Դաս 1.

1. Մեկ անհայտով հավասարումներ

Տեսական նյութ

Այն հավասարությունը, որում տառով նշանակված է մի անհայտ թիվ, կոչվում է մեկ անհայտով հավասարում։ Օրինակ` x – 19 = 23: Հավասարումը լուծել նշանակում է գտնել այն թիվը, որը տառի փոխարեն տեղադրելով՝ ստանում ենք հավասարություն։ Այդ թիվը կոչվում է հավասարման լուծում (արմատ)։

x-ի փոխարեն տեղադրելով տարբեր թվեր՝ կարելի է տեսնել, որ

x – 19 = 23 հավասարման լուծումը 42 թիվն է։ Սակայն ամենևին

պարտադիր չէ հավասարումը լուծելու համար այդպես վարվել։

Գոյություն ունեն հաշվեկանոններ, որոնք հնարավորություն են տալիս

հեշտությամբ գտնել հավասարման լուծումը։

Հիմա ձևակերպենք հավասարումը լուծելու հաշվեկանոնը.

1. Պարզեցնում ենք հավասարումը՝ բացելով փակագծերը։

2. Հավասարման՝ անհայտ պարունակող անդամները տեղափոխում

ենք նրա ձախ մասը, իսկ անհայտ չպարունակող անդամները՝

աջ մասը։

3. Հավասարման երկու մասերում կատարելով անհրաժեշտ թվաբանական գործողությունները՝ ստանում ենք պարզագույն

հավասարում և լուծում այն։

Այժմ դիտարկենք հետևյալ խնդիրը. ո՞ր ամբողջ թիվը պետք է գրել

x տառի փոխարեն 0 < x < 4 անհավասարության մեջ, որպեսզի

ստացվի ճիշտ անհավասարություն։ Այն անհավասարությունը, որի

գրառման մեջ օգտագործվում է մեկ տառ, կոչվում է մեկ փոփոխականով անհավասարում։ Անհավասարումը լուծել նշանակում է գտնել այն բոլոր ամբողջ թվերը, որոնք տառի փոխարեն տեղադրելու

դեպքում ստացվում է ճիշտ անհավասարություն։ x-ի փոխարեն

տեղադրելով տարբեր ամբողջ թվեր՝ ստանում ենք անհավասարման

լուծումը՝ (1, 2, 3)։ Այդպիսի թվերի մասին ասում են նաև, որ դրանք

բավարարում են անհավասարմանը:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 1006 – 832 = 174, 

x=174+832=1006

բ) 1405 – 1297 = 108, 

x=1405-108=1297

գ) x + 818 = 896,

78=896-818

դ) 276 – 303 = 27

x=303-27=276 

ե) 84 + 40 = 124, 

84-124=40

զ) 2003 +2558 = 4561։

x=2003+4561=2558

2) Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

ա) x – 3 = 0, այո

բ) x – 5 = 0,ոչ 

գ) 7 – x = 0,ոչ

դ) 3 – x = 0,այո 

ե) 2 ⋅ x = 6այո 

զ) x = 6 – x:ոչ

3(X + 4) = 27այո

X + 4  = 27/3

X= 9 — 4 = 5

3) Կազմե՛ք հավասարում և լուծե՛ք այն.

ա) x թվին գումարել են 4 և ստացել են 19:

x+4 = 19

x=19-4=15

բ) x թվից հանել են 10 և ստացել են 7:

x-10=7

x=10+7=17

գ) 35-ից հանել են x թիվը և ստացել են 5

35-x=5

x=35+5=40

դ) 11-ին գումարել են x թիվը և ստացել են 25:

11+x=25

x=25-11=14

4) Բավարարո՞ւմ է արդյոք 2 թիվը տրված անհավասարմանը.

ա) x < 3,ոչ 

բ) x > 4,ոչ 

գ) 5x > 0,այո

դ) 2x < 3 :այո

Լրացուցիչ(տանը)

5) Լուծե՛ք հավասարումը.

6) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 2 ⋅ (x + 3) = 6 – x, 

     2x + 6  = 6 — x    

     2x + x = 6 — 6

     3x = 0

     X = 0

բ) 7 ⋅ (3 – x) + 4 ⋅ (x + 2) = 8, 

գ) 3 ⋅ (4 – x) = 2x + 1,

     12 — 3x = 2x + 1

     -3x — 2x = 1 — 12

     -5x = -11

      X = -11/-5 =11/5

դ) 5 ⋅ (x – 9) + 6 ⋅ (2 – x) = 1:

7) Գտե՛ք անհավասարման լուծումը.

ա) 2 < x < 8, 

բ) 0 < x < 10, 

գ) –7 < x < 12,

դ) –2 < x < 3:

1․ Կետերի փոխարեն լրացրո՛ւ ջ, ճ կամ չ (անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր)։

 Ալոճ, ակնակապիչ, աղճատել, աղջամուղջ, աճպարար, անաչառ, անզիճում, անմիջապես, անջրդի (չջրած, չոր), անտերունչ (չքավոր), անրջել, աչալուրջ, աչքաբաց, աջակողմյան, աջափնյակ, աջլիկ, առաջարկություն, միջատ, միջոց, շուրջպար, վերջակետ, աղջիկ, ոչխար, ոչիլ, չղջիկ, փախջել, փարջ (կավե գավաթ), քրքիջ:

2․ Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:
Ջրաղացի ճրագի լույսն էր կենդանության միակ նշանը համատարած մթության մեջ:
Ծերունին նայեց հանդիպակած  աղպին, բարձրացավ ամբարտակի վրա, քաշեց առաջը հավաքված ճյուղերը, ապա մտավ ջրաղացը և դուռը կողպեց: Քամին վզվզում էր պատերի բացվածքներից, հափշտակում թափված հարաշաղախ ալրափոշին և փախչում զվարթաձայն: Ծեր ջրաղացպանը կրկին անցավ իր հանապազօրյա գործին` անշտապ կապելով ալրաթաթախ գոգնոցը:

3․ Տրված բառաշարքից ընտրի՛ր ածանցավոր բառերը և արմատն ընդգծիր:
Շապիկ, մկնիկ, զատիկ, ծաղիկ, մայրիկ, աղջիկ, շնիկ, փիսիկ, գեղեցիկ, կապիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, կողիկ (կոտլետ), թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, տոտիկ, մատիկ,գնդակ, գետակ, վանդակ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առվակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ, դղյակ, կտակ, պատանյակ, թիակ, թակ, բլրակ, վարդակ, սոխակ, մահակ, մոծակ,գայլուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձուկ, ձիուկ, բազուկ, մուկ, աղմուկ, հատուկ, մարդուկ, պոչուկ, վհուկ, ձմերուկ:

4․ Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր տրված հոմանիշներից մեկով:

ա) խոցված, սրահարված, սվինահարված, նեղացած, վշտացած:

խոցված ընկավ ձիուց ու օգնություն կանչեց:

Ծաղրուծանակից նեղացած հեռացավ ու որոշեց այդ մասին էլ ոչ մեկի հետ չխոսել:

բ) Տիրանալ, սեփականել, նվաճել, հրպուրել, հմայել:

Երիտասարդի անկեղծ ժպիտն ու համարձակ խոսքերը նրան հրապուրեցին:

Որոշել էր անպայման տիրել այդ բերդը, որտեղ երկրի ողջ հարստությունն էին պահել:

գ) Բարձրացնել, վեր հանել, ոտքի հանել, հաստատել, կերտել, շինել, կառուցել, կասեցնել, դադարեցնել:

Այս պատվանդանի վրա հուշարձան են կերտել:

Էլեկտրական լարերի համար այստեղ մի սյուն են բարձրացնելու:

1.Ներկայացնել Արտաշես Առաջինի  վարչական , ռազմական, հողային բարեփոխումները։

2.Հիմնավորել Տիգրան Մեծի հզոր արքա լինելը։Ք․ա․95թ Տիգրան Մեծը պատանդ լինելով պարթևներին տալիս են 70 հովիտներ,որպեսզի ազատեն Տիգրա Մեծի։ԵՎ Ք․ա․95թ նա

նստում է գահի։Տիգրան Մեծը լինելով մեծ դիվանագետ և հզոր ղեկավար,նա միավորում է Մեծ Հայքի տարածքները և ստեղծել հզոր պետություն 10 անգամ մեծացնում է տարածքները նրա պետության սահմանները Կասպիծ ծավից միչ և Միջերկրական ծով։ 3000000 քառակուսի կիլոմետր է լինում տարածքը

3.Համեմատել Արտավազդ Երկրորդ և 

Արտաշես Երկրորդ արքաներին։

4.Ներկայացնել Արտաշեսյանների անկման  3պատճառ։

5.Լրացնել իրադարձությունները։

Ք.ա.190թ

Ք.ա.189-1թթ

Ք.ա.189-160թթ

Ք.ա.160-115թ

Ք.ա.115-95թ

Ք.ա.66թ

I love watch tv ,because it is funny and iteresting . l have some fevorite tv chanels that I like,it are sport and commedy chanels.I love watch sport chanel,because i go to sport complaxs where i am learning box,i love box very much but also i like football ,so that is why i like sport chanel,and watching commedy tv it is very funny.

Опубликовано 21.02.2022 автором Արևիկ Ներսիսյան

Գոյական անուններն ունեն երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի։ Եզակի թիվը ցույց է տալիս եզակի, մասնավոր առակա կամ տվյալ տեսակի առարկան ընդհանրապես, ինչպես՝ ծառ, տղա։ Բառի ուղիղ ձևն է։ Հոգնակի թիվը ցույց է տալիս նույն տեսակի մեկից ավելի առարկաներ՝ ծառեր, տղաներ։ Կազմվում է եր և ներ վերջավորությունների միջոցով։ Միավանկ բառերին ավելանում է եր վերջավորությունը, իսկ բազմավանկներին՝ ներ-ը։

Շեղումներ կանոնից

• Մի շարք գրաբարյան բառեր հոգնակիի կազմության ժամանակ վերականգնում են ն մասնիկը՝ ստանալով ներ վերջավորությունը։

Դրանք են՝ բեռ, գառ, լեռ, եզ, դուռ, մատ, նուռ, ծունկ, թոռ, կուռ, ծոռ, ձուկ, հարս, մուկ բառերը։

• Կին-կանայք, մարդ-մարդիկ
• Եթե բարդ բառի վերջին միավանկ բաղադրիչը գոյական է, ապա ավելանում է եր։ Օրինակ՝ շարասյուներ, իսկ եթե բառի վերջին միավանկ բաղադրիչը բայ է կամ ունի բայական իմաստ, ապա ներ։ Օրինակ՝ անասնակերներ։
• Եթե մեկուկես վանկանի բառի կես վանկը գտնվում է բառասկզբում, ապա ավելանում է ներ։ Օրինակ՝ բը-ժիշկ-ներ։ Իսկ եթե մեկուկես վանկանոց բառի կես վանկը գտնվում է բառավերջում, ապա ավելանում է եր։ Օրինակ՝ կայ-սըր-եր։

Բացառություն՝ գամփռ-գամփռներ կամ գամռեր, անգղ-անգներ կամ անգղեր

Գոյություն ունեն նաև գոյականների անեզական և անհոգնական խմբեր։

Առաջադրանքներ

1. Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու:

Գլուխ, թվական, աստղ, երկիր, սենյակ, հարևան, ծառ, պտուղ, տեր, ժապավեն, մարդ, կին:

2. Տրված բառերի բաղադրիչները գծիկով բաժանի՛ր: Բոլոր բառերի առաջին բադադրիչներն ի՞նչ նմանություն ունեն:

Օրինակ՝

գառնարած = գառն — արած,

բեռնակիր = բեռն — ա — կիր,

մատնել = մատն — ել:

Գառնուկ, բեռնել, դռնակ, թոռնիկ, լեռնային, ծոռնիկ, հարսնուկ, մատնոց, ողնաշար, ձկնկիթ, ոտնաման, մկնդեղ:

3. Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու: Ո՞ր մասնիկով են նրանք հոգնակի դառնում:

Բեռ, գառ, դուռ, եզ, թոռ, լեռ, ծոռ, հարս, ձուկ, մատ, մուկ, նուռ:

4. Փորձի՛ր պարզել, թե հատուկ անուններից որոնք են չակերտներում գրվում:

Մենք վաղուց ենք անցել «Քաջ Նազարը»:

Շատ եմ հավանում Սարոյանի «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» պատմվածքը:

Այս գիրքը հրատարակել է «Շաղիկ» հրատարակչությունը:

Ընկերս աշխատում է «Նոր դպրոց» հրատարակչությունում:

Ամենաշատը սիրում եմ աշակերտական «Ծիր Կաթին» թերթը:

Կարդացե՞լ ես երիտասարդների «Լրագիր օր» շաբաթաթերթը:

Իրերը տեղավորել էր Էրեբունի հյուրանոցում ու հասել ընկերներին:

Ամերիկյան Գրումման Էրկրաֆտ ընկերությունը Բեն Ֆրանկլին սուզվող ապարատն ստեղծել է խորջրյա ուսումնասիրությունների համար:

Գագարինը առաջին մարդն էր, որ Վոստոկ տիեզերանավով տիեզերք թռավ:

5․ Տրված հատուկ անունները տեղադրի՛ր նախադասություններում՝ համապատասխանաբար կետադրելով:

Ապոլոն-11, Հաղթանակ, Հազարան բլբուլ, Կիևյան, Ջերմուկ, Դունկան, Աքսորականներն անտառում:

Հեքիաթներից ամենաշատը սիրում եմ …:

… և …. կամուրջները Երևանի ամենագեղեցիկ կառույցներից են:

1969թ. ամերիկացի աստղագնացները … տիեզերանավով վայրէջք կատարեցին Լուսնի վրա:

Նավապետ Գրանտի երեխաներն էլ դարձան … զբոսանավի ուղևորներ, և բոլորով գնացին խիզախ ծովայինին գտնելու:

… հանքային ջուրը բուժիչ նշանակություն ունի:

Խորասուզված կարդում էր Մայն Ռիդի … արկածային վեպը:

Խնդիր 1: 35% պղինձ պարունակող պղնձի, ցինկի և անագի համաձուլվածքը պարունակում է 11 կգ ցինկ և 15 կգ անագ։ Քանի՞ կգ է համաձուլվածքի զանգվածը։

1)100-35=65% 2)15+11=26կգ 3)26×100=40կգ

Խնդիր 2: Դույլում կա 600 գրամ 25%-անոց աղի լուծույթ: Քանի՞ գրամ ջուր է պետք ավելացնել լուծույթին, որպեսզի ստացվի 20%-անոց լուծույթ:

1)600×25:100=150 2)150:20=7,5 3)7,5×100 4)750-600=150

Խնդիր 3: 300 գրամ 2%-անոց աղի լուծույթից գոլորշիացավ ինչ-որ քանակություն, որից հետո լուծույթում աղի պարունակությունը դարձավ 3%: Որոշել նոր լուծույթի զանգվածը։

1)300:100=3 2)3×2=6 3)6:3=2 4)2×100=200

Տնային

Խնդիր 4: Քանի՞ գրամ ջուր է պետք ավելացնել 15%-անոց 600 գրամ աղի լուծույթին, որպեսզի ստացվի 10%-անոց լուծույթ: 1)15×600=9000 2)9000:10=900 3)900-600=300

Խնդիր 5: Պղնձի, ցինկի և անագի համաձուլվածքի 36 կգ-անոց կտորը պարունակում է 25% պղինձ։ Քանի՞ տոկոս պղինձ կպարունակի համաձուլվածքը այն բանից հետո, երբ այն ձուլեն 5 կգ պղնձի և 9 կգ անագի հետ։ 1)36×25=900 2)900:100=9 3)9+5=14 4)36+5+9=50 5)14×100:50=28

Խնդիր 6: 120կգ 30%անոց պղինձի համաձուլվածքից կտրեցին 40կգ-անոց մի կտոր և տեղը ձուլեցին նույնքան 15%-անոց պղնձի համաձուլվածք։ Քանի տոկոսանոց պղնձի համաձուլվածք ստացվեց։

Ես ունեմ շատ ընկերներ, և ամեն մեկին գնահատում եմ իրենց դրական և բաթսական կողմերը։Ընկերոջ մեջ սիրում եմ ,անկեղծություն,հավարտարմություն և նվիրվածություն, թե՛ ուրախ,թե՛ տխուր պահերին միշտ լինի իմ կողքին։Ես ուզում եմ պատմեմ իմ ընկերոջ մասաի, ում անունը Մանվել է,ով սովորում է իմ դասարանում։Նա շատ բարի,ընկերասեր,խելացի տղա է։ Նա շատ է սիրում կենդանիներ, հատկապես շուն։Իր հետ շատ հետաքրքիր է ժամանակը անցնում,նա էլեկտրոնիկայից է շատ լավ հասկանում։Այսքանը իմ ընկերոջ մասին։

Դասարանում

Խնդիր 1: 65 մարզիկներից բաղկացած թիմը ժամանում է հյուրանոց: Հյուրանոցում կան միայն 3 և 4 տեղանոց համարներ: Ամենաքիչը քանի՞ սենյակ պետք է վերցնել, մարզիկներին տեղավորելու համար (սենյակները պետք է ամբողջությամբ զբաղեցվեն):

1)65:3=21,

Խնդիր 2: Ծղրիդը գծի երկայնքով կարող է կատարել փոքր թռիչք՝ 50սմ երկարությամբ և մեծ թռիչք՝ 80սմ երկարությամբ: Ամենաքիչը քանի՞ քայլի օգնությամբ ծղրիդը կարող է իր սկզբնական դիրքից հեռանալ ճիշտ  1մ 70սմ:1)5×50=250 2)250-80=170

Խնդիր 3: Ձիարշավարանում վազքը սկսում են 4 ձիեր: Առաջին ձին մեկ շրջանը վազում է 10 րոպեում, երկրորդ ձին՝ 12 րոպեում, երրորդ ձին՝ 15 րոպեում, իսկ չորրորդ ձին՝ 20 րոպեում: Վազքը սկսելուց որոշ ժամանակ անց բոլոր ձիերը միասին հայտնվեցին սկզբնակետում: Պարզել, թե այդ ժամանակի ընթացքում քանի՞ շրջան պտտվեցին բոլոր ձիերը միասին: 1)60:10=6 2)60-12=5 3)60:15=4 4)60:20=3 5)3+4+5+6=18

Տանը

Խնդիր 4: 18 հատ քարտերից յուրաքանչյուրի վրա գրված է 4 կամ 5 թիվը: Հայտնի է, որ բոլոր քարտերի վրա գրված թվերի գումարը բաժանվում է 17-ի: Քարտերից քանիսի՞ վրա է գրված 4 թիվը: 1)18×5=90 2)90:4=22(2)

Խնդիր 5: Գտնել ամենափոքր բնական թիվը, որի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 420:

Խնդիր 6: 4373 և 826 թվերը նույն թվի բաժանելիս համապատասխանաբար ստացվում են 8 և 7 մնացորդներ: Ի՞նչ թվի էին բաժանել:

Ես ունեմ մի ընկեր։ Ն րա անունը Մանվել է։ Նա շատ ընկերասեր է և շատ բարի է նրա աչքերը շականակագույն է նրա մազերը սև է։ Եւ նա սիրում է կենդանիներին հատկապես շուն ։ Նրա ազգանունը Միրզոյան է։

Դասարանական աշխատանք Պատասխանել հարցերին 1.Ի՞նչպես է առաջանում կայծակը:Երկու տարանուն լիցքավորված մարմիները մոտեցնելիս առաջանում է կայծակ ի՞նչ է որոտը: 2.Ի՞նչ է շանթարգելը, և ի՞նչպես է այն շինանյութերը պաշտպանում կայծակի հարվածից:դա մի սուր սարք է որ կայծակը հարվածում է այդ սարքիս հոսանքը իջնումե ցած։ 3.Երկրի մակերևույթի վա, ո՞ր առարկաներին է կայծակը ավելի հաճախ հարվածում:

4.Կայծակի ժամանակ ի՞նչպես պետք է վարվեք, եթե հաըտնվել եք բաց տարածքում:Հեռու մնալ ծառերից, հեռու մնալ երկաթներից։

Տնային առաջադրանք  1.Ի՞նչպես են ստեղծվեւմ օդի բարձրացող և իջնող հոսանքները: 2. Ի՞նչպես են ամպերում գոյանում էլեկտրական լիցքեր:էլեկտոնային լիցքերը միանումեն իրար։ 3. Ի՞նչու է վտանգավոր կայծակի ժամանակ պառկել հողի վրա: որովհետև կայծակի էլեկտրական լիցկերը լցվում է հողի վրա։

4.Նկարագրել շանթարգելի կառուցվածքը: նա սուր երկաթ է։