16։ Հիմնավորել պատասխանը

        Հայոց լեզու 11

        Երեսնամյա կտրիճ զորավարը՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացին, նվաճում է Հնդկաստանը՝ մեկը մյուսի հետևից հնազանդեցնելով ռազմաշունչ ու ռազմատենչ ցեղերի։ Պաշարելով շեղաչու քաղաքներից մեկը՝ զորավարը հրամայեց փայտամած ելարանները մոտեցնել պարիսպներին։ Մի պահ թվաց նրան, որ զորապետերը հապաղում են, ուստի, վահանով պաշտպանվելով վերևից տեղացող նետերից, սկսեց կանչելով մագլցել։

        Նա հասավ պարսպի ատամնաշարին ու, հանելով վահանը, հնդիկների մի մասին սրախողխող արեց՝ խուճապի մատնելով մյուսներին։ Ասես իր զինվորներից լքված՝ նա հիանալի թիրախ էր ոսոխի համար, որովհետև միակ բերդի կողմից ճայթյունով սլանում էին նետերը։ Ասպարի ծանրությունից արքայի ձախ թևն արդեն հոգնել էր։ Ներքևից սրտապատառ գոռում էին՝ պահանջում, որ թռչի ցած, որտեղ տասնյակ ձեռքեր պատրաստ էին բռնելու պաշտելի զորավարին։

        Բայց Մակեդոնացին չլսեց։ Անգամ կատարեց երբևէ չլսված ու չտեսնված անօրինակ արարք. պարսպի վրայից թռավ թշնամիներով լի քաղաքը։

        Հայոց լեզու 11

        Առաջադրանք․ Նախադասությունները դարձնել անուղղակի մեջբերվող խոսքով։

        105. Աղջիկն այնքան գեղեցիկ էր, որ արքայազնին ասում էր, թե նա պետք է իր հետ գա։

        106. Նա գրգռվեց և ասաց հորը, որ մեղանչել է նրա դեմ, այլևս արժանի չէ նրա որդին կոչվելու և խնդրեց իրեն ընդունել որպես ծառա։

        107. Հայրը ասաց որդուն, որ նա միշտ իր հետ է եղել, և այն ամենը, ինչ իրենն է, նաև որդունն է։

        108. «Աստվածաշունչը» սովորեցնում է մեզ, որ պետք է բարություն անել, երբ մեր ձեռքը կարող է օգնել դիմացինին։

        109. Նա աղաչական ձայնով դիմեց ծերունուն՝ հարցնելով, թե ինչ է պատահել և խնդրելով, որ նա խնայի իրեն։

        110. Երիտասարդը հառաչանքով մտմտաց, որ ինքն էլ չգիտի, թե ինչ է պատահել իր հետ, բայց զգում է, որ իր համար նոր կյանք է սկսվում։

        111. Վարդանյանը գրում է, որ դրության շարժիչ ուժը մարդու անձն է, և ապա ավելացնում, որ մարդն ինքն է որոշում իր ճակատագիրը։

        112. Ծերունին, ներկայացնելով գործը, բացատրեց, որ քանի որ իրենք հարևաններ են, ինքն եկել է զրուցելու, և խնդրեց, որ նրանք էլ մեկ-մեկ իրեն հյուր գան։

        113. Պապը զարմացած հարցրեց որդուն, թե արդյոք նա չգիտի, որ ինքը Անդրանիկի զինվորներից մեկն է եղել, և ինչու է իրեն այդպիսի բաներ ասում։

        114. Սևահերը երիտասարդին ասաց, որ եկել է իրենց այնքան սպասած հանդիպման ժամը, և որ ինքը սպասում էր դրան, բայց չէր կարծում, թե երբևէ իր հետ այդպիսի ուրախություն կպատահի։

        Գրականություն 11

        Ավետիք Իսահակյան՝ «Համբերանքի չիբուխը»

        1. Պատմվածքի վերաբերյալ հարցերի պատասխաններ

        1. Գնահատիր Օհանի վարքը՝ ըմբոստություն պետական աշխատողների դեմ։

        Օհանի վարքը կարելի է գնահատել որպես ըմբոստություն և ազատասիրություն։ Նա չէր ցանկանում ենթարկվել անարդար իշխանություններին և պետական աշխատողներին։ Օհանը չէր հանդուրժում, երբ մարդիկ ոտնահարում էին իր իրավունքներն ու արժանապատվությունը։ Նա նախընտրում էր պայքարել անարդարության դեմ, նույնիսկ եթե դրա պատճառով դժվարություններ էր ունենում։

        2. Գնահատիր Օհանի ընկերների վարքը՝ հաշտությունը։

        Օհանի ընկերները ընտրեցին հաշտության ճանապարհը, քանի որ ցանկանում էին խուսափել հետագա խնդիրներից և հանգիստ ապրել։ Նրանց վարքը կարելի է հասկանալ, քանի որ նրանք մտածում էին իրենց ընտանիքների և ապահովության մասին։ Սակայն այդ հաշտությունը նաև ցույց էր տալիս, որ նրանք պատրաստ էին համակերպվել անարդարության հետ։

        3. Ինչո՞ւ Օհանը չհետևեց ընկերների արածին։

        Օհանը չհետևեց ընկերներին, որովհետև չէր կարողանում հաշտվել անարդարության հետ։ Նա ուներ ամուր բնավորություն և իր սկզբունքները։ Նրա համար սեփական արժանապատվությունն ու ազատությունն ավելի կարևոր էին, քան հանգիստ կյանքը։

        4. Ինչո՞ւ էր Օհան ամին գյուղից հեռու ապրում։ Ինչպե՞ս էր ապրում առանց մարդկանց ու առանց նրանց օգնության։

        Օհան ամին գյուղից հեռու էր ապրում, որովհետև չէր ցանկանում շփվել մարդկանց հետ և ենթարկվել անարդար իշխանություններին։ Նա ընտրել էր ազատ ու ինքնուրույն կյանքը։ Ապրում էր բնության գրկում, զբաղվում էր որսորդությամբ, անասնապահությամբ և իր աշխատանքով ապահովում էր անհրաժեշտ ամեն ինչ։ Նա սովորել էր ապրել առանց ուրիշների օգնության։

        5. Դուրս բեր այն տողերը, որտեղ երևում է Օհան ամու կենսական կանոնը։ Փոխվե՞լ էր արդյոք տարիների ընթացքում։

        Օհան ամու կենսական կանոնն էր ապրել ազատ, չվախենալ դժվարություններից և չհաշտվել անարդարության հետ։ Նրա խոսքերում արտահայտվում է իր սկզբունքներին հավատարիմ մնալու ցանկությունը։

        «Ես չար բան սիրող չեմ, կռիվ ուզող էլ մարդ չեմ…»։

        Տարիների ընթացքում Օհան ամին արտաքինից փոխվել էր․ ծերացել էր, դարձել ավելի լուռ ու միայնակ։ Սակայն նրա բնավորությունն ու սկզբունքները չէին փոխվել։ Նա շարունակում էր սիրել ազատությունը և չէր ընդունում անարդարությունը։

        6. Ի՞նչ է նշանակում «համբերանքի չիբուխ»։ Ի՞նչ է նշանակում «խաղաղության ծխամորճ» արտահայտությունը։

        «Համբերանքի չիբուխը» ծխամորճ է, որը խորհրդանշում է համբերությունը, հանգստությունն ու դժվարություններին դիմանալը։ Այն նաև նշանակում է ժամանակ տալ իրադարձություններին և չշտապել որոշումներ կայացնել։

        «Խաղաղության ծխամորճը» հին ավանդույթ է, երբ մարդիկ միասին ծխամորճ էին ծխում՝ ի նշան հաշտության, խաղաղության և բարեկամության։ Այն խորհրդանշում էր թշնամանքի ավարտն ու խաղաղ հարաբերությունների հաստատումը։

        7. Ելնելով վերնագրից՝ ինչի՞ մասին է այս պատմվածքը։

        Իմ կարծիքով՝ պատմվածքը մարդու համբերության, ազատության, արժանապատվության և իր սկզբունքներին հավատարիմ մնալու մասին է։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ կյանքում պետք է կարողանալ համբերել դժվարություններին, բայց միևնույն ժամանակ չհրաժարվել սեփական համոզմունքներից։ Օհան ամու կերպարով հեղինակը ցույց է տալիս ուժեղ կամքի տեր մարդու, ով մինչև վերջ հավատարիմ է մնում իր սկզբունքներին։

        ՝

        English 11

        COP17 in Armenia

        COP17 is an important international environmental conference. It took place in Yerevan, Armenia, from October 19 to 30, 2026.

        Representatives from many countries came together to discuss the protection of nature and biodiversity. The main goal of COP17 was to protect animals, plants, forests, rivers and other natural resources.

        Armenia hosted this important event and welcomed many international guests. During the conference, countries discussed environmental problems, climate change and ways to protect endangered species.

        One of the main results was the adoption of the Yerevan Pathway, which aims to accelerate global action to protect biodiversity by 2030.

        COP17 was an important event for Armenia because it brought international attention to our country and showed the importance of protecting our beautiful nature.

        I think protecting the environment is everyone’s responsibility. We must keep our planet clean and protect nature for future generations.

        Պատմության 11

        1. Ձեր ընտրած ձևաչափով վերարտադրեք հասարակության մեկ օրը հայկական որևէ բնակավայրում;

        Արևը հայկական փոքրիկ գյուղի լեռների հետևից։ Գյուղն աստիճանաբար արթնանում էր։ Առավոտյան լռությունը խախտում էին աքաղաղների կանչը, շների հաչոցը և մարդկանց ձայները։

        Գյուղի բնակիչները սկսում էին իրենց առօրյա աշխատանքները։ Տարեցները դուրս էին գալիս բակ՝ անասուններին կերակրելու, իսկ երիտասարդները պատրաստվում էին դաշտային աշխատանքներին։ Կանայք զբաղվում էին տան գործերով, պատրաստում նախաճաշը և երեխաներին ուղարկում դպրոց։

        Դպրոցում երեխաները սովորում էին հայոց լեզու, պատմություն, մաթեմատիկա և այլ առարկաներ։ Նրանք երազում էին լավ կրթություն ստանալ և ապագայում իրենց գիտելիքներով օգտակար լինել հայրենիքին։

        Գյուղի կենտրոնում մարդիկ հավաքվում էին, զրուցում միմյանց հետ, քննարկում գյուղի նորությունները և կիսվում իրենց հոգսերով։ Ոմանք աշխատում էին այգիներում, մյուսները՝ անասնապահությամբ կամ հողագործությամբ։ Գյուղում բոլորը ճանաչում էին միմյանց և անհրաժեշտության դեպքում օգնում իրար։

        Կեսօրին ընտանիքները հավաքվում էին ճաշի սեղանի շուրջ։ Հայկական ավանդական ուտեստների շուրջ մարդիկ պատմում էին իրենց օրվա անցուդարձը։ Երեկոյան, երբ աշխատանքային օրը մոտենում էր ավարտին, գյուղի բնակիչները վերադառնում էին իրենց տները։

        Օրը եզրափակվում էր խաղաղ մթնոլորտում։ Երեխաները խաղում էին բակում, մեծերը զրուցում էին հարևանների հետ, իսկ գյուղի փողոցներում տարածվում էր երեկոյան անդորրը։

        Այսպիսին էր մեկ սովորական օրը հայկական գյուղում՝ լի աշխատանքով, ջերմությամբ, փոխօգնությամբ և ընտանեկան արժեքներով։ Հայկական բնակավայրի կյանքը ցույց է տալիս, որ հասարակության ամրությունը հիմնված է մարդկանց համերաշխության, աշխատասիրության և ավանդույթների պահպանման վրա։

        1. Գրեք Էսսե (խոհագրություն) «Անհատը և տնտեսությունը արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակաշրջանում» թեմայով (ծավալը էական չէ)

        Արդյունաբերական հեղափոխությունը մարդկության պատմության ամենակարևոր իրադարձություններից մեկն էր։ Այն մեծ փոփոխություններ առաջացրեց տնտեսության, հասարակության և մարդկանց առօրյա կյանքում։ Ձեռքի աշխատանքին աստիճանաբար փոխարինեցին մեքենաներն ու նոր տեխնոլոգիաները, զարգացան գործարանները, մեծացավ արտադրության ծավալը։

        Այս ժամանակաշրջանում անհատը հայտնվեց նոր տնտեսական և հասարակական պայմաններում։ Եթե նախկինում մարդկանց մեծ մասը զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ և արհեստներով, ապա արդյունաբերական հեղափոխության ընթացքում շատերը տեղափոխվեցին քաղաքներ՝ գործարաններում աշխատելու նպատակով։

        Մի կողմից՝ արդյունաբերական հեղափոխությունը մարդկանց համար ստեղծեց նոր հնարավորություններ։ Բացվեցին բազմաթիվ աշխատատեղեր, զարգացան առևտուրն ու տրանսպորտը, ավելացան արտադրական հնարավորությունները։ Մարդիկ հնարավորություն ստացան սովորելու նոր մասնագիտություններ և բարելավելու իրենց կյանքի պայմանները։

        Մյուս կողմից՝ այս փոփոխություններն ունեին նաև բացասական հետևանքներ։ Գործարաններում աշխատանքային պայմանները հաճախ ծանր էին։ Մարդիկ աշխատում էին երկար ժամեր՝ ստանալով ցածր աշխատավարձ։ Հատկապես դժվար էր կանանց և երեխաների վիճակը, քանի որ նրանք նույնպես ներգրավված էին ծանր աշխատանքներում։ Քաղաքները արագորեն աճում էին, սակայն բնակարանային և սանիտարական պայմանները հաճախ վատն էին։

        Արդյունաբերական հեղափոխությունը փոխեց նաև անհատի դերը տնտեսության մեջ։ Մարդն այլևս միայն իր աշխատանքի արդյունքը ստեղծող արհեստավոր կամ գյուղացի չէր, այլ դարձավ մեծ արտադրական համակարգի մի մասնիկը։ Աշխատանքը բաժանվեց առանձին գործընթացների, և յուրաքանչյուր աշխատող պատասխանատու էր արտադրության որոշակի հատվածի համար։

        Իմ կարծիքով՝ արդյունաբերական հեղափոխության ամենակարևոր դասերից մեկն այն է, որ տնտեսական զարգացումը պետք է ուղեկցվի մարդու իրավունքների և արժանապատիվ աշխատանքային պայմանների պաշտպանությամբ։ Միայն արտադրության աճը բավարար չէ հասարակության բարեկեցությունն ապահովելու համար։ Կարևոր է նաև, որ այդ զարգացումից օգտվեն ոչ միայն գործարանների սեփականատերերը, այլև հասարակության բոլոր անդամները։

        Արդյունաբերական հեղափոխությունը հիմք դրեց ժամանակակից տնտեսության զարգացմանը։ Այն ցույց տվեց, թե որքան մեծ ուժ կարող են ունենալ գիտությունը, տեխնիկան և մարդու ստեղծագործ միտքը։ Սակայն միաժամանակ ապացուցեց, որ տնտեսության կենտրոնում պետք է լինի մարդը, քանի որ հենց մարդն է ստեղծում զարգացումը և իր աշխատանքով փոխում աշխարհը։

        Հանրահաշիվ 11

        1. Լուծել հավասարումը՝

        2ˣ = 32

        2x=2⁵

        x=5

        2. Լուծել հավասարումը՝

        3ˣ⁺² = 243

        3x+2=3⁵

        x+2=5

        x=3

        3. Լուծել հավասարումը՝

        5²ˣ⁻¹ = 125

        5²x-1=5³

        2x=4

        x=2x

        4. Լուծել հավասարումը՝

        2ˣ + 2ˣ⁺¹ = 48

        2x+2•2x=48

        2x=2⁴=16

        x=2

        5. Լուծել հավասարումը՝

        3²ˣ − 10 · 3ˣ + 9 = 0

        3x=t t>0

        t²-10t+9=0

        d=(-10)-4•1•9=100

        d=100-36=64

        t¹=9 t²=1

        3x=9=3²=x2

        3x=1=3⁰

        6. Լուծել հավասարումը՝

        4ˣ − 5 · 2ˣ + 4 = 0

        2x=t t>0

        t²-5t+4=0

        d=(-5)²-4•1•4=25-16=9

        t¹=4 t²=1

        2x=4=2² X=2

        2x=1=2⁰ X=0

        7. Լուծել հավասարումը՝

        9ˣ − 10 · 3ˣ + 9 = 0

        8. Լուծել հավասարումը՝

        2²ˣ − 5 · 2ˣ + 4 = 0

        9. Լուծել հավասարումը՝

        4ˣ + 4⁻ˣ = 17/4

        10. Լուծել հավասարումը՝

        2ˣ⁺¹ + 2¹⁻ˣ = 5