Կարգեր կարգային միավորվել

4.Քյանի կարգ կա հատևյալ թվերից յուրաքանչյուրում։

․735-եռանիշ

.1096-քառանիշ

30672-հնգանիշ

.8-միավոր

6.Հետևայլ թվերը գրի ՛ կարգային գումարի տեսքով

.734-7×100=700 3×10=30 4×1=4

.40550=40×1000=10000 5×100=500 5×10=50

.671000 6×100000=600000 7×1000 70000 1×1000

Ինչպես եմ անցկացրելամառը

Համաճարակի պատճառով մնացինք տանը,և ամբողջ ամառ չկարողացանքերկրիս դուրս գալ։Տանը շատ հետաքրքիր եմ անցկացրել։Իմ ընկերների հետ խաղացել եմ բազմազան խաղեր ամենաակարևորը

համակարգիչև հեռախոս քիչ եմ օգտագործել։Նաև հեքիաթներ եմ կարդացել Օրինակ՝ հայկական ժողովրդական հեքիաթներ։

Մաթեմ

1.848778-3 տարբեր թվանշաներ

2.1234789-7 տարբոր թվանշաներ

3.Քանի թվանշան կգործածվի 12 եջանոց գրքույկի

էջորը համարակազել համար։Ո՞ր թվանշաները կգործածվեն

մեկից ավելի անգամ։

123456789101112-10 տարբեր թվանշաներ

1-ը 5 անգամ

2-ը 2 անգամ

Մարդու ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա

Ապրելով և աշխատելով բնության մեջ՝ մարդն էլ անխուսափելիորեն ներգործում է բնության վրա և փոփոխում այն: Ինչպե՞ս է դա տեղի ունենում: Հսկայական հողատարածքներ հազարամյակներ շարունակ մշակվել են մարդու կողմից, յուրացվել են նոր տարածություններ: Կառուցվել են խոշոր քաղաքներ, մեծ ջրամբարներ, ինչի արդյունքում հսկայական տարածքներ անցել են ջրի տակ: Մարդը երկրի ընդերքից այնքան օգտակար հանածոներ է արդյունահանել, որ դրա արդյունքում անգամ լեռներ են հողին հավասարվել: Այսօր արդեն մեր երկրագնդի վրա շատ քիչ տարածքներ կան, որոնց մարդու ձեռքը չի դիպել: Այս գործընթացը շարունակվում է, այսինքն՝ մարդը շարունակում Է վերափոխել բնությունը: Այդ փոփոխությունները շատ հաճախ բնական միջավայրի համար կործանարար են, քանի որ բնությունը չի հասցնում վերականգնել իր հարստություններն այն արագությամբ, ինչ չափով, որ մարդը օգտագործում է դրանք: Մարդկությունը գիտակցում է բնությանը հասցրած  վնասների հետևանքները: Բայց այդուհանդերձ, մարդն անընդհատ շարունակում է վերափոխել բնությունը՝ դրանով նաև շարունակելով իր վնասակար գործունեությունը: Ինչո՞ւ: Նախ՝ տարեցտարի ավելանում է երկրագնդի բնակչության թիվը, հետևաբար մեծանում են նաև նրա պահանջմունքները: Դա իր հերթին պահանջում է բնությունից ավելի շատ հարստություններ վերցնել: Բացի այդ, մեծ թափով զարգանում, հզորանում և կատարելագործվում են այն մեքենաներն ու սարքավորումները, որոնցով մարդը կորզում է բնության հարստությունները: Ստացվում է, որ մարդը հայտնվել է մի յուրօրինակ կախարդական շրջանի մեջ: Մի կողմից նա չի կարող չօգտագործել բնության հարստությունները, մյուս կողմից՝ վնասում է բնությանը՝ գիտակցելով դրա հետևանքները:
Այսպես, օրինակ՝ մարդու համար կարևոր նշանակություն ունի բնափայտը: Փայտից նա պատրաստում է տարբեր իրեր, օգտագործում է դրանք շինարարության մեջ, ստանում է թուղթ և այլն: Այդ նպատակով ամեն տարի հարյուր հազարավոր հեկտար անտառներ են հատվում: Դրա հետևանքով ոչնչանում են նաև հատվող ծառերի կողքին աճող բույսերը և կենդանիների բնակատեղիները: Անտառների կրճատման հետևանքով նվազում են թթվածին արտադրող և օդը մաքուր պահող բուսածածկ տարածքները, դրա հետևանքով էլ քամին, անձրևը քշում-տանում են հողը: Փաստորեն ստացվում է, որ մարդը իր կարիքների համար հատում է անտառը, բայց գիտակցում է, որ դրանով անդառնալի հարված է հասցնում ինչպես բնությանը, այնպես էլ սեփական առողջությանը, որովհետև անտառները թթվածին արտադրող բնական գործարաններ են: Դրանց պատկերավոր անվանում են նաև երկրագնդի թոքեր:
Այսպիսով՝ մարդը չի կարող խուսափել բնական միջավայրը փոփոխելուց, բանի որ դրանով է բավարարում իր պահանջմունքները, բայց և պարտավոր է հնարավորինս վերականգնել բնությանը իր պատճառած վնասները: Պետք է միշտ հիշել, որ բնության բարիքներից օգտվելու են նաև հաջորդ սերունդները:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ է մարդը վերափոխում բնությունը:Մարդը իր կարիքների համար է վերափոխում բնությունը։
2. Ինչո՞ւ Է անհրաժեշտ հոգատարություն ցուցաբերել բնության նկատմամբ: Դու ինչպե՞ս ես հոգ տանում բնության պահպանության համար:Եթե մենք հոգատարություն չցուցաբերենք,մենք ինքներս մեզ կկործանենք ։Ես շատ  եմ սիրում բնությունը,չեմ աղտոտում և պապիկիս հետ ծառներ ենք խնամում։

Կարող եք դիտել նաև այս տեսանյութը, որը Ձեզ օգտակար կլինի ՝ անտառների մասին

Ընտանիքիդ անդամների, ընկերներիդ հետ հետաքրքիր տեսանյութ, պատում  պատրաստի՛ր և հրապարակի՛ր  բլոգումդ:
Ովքեր կենդանիներ են պահում՝ պատումի, նկարաշարի կամ տեսանյութի տեսքով պատմում են,  թե կենդանիներին ինչպե՞ս ես  խնամում, կերակրում:

Իմ  ընտանի կենդանին

Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը (հատված 2)

images (1)Ես շատ ուշ հասկացա, թե նա որտեղից էր եկել: Փոքրիկ իշխանն անընդհատ հարցեր էր տալիս, իսկ իմ հարցերը կարծես չէր լսում: Ինձ համար ամեն ինչ հետզհետե պարզ դար□ավ պատահական և հենց այնպես ասված նրա խոսքերից: Այսպես, երբ փոքրիկ իշխանն առաջին անգամ (տեսնել) իմ ինքնաթիռը, հարցրեց ինձ.

— Սա ի՞նչ առարկա է:

— Սա առարկա չէ: Սա թռչում է: Սա ինքնաթիռ է: Իմ ինքնաթիռը:

Եվ ես հպարտ-հպարտ հասկացրի նրան, որ թռչել գիտեմ:

— Ո՞նց թե,- բացականչեց նա,- դու երկնքի՞ց ես իջել:

— Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:

— Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…

Եվ փոքրիկ իշխանն այնքա՜ն գեղեցիկ, այնքան զրնգուն ծիծաղեց, որ տրամադրությունս լրիվ փչացավ: Ես չեմ սիրում երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: Հետո նա ավելացրեց.

— Ուրեմն դու էլ ես երկնքից իջել: Իսկ ո՞ր մոլորակից ես եկել:

Ինձ թվաց, թե ես կռահեցի նրա խոր□րդավոր հայտնության գա□տնիքը և, առանց այլևայլության, հարցրի.

— Ուրեմն դու այլ մոլորակի՞ց ես եկել:

Բայց նա չպատասխանեց: Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր՝ հայացքը չկտրելով իմ ինքնաթիռից.

— Հնարավոր չէ. դու սրանով չէիր կարող շատ հեռվից գալ…

Նա (ընկնել) երազանքների գիրկը, և դա երկար տևեց: Այնուհետև, գրպանից հանելով իմ նկարած գառնուկը, սկսեց խորասուզված հիանալ իր գանձով:

Չեք կարող պատկերացնել, թե որքան ինձ հետաքրքրեց «այլ մոլորակների» մասին նրա կիսախոստովանությունը: Եվ ես փոր□եցի որքան հնարավոր է շատ բան իմանալ:

— Որտեղի՞ց ես եկել, սիրելի՛ մանչուկ: Որտե՞ղ է քո տունը: Ո՞ւր ես ուզում տանել իմ գառնուկին: Երկար ու լուռ մտորելուց հետո նա պատասխանեց.

— Լավ արեցիր, որ ինձ արկղ տվիր. գիշերներն իմ գառնուկը հենց նրա մեջ էլ կքնի:

— Դե իհարկե՛: Եվ եթե դեմ չես, քեզ կտամ նաև մի պարան, որպեսզի ցերեկվա ժամերին նրան (կապել): Ցից էլ կտամ:

— Նրան կապե՞մ… Դու էլ հո չասի՜ր:

— Ախր, եթե չկապես, գառնուկը  կարող է գնալ՝ ուր խելքին փչի, ու մի տեղ կկորչի…

Եվ իմ բարեկամը նորից զրնգուն ծիծաղեց.

— Բայց ո՞ւր կարող է գնալ:

— Ուր խելքին փչի: Կգնա ուղիղ, մինչև…

Փոքրիկ իշխանը լուրջ տեսքով ընդհատեց ինձ.

— Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:

Նա կարծես մի քիչ (տխրել), հետո շարունակեց.

— Եթե անընդհատ ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա…

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

__դարձավ______խորհրդավոր_

___փորձեցի__

____ գաղտնիքը _

  1. Ի՞նչ է նշանակում անընդհատ բառը.

ա/ չընդհատվող   ա

բ/ ընդհանուր

գ/ընդհանրապես

դ/ հատ-հատ

  1. Դու՛րս գրիր թավ և ընդգծված բառերի հականիշները.
    _պարզ-բարդ,_գեղեցիկ-տգեղ,երկար-կարճ__________________________

____ուղիղ-ծուռ________________________

____________________________

____________________________

  1. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը:

ա/ մեղմորեն – ածանցավոր

բ/ ինքնաթիռ — բարդ

գ/ մանչուկ — ածանցավոր

դ/ տուն – ածանցավոր:   դ

  1. Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի.

ա/ հարց

բ/ նկար

գ/ գառ

դ/ մոլորակ

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:

Ո՞րն  է  սխալ.

ա/երկար — ածական

բ/ մոլորակ – գոյական

գ/ ինքնաթիռ – գոյական

դ/ փոքրիկ — թվական   դ

  1. Դու՛րս գրիր տեքստի մեջ փակագծերում  առնված   բայերը  և   դի՛ր անհրաժեշտ ձևով (համապատասխանե-ցրո՛ւ տեքստին):

_տեսավ___________________                               _______________________

_ընկավ___________________                               _______________________

__կապես__________________                              _________________________

___տխրեց_________________                              _________________________

  1. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր:
ենթակա        __նա_______________

ստորոգյալ   __օրորում էր_______________

  1. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական  նախադասություն:
    ___ Սա ի՞նչ առարկա է:___________________________________________________________________________

_____Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:_________________________________________________________________________

  1. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրո՛ւ :

_______ Ես չեմ սիրում, երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: ___________________________________________________________________________

  1. Դո՛ւրս գրիր փոքրիկ իշխանի ծիծաղը բնութագրող բառերը:
    ___զրնգուն  ծիծաղել_________

____Ոուրախ  ծիծաղել_________________                ___________________

  1. Ինչո՞ւ հեղինակի տրամադրությունը փչացավ.

ա/ ինքնաթիռը գեղեցիկ չէր նկարել

բ/նա չէր սիրում, որ իր ձախորդություններին անլուրջ էին վերաբերվում   բ

գ/ փոքրիկ իշխանը իր նկարած ինքնաթիռը չէր հավանել

դ/փոքրիկ իշխանը չհրավիրեց իր մոլորակ

  1. Փոքրիկ իշխանը ի՞նչ հարցրեց, երբ առաջին անգամ տեսավ ինքնաթիռը.
    __Սա  _ի՞նչ առարկա է։______________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

  1. Հեղինակի կարծիքով ̀ ո՞ւր կարող էր գնալ գառնուկը.
    _________________________________________________________________________________

ուր վոր խերքին  փչի

________________________________________________________________________________

  1. Բացատրի՛ր «Ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա» միտքը:

____ՈՒղիղը  ածարածիր

_____________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

Մաթեմ

Վարժ625

7:7=1

14:7=2

21:7=3

35:7=5

28:7=4

 

Վարժ588

37:10=3 .7

370:10=37

548:10=54.8

279:100=2.79

380:=3.80

2200:100=22

 

Վարժ589

245:10=24.5

2415:100=24.15

24150:1000=24.150

Վարժ651

3+3=6

124+6=130

130բազմապատիկե   10

 

 

Վարժ656

5:5=1

10:5=2

15:5=3

20:5=4

25:5=5

30:5=5

35:5=6

40:5=8

45:5=9

50:5=10

100:5=20

10:10=1

20:10=2

30:10=3

40:10=4

50:10=5

100:10=10

 

 

Վարժ660

60+5=65:5=13

300+5=305:5=61

4000+553=4553

5000+30=5030:5=1006

20+5=25:5=5

200+65=265:5=53

3000+257=3257

1000+20=120:5=204

 

 

Վարժ688

1×6+2×6=24

1×200+4×200=1000

24+3×2=30

300+4×300=1500

5+7×5=40

45+5×45=270

Վարժ699

6:2=3

10:2=5

15:2=3

18:2=8

20:2=10

22:2=11

30:2=15

40:2=20

50:2=250

1004:2=502

 

 

Վարժ706

3լ  450մլ = 3450մլ

42լ  50լ  =4250մլ

7լ 700 մլ=7700մլ

48լ 7լ=4807մլ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ՈՍԿԵՐՉՈՒԹՅՈՒՆ, ԱՐԾԱԹԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՏԱՐԱԶ

Ազգային հագուստը՝ հայկական տարազը, մեր ժողովրդի մտածողության
արտացոլանքն է: Այն ոչ միայն արտահայտել է մեր ինքնությունը, այլև՝ եղել է այդ
ինքնությունը պահպանող ազդակներից մեկը՝ ունենալով դարավոր պատմություն և
լինելով նույնքան հարուստ ու բազմազան, ինչպիսին մեր բազմաբարբառ լեզուն է:
Այն ունի որոշակի անհատական բնույթ և բնութագրում է տվյալ ազգին բնորոշ
ընդհանրացված գծերով, քանի որ անհատի վարքն, կենցաղը, մշակութային շատ տարրեր,
այդ թվում և հագուստը, գտնվում են հանրության մշտական հսկողության տակ։
Պատմական որոշ հանգամանքների բերումով ձևավորվել է տարազային երկու
համալիրներ՝ արևմտահայկական և արևելահայկական: Տարազային համալիրներում
վառ արտահայտվել են սոցիալական, տոնածիսական, սեռատարիքային և անգամ
մասնագիտական տարբերությունները: Եվ այս է պատճառը, որ տվյալ տարազին նայելուց՝
մարդիկ անմիջապես հասկանում էին, թե այդ տարազ կրողը ինչ խավի է պատկանել:
Հայաստանի տարածքում հնում գործածված տարազների վերաբերյալ պատկերացում ենք
կազմում պեղումների նյութերի, արվեստի հնագույն հուշարձաններիվրա պահպանված
պատկերների, գրավոր աղբյուրների հիման վրա։
Տարազ, պատմական տարբեր դարաշրջաններում զանազան
երկրներին, ժողովուրդներին,էթնիկական և տարածքային խմբերին, բնակչության
որոշակի շերտերին բնորոշ հագուստ՝ ձևվածքի, գույնի, նյութի տեսակի,
արտաքին հարդարանքի (զարդեր, սանրվածք, բեղեր, մորուք, դաջվածք, ներկվածք և
այլն) առանձնահատկություններով։ Յուրաքանչյուր ժողովրդի տարազը
պայմանավորված է բնակլիմայական պայմաններով, ազգային բնույթով, կենցաղով, տվյալ
երկրի բնական արտադրանքով։
Սովորաբար մարդիկ հարսանիք գնալիս կամ որևէ այլ արարողության մասնակցելիս
զարդարվում են, իրենց տոնական հագուստի հետ կրում այդ հագուստին հարմար
զարդեր։ Հագուստը և զարդերը (մատանի, ապարանջան, վզնոց և այլն) տարազի մաս են։
Զարդերը կարող են տարբեր նյութերից պատրաստված լինել, բայց ընդունված է դրանք
ավելի հաճախ ոսկուց և արծաթից պատրաստել։
Ոսկերչությունն ու արծաթագործությունը կարևոր, տարածված արհեստներ են։
Ոսկերչությունը մարդկության ամենահին, լայնորեն տարածված արվեստներից մեկն է։
Ոսկյա զարդերը լրացրել են մարդկանց հագուստի համալիրները, տվել դրանց հատուկ
տեսք, շքեղություն, որով դրսևորվել են կրողի սոցիալական վիճակը, ճաշակը, սոցիալտնտեսական պայմանները։
Թանկարժեք, գեղեցիկ, բոլորի ուշադրությունը գրավող զարդեր շատերն են ցանկանում
ունենալ։ Ոսկերիչներն ու արծաթագործները միայն զարդեր ու հարդարանքի իրեր չեն
պատրաստում։ Գեղեցիկ իրերով զարդարում են նաև տները, եկեղեցիներն ու այլ շենքեր,
անցյալում` արքայական ու իշխանական պալատները։ Անցյալի հայ ոսկերչության
լավագույն նմուշները մենք կարող ենք տեսնել Հայաստանի թանգարաններում։ Ոչ միայն
ոսկերչական իրերը, այլև խեցեղենը, գործվածքեղենը, գորգերը և մարդու առօրյա
կյանքում օգտագործվող, նրա կենցաղը հարմար և գեղեցիկ դարձնող իրերը նաև
արվեստի բարձրարժեք նմուշներ կարող են լինել։ Այդ պատճառով ժողովրդական
մշակույթի այդ մասը կիրառական արվեստ է կոչվում։ Այսօր էլ թանգարաններում,
տարբեր ցուցասրահներում, բնակարաններում, նաև պուրակներում ու զբոսայգիներում
կարելի է տեսնել կավից, մետաղից, փայտից պատրաստված այդպիսի իրեր։ Դրանք
գուցեև չեն օգտագործվում իրենց նախկին նշանակությամբ, բայց շարունակում են
հիացնել մարդկանց։

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ո՞ւմ է ժողովուրդը անվանում վարպետ։Իր գործի  գիտակ,իր գործի արարիչ,ստեղծարար։
  2. Ժողովրդական ո՞ր վարպետին են անվանում բրուտ։ Կավի հետ գործ ունեցող վարպետներին անվանում են բրուտագործներ։
  3. Ի՞նչն է ամրացնում և անջրանցիկ դարձնում խեցեղենը։ Թրձելը։
  4. Զարդերից բացի ինչե՞ր էին պատրաստում ոսկերիչներն ու արծաթագործները։ Զարդարում էին տները,պալատները,սպասքը։
  5. Բնակարանը զարդարելուց բացի ուրիշ ի՞նչ կիրառական նշանակություն են ունեցել կարպետն ու գորգը։Մեր ազգային մշակույթն էին ներկայացնում,իրենց նախշերով։

Домашная задания

Дядя сел на чемодан и открыл записную книжку.
— Ну, что кому привезти? — спросил он.
Ребята заулыбались, придвинулись ближе.
— Мне куклу!
— А мне автомобильчик!
— А мне подъемный кран!
— А мне… А мне… — Ребята заказывали, дядя записывал.
Один Витя молча сидел в сторонке и не знал, что попросить… Дома у него весь угол завален игрушками… Там есть и вагоны с паровозом, и автомобили, и подъемные краны… Все-все, о чем просили ребята, уже давно есть у Вити… Ему даже нечего пожелать… А ведь дядя привезет каждому мальчику и каждой девочке новую игрушку, и только ему, Вите, он ничего не привезет…
— Что же ты молчишь, Витюк? — спросил дядя.
— У меня… все есть… — пояснил он сквозь слезы.

  1. Какие игрушки или игры есть у тебя? Используй конструкцию «У меня есть…» ես ունեմ… У  меня  есть  монополия.
  2. Каких игр у тебя нет? «У меня нет…» ես չունեմ… У  меня   нет  писталет.
  3. Какие игрушки были у Вити? «У Вити был…» Վիտյան ուներ…  У  Вити был  вагоны с паровозом.
  4. Запомните слова-действия:
  • садиться — նստել  садиться   на  стул
  • открывать — բացել    открывать   замок
  • писать — գրել  писать   книгу
  • записывать — գրանցել  записывать  номер
  • улыбаться — ժպտալ  улыбаться   ширако
  • заказывать — պատվիրել  заказывать  хлеб
  • молчать — լռել  молчать   днями
  • просить — խնդրել    просить   воду
  • спросить — հարցնել  спросить    наизусть
  • привезти — բերել (մեքենայով, գնացքով, ինքնաթիռով…)  привезти   машину
  • принести — բերել (ոտքով) принести  пиццу
  • желать — ցանկանալ  желать  здаровия
  • хотеть — ցանկանալ, ուզենալ  хотеть   игрушку
  • закрывать — փակել  закрывать    дверь

5. Напишите словосочетания (բառակապակցություն) с этими словами.

хотеть любви,закрывать  банкуб,привезти  телефони.

6. Выпишите слова, которые отвечают на вопросы кто? и что?

Кто-Витя,мальчик,девочка,дядя,ребята.Что-игрушка,автомобил,чемодан,паравоз,кран,кукла.

7. Почему Витя не мог решить, что ему попросить у дяди?

Потаму  что у него уже  давно есть то что просили ребята.