Գրականություն 11

Վանո Սիրադեղյան

Վանո Սիրադեղյանը հայ հայտնի արձակագիր, հրապարակախոս, լրագրող և պետական ու քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 13-ին Տավուշի մարզի Կոթի գյուղում։ Մահացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ 74 տարեկան հասակում։ Poetry.am+1

1974 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Դեռ երիտասարդ տարիքից հետաքրքրվել է գրականությամբ և սկսել գրել։ 1983 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին պատմվածքների ժողովածուն՝ «Կիրակի» վերնագրով։

Վանո Սիրադեղյանի հայտնի գրքերից են՝

  • «Կիրակի»
  • «Ծանր լույս»
  • «Շատ չհամարվի»
  • «Ձեռքդ ետ տար ցավի վրայից»
  • «Գյադաների ժամանակը»
  • «Երկիր։ Ցպահանջ»։ Գրանիշ+1

Նրա ստեղծագործություններում պատկերված են հասարակ մարդկանց կյանքը, նրանց հոգսերը, զգացմունքները, մարդկային հարաբերություններն ու հասարակական խնդիրները։ Նրա գրելու ոճը առանձնանում է պարզ, բայց արտահայտիչ լեզվով, կենդանի երկխոսություններով և խոր իմաստով։

Վանո Սիրադեղյանը զբաղվել է նաև քաղաքական գործունեությամբ։ Նա մասնակցել է Ղարաբաղյան շարժմանը, եղել է «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ, 1992-1996 թվականներին զբաղեցրել է Հայաստանի ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը, իսկ 1996-1998 թվականներին եղել է Երևանի քաղաքապետ։ ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ Հայկական լրատվական գործակալություն+1

Վանո Սիրադեղյանը հայ գրականության մեջ թողել է իր ուրույն հետքը։ Նրա ստեղծագործություններն այսօր էլ ընթերցվում և ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է ժամանակակից հայ արձակի հիշարժան հեղինակներից մեկը։

English 11

Mkhitar Sebastatsi Educational Complex is one of the well-known and unique educational institutions in Armenia. It was founded in 1989 in Yerevan and named after Mkhitar Sebastatsi, a famous Armenian scholar, linguist and the founder of the Mekhitarist Congregation. Ashot Bleian played an important role in its establishment and development.

The school is different from many other schools because of its modern and creative teaching methods. Students learn not only from textbooks but also through practical activities, projects and research. The main goal is to help students become independent, creative and active people.

Project-based learning is an important part of education at the school. Students take part in different projects, do research, prepare presentations and share their ideas. Educational trips are also popular. During these trips, students learn more about Armenia’s history, culture, nature and beautiful places.

Students can take part in music, dancing, painting, sports, photography and many other activities. Foreign languages and information technology are also important subjects. These activities help students discover their talents and develop new skills.

Another special feature of the school is its free and friendly learning environment. Students are encouraged to express their opinions, share their ideas and think independently. Teachers help them not only gain knowledge but also use it in real life.

Environmental education is also important at the school. Students take part in planting trees, taking care of plants and keeping the environment clean. These activities teach them to respect and protect nature.

In my opinion, Mkhitar Sebastatsi Educational Complex is an interesting school because it offers a creative and friendly learning environment. It gives students the opportunity to learn in different ways, discover their talents and develop useful life skills. I think a good school should not only teach lessons but also help students become independent, responsible and confident people.

Իրավունք 11

Հայաստանի Հանրապետությունում աշակերտներն ունեն մի շարք իրավունքներ, որոնք պաշտպանված են ՀՀ օրենսդրությամբ և «Կրթության մասին» օրենքով։

Աշակերտի հիմնական իրավունքները

  1. Կրթություն ստանալու իրավունք – յուրաքանչյուր աշակերտ իրավունք ունի անվճար հանրակրթություն ստանալու պետական դպրոցում։
  2. Հավասարության իրավունք – բոլոր աշակերտները հավասար են՝ անկախ իրենց սեռից, ազգությունից, լեզվից կամ սոցիալական վիճակից։
  3. Ազատ արտահայտվելու իրավունք – աշակերտը կարող է ազատ արտահայտել իր կարծիքը և տեսակետը։
  4. Անվտանգության իրավունք – դպրոցը պարտավոր է ապահովել աշակերտի անվտանգությունը և պաշտպանել նրան բռնությունից ու նվաստացումից։
  5. Հարգանքի իրավունք – ուսուցիչները և մյուս աշակերտները պարտավոր են հարգել աշակերտի արժանապատվությունը։
  6. Հանգստի իրավունք – աշակերտն իրավունք ունի ունենալու ընդմիջումներ և արձակուրդներ։
  7. Տեղեկություն ստանալու իրավունք – աշակերտը կարող է տեղեկանալ իր գնահատականների և առաջադիմության մասին։
  8. Ստեղծագործելու իրավունք – աշակերտը կարող է մասնակցել տարբեր միջոցառումների, մրցույթների և խմբակների։
  9. Դպրոցի կառավարմանը մասնակցելու իրավունք – աշակերտը կարող է մասնակցել դպրոցի կառավարման գործընթացին՝ սահմանված կարգով։
  10. Լրացուցիչ աջակցության իրավունք – կրթական առանձնահատուկ կարիքներ ունեցող աշակերտը կարող է ստանալ անհրաժեշտ աջակցություն։

Այս իրավունքները սահմանված են ՀՀ «Հանրակրթության մասին» օրենքի 20-րդ հոդվածով։

Մոլիբդենի քիմիական միացությունները

Մոլիբդենը (Mo) քիմիական տարր է, որը կարող է առաջացնել բազմաթիվ միացություններ։ Այն միանում է թթվածնի, ծծմբի, քլորի և այլ տարրերի հետ՝ առաջացնելով տարբեր քիմիական նյութեր։ Մոլիբդենի միացությունները մեծ նշանակություն ունեն քիմիական արդյունաբերության, մետաղագործության և տեխնիկայի մեջ։

1. Մոլիբդենի (IV) օքսիդ՝ MoO₂

Այս միացությունը կազմված է մոլիբդենից և թթվածնից։ Այն մուգ գույնի պինդ նյութ է։ Օգտագործվում է քիմիական հետազոտություններում և տարբեր նյութերի արտադրության մեջ։

2. Մոլիբդենի (VI) օքսիդ՝ MoO₃

Մոլիբդենի եռօքսիդը սովորաբար բաց դեղնավուն նյութ է։ Այն օգտագործվում է մոլիբդենի այլ միացություններ ստանալու, կատալիզատորներ պատրաստելու և քիմիական արդյունաբերության մեջ։

3. Մոլիբդենի դիսուլֆիդ՝ MoS₂

Մոլիբդենի դիսուլֆիդը մուգ մոխրագույն կամ սև նյութ է։ Այն բնության մեջ հանդիպում է մոլիբդենիտ հանքանյութի տեսքով։ Այս միացությունն ունի շերտավոր կառուցվածք և օգտագործվում է որպես քսանյութ՝ մեքենաների ու տարբեր մեխանիզմների շփումը նվազեցնելու համար։

4. Նատրիումի մոլիբդատ՝ Na₂MoO₄

Նատրիումի մոլիբդատը սպիտակ բյուրեղային նյութ է։ Այն կիրառվում է քիմիական արդյունաբերության մեջ, մետաղների կոռոզիայից պաշտպանելու և որոշ գյուղատնտեսական պարարտանյութերի արտադրության համար։

5. Ամոնիումի մոլիբդատ՝ (NH₄)₆Mo₇O₂₄

Ամոնիումի մոլիբդատը սպիտակ բյուրեղային նյութ է։ Այն օգտագործվում է լաբորատոր հետազոտություններում, քիմիական վերլուծություններում և մոլիբդենի այլ միացություններ ստանալու համար։

Եզրակացություն

Մոլիբդենի միացությունները կարևոր նշանակություն ունեն մարդու կյանքի և արդյունաբերության տարբեր ոլորտներում։ Դրանք օգտագործվում են մեքենաշինության, մետաղագործության, գյուղատնտեսության և քիմիական արտադրության մեջ։ Ամենահայտնի միացություններից է մոլիբդենի դիսուլֆիդը՝ MoS₂-ը, որն օգտագործվում է որպես արդյունավետ քսանյութ։ Մոլիբդենի և նրա միացությունների շնորհիվ հնարավոր է ստանալ ավելի ամուր, դիմացկուն և ջերմակայուն նյութեր։

Երկրաչափություն 11

1. Գնդի շառավիղը 5 սմ է։ Գտե՛ք նրա տրամագիծը։

d=2R=2•5=10սմ

2. Գնդի տրամագիծը 18 սմ է։ Գտե՛ք գնդի շառավիղը։

R=d/2=18/2=9սմ

3. Գնդի շառավիղը 7 սմ է։ Գտե՛ք գնդային մակերևույթի մակերեսը։

s=4πr

S=4π•7²=196πսմ²

4. Գնդի շառավիղը 3 սմ է։ Գտե՛ք գնդի ծավալը։

V=4/3πR³

V=4/3π•3³

V=36πսմ³

5. Գնդի ծավալը 288π սմ³ է։ Գտե՛ք նրա շառավիղը։

4/3πR³=288π

R³=288•3/4=216

R=³√216=6սմ

6. Գնդի շառավիղը 13 սմ է։ Գնդի կենտրոնից 5 սմ հեռավորությամբ տարված հարթությամբ ստացվել է շրջան։ Գտե՛ք այդ շրջանի շառավիղը։

r√R²-d²

r=√13-5²

r=√169-25=√144=12

7. Գնդի շառավիղը 10 սմ է, իսկ հատույթի շրջանի շառավիղը՝ 6 սմ։ Գտե՛ք գնդի կենտրոնից հատող հարթության հեռավորությունը։

d=√R²-r²

d=√10²-6²

d=√100-36=√64=8

8. Գնդի շառավիղը 15 սմ է։ Հատող հարթությունն անցնում է գնդի կենտրոնով։ Գտե՛ք հատույթի շրջանի մակերեսը։

S=πR²

S=π•15²=225πսմ²

9. Գնդի շառավիղը 10 սմ է։ Հատույթը գնդի կենտրոնից հեռու է 8 սմ։ Գտե՛ք հատույթի շրջանի երկարությունը։

10. Գնդի երկու զուգահեռ հատույթների շրջանների շառավիղներն են 6 սմ և 8 սմ։ Գնդի շառավիղը 10 սմ է։ Գտե՛ք գնդի կենտրոնից յուրաքանչյուր հատող հարթության հեռավորությունը։

Հայոց լեզու 11

  1. Ընդգծիր բազմապատկական բայերը.
    կոխկռտել, ծամծմել, կարկառել, ջարդոտել, թրթռալ, հեղեղել, պատռտել, կտրատել, խազմզել, քաշքշել, վազվզել, ժանգոտել, կծոտել, կտրտել, փորփրել։

կոխկռտել, ծամծմել, ջարդոտել, թրթռալ, պատռտել, կտրատել, խազմզել, քաշքշել, վազվզել, կծոտել, կտրտել, փորփրել։

2.Քաշվել, խեղդվել, բախվել բայերով երկուական նախադասություն կազմիր այնպես, որ մի դեպքում լինեն կրավորական սեռի, մյուս դեպքում՝ չեզոք։

    Կրավորական՝ Մեքենան բախվեց բեռնատարի կողմից։

    Չեզոք՝ Երկու մեքենաներ բախվեցին ճանապարհին։

      3.Ընդգծիր սոսկածանցավոր բայերը.
      հասնել, սառչել, ուրանալ, հոգնել, համընկնել, փախչել, պրծնել, մոտենալ, հանգչել, կառչել, կպչել, մտնել, ընկնել, խրտնել, բուսնել։

        հասնել, սառչել, հոգնել, համընկնել, փախչել, պրծնել, մոտենալ, հանգչել, կառչել, կպչել, մտնել, ընկնել, խրտնել, բուսնել։

        Հայոց լեզու 11

        1. Գտիր ածանցավոր բայերը․
          կտրտել, գաղթել, զգալ, խաղալ, տեսնել, ղողանջել, զրուցել, թույլատրել, ծաղկել, ներբողել, ժանգոտել, մարտնչել, գրոտել, մեղանչել, տնկել, ասել, թռչել, կանչել, հոտոտել, կոտրատել, ուտել, հագնել։
        2. Գտիր սոսկածանցավոր բայերը․
          մռնչալ, մեկնում ես, փախել էր, մնացել եք, կմեռնի, կանգնե միլու է, երկմտել, չի զարմանա, մատնել, հնչել, զինել, խթանել, ընկնել, շնչել, կոչել, հոգնել։

        Հանրահաշիվ 11

        1. log₂4 + log₂8=5
        2. log₃27 − log₃3=2
        3. 2log₅5 + log₅25=4
        4. log₄64 − log₄4=2
        5. log₂16 + log₃9=6

        Մաս 2․ Գտնել անհայտը

        1. log₂x = 4

        x=2⁴

        x=16

        1. log₃x = 2

        x=3²

        x=9

        1. log₅(x + 1) = 2

        x+1=5²

        x+1=25

        1. log₂(x − 1) = 3

        x-1=2³

        x-1=8x=9

        1. logₓ16 = 2

        x²=16

        x=4

        Մաս 3․ Համեմատել

        1. Համեմատել՝ log₂8 և log₃9։
        2. Համեմատել՝ log₅25 և log₂16։
        3. Համեմատել՝ log₃1 և log₇1։

        Մաս 4․ Կիրառել լոգարիթմի հատկությունները

        1. log₂8 + log₂4
        2. log₃81 − log₃9
        3. log₅(25 · 5)
        4. log₂(16/4)

        Մաս 5․ Մտածողության զարգացում

        1. Գտնել a-ն, եթե log₂a = 0։
        2. Գտնել x-ը, եթե log₃(x + 2) = 0։
        3. Ճի՞շտ է արդյոք հավասարությունը՝ log₂8 = log₄16։ Հիմնավորել պատասխանը

        Հայոց լեզու 11

        Երեսնամյա կտրիճ զորավարը՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացին, նվաճում է Հնդկաստանը՝ մեկը մյուսի հետևից հնազանդեցնելով ռազմաշունչ ու ռազմատենչ ցեղերի։ Պաշարելով շեղաչու քաղաքներից մեկը՝ զորավարը հրամայեց փայտամած ելարանները մոտեցնել պարիսպներին։ Մի պահ թվաց նրան, որ զորապետերը հապաղում են, ուստի, վահանով պաշտպանվելով վերևից տեղացող նետերից, սկսեց կանչելով մագլցել։

        Նա հասավ պարսպի ատամնաշարին ու, հանելով վահանը, հնդիկների մի մասին սրախողխող արեց՝ խուճապի մատնելով մյուսներին։ Ասես իր զինվորներից լքված՝ նա հիանալի թիրախ էր ոսոխի համար, որովհետև միակ բերդի կողմից ճայթյունով սլանում էին նետերը։ Ասպարի ծանրությունից արքայի ձախ թևն արդեն հոգնել էր։ Ներքևից սրտապատառ գոռում էին՝ պահանջում, որ թռչի ցած, որտեղ տասնյակ ձեռքեր պատրաստ էին բռնելու պաշտելի զորավարին։

        Բայց Մակեդոնացին չլսեց։ Անգամ կատարեց երբևէ չլսված ու չտեսնված անօրինակ արարք. պարսպի վրայից թռավ թշնամիներով լի քաղաքը։

        Հայոց լեզու 11

        Առաջադրանք․ Նախադասությունները դարձնել անուղղակի մեջբերվող խոսքով։

        105. Աղջիկն այնքան գեղեցիկ էր, որ արքայազնին ասում էր, թե նա պետք է իր հետ գա։

        106. Նա գրգռվեց և ասաց հորը, որ մեղանչել է նրա դեմ, այլևս արժանի չէ նրա որդին կոչվելու և խնդրեց իրեն ընդունել որպես ծառա։

        107. Հայրը ասաց որդուն, որ նա միշտ իր հետ է եղել, և այն ամենը, ինչ իրենն է, նաև որդունն է։

        108. «Աստվածաշունչը» սովորեցնում է մեզ, որ պետք է բարություն անել, երբ մեր ձեռքը կարող է օգնել դիմացինին։

        109. Նա աղաչական ձայնով դիմեց ծերունուն՝ հարցնելով, թե ինչ է պատահել և խնդրելով, որ նա խնայի իրեն։

        110. Երիտասարդը հառաչանքով մտմտաց, որ ինքն էլ չգիտի, թե ինչ է պատահել իր հետ, բայց զգում է, որ իր համար նոր կյանք է սկսվում։

        111. Վարդանյանը գրում է, որ դրության շարժիչ ուժը մարդու անձն է, և ապա ավելացնում, որ մարդն ինքն է որոշում իր ճակատագիրը։

        112. Ծերունին, ներկայացնելով գործը, բացատրեց, որ քանի որ իրենք հարևաններ են, ինքն եկել է զրուցելու, և խնդրեց, որ նրանք էլ մեկ-մեկ իրեն հյուր գան։

        113. Պապը զարմացած հարցրեց որդուն, թե արդյոք նա չգիտի, որ ինքը Անդրանիկի զինվորներից մեկն է եղել, և ինչու է իրեն այդպիսի բաներ ասում։

        114. Սևահերը երիտասարդին ասաց, որ եկել է իրենց այնքան սպասած հանդիպման ժամը, և որ ինքը սպասում էր դրան, բայց չէր կարծում, թե երբևէ իր հետ այդպիսի ուրախություն կպատահի։