Առաջնորդությունը ուրիշներին առաջնորդելու և ոգեշնչելու ունակությունն է՝ հասնելու ընդհանուր նպատակներին կամ խնդիրներին: Առաջնորդությունը չի սահմանափակվում միայն աշխատանքային դիրքով, դա հմտություն է, որը կարելի է զարգացնել և դրսևորել կյանքի տարբեր ոլորտներում:Առաջնորդությունը գործընթաց է, որտեղ առաջնորդը ոչ միայն առաջնորդում է, այլև լսում, ոգեշնչում, հաշվի է առնում իր թիմի կարծիքներն ու կարիքները։ Արդյունավետ ղեկավարը նաև պատրաստ է պատասխանատվություն ստանձնել իր թիմի արդյունքների համար և հավատարիմ է շարունակական զարգացմանը որպես մասնագետ և որպես անհատ:
Դա պարզապես մարդկանց կառավարելու մասին չէ, այլ ներառում է թիմի յուրաքանչյուր անդամի անհատականության խորը ըմբռնում և հարգանք, ինչպես նաև նրանց ընդհանուր արժեքների և նպատակների շուրջ համախմբելու կարողություն:Առաջնորդը կարող է տեսնել մարդկանց ներուժը, խթանել նրանց զարգացումը և օգնել նրանց հասնել հաջողության:Սա ուրիշների վրա ազդելու արվեստն է, ոչ թե այն պատճառով, որ նրանք ստիպված են, այլ որովհետև նրանք ցանկանում են:Առաջնորդը պետք է օրինակելի լինի՝ ցուցաբերելով ամբողջականություն, նվիրվածություն, վճռականություն և պատասխանատվություն:
հասնեն հիմնական նպատակներին։ Կոլեկտիվի սոցիալ-հոգեբանական կառուցվածքը հանգում է փոքր խմբերում առաջնորդի հանդես գալուն։ Առաջնորդումը բնական սոցիալ-հոգեբանական գործընթաց է, այն անձի կարողությունն է՝ անհատների կամ նրանց խմբի վարքի վրա ազդելու՝ հանուն կազմակերպության նպատակների իրականացման։ Առաջնորդումը համատեղ աշխատանքի ամբողջականացման, կազմակերպության անդամների ներուժի բազմապատկան հզոր մեխանիզմ է։ Զիգմունդ Ֆրոյդը առաջնորդումը հասկանում էր երկակիորեն. մի կողմից՝ խմբային, մյուս կողմից՝ անհատական գործընթաց։ Այդ գործընթացների հիմքում ընկած է այլ մարդկանց իրենց կողմը քաշելու, նրանց մեջ հիացմունք ու սեր առաջացնելու առաջնորդների կարողությունը։
Առաջնորդումը խմբում ձևավորվում է հուզական, գործնական և տեղեկատվական բաղադրիչների հիման վրա։
«Հուզական» առաջնորդը «խմբի սիրտն» է, մի մարդ, որին խմբի յուրաքանչյուր անդամ կարող է դիմել կարեկցանքի համար։
«Գործնական» առաջնորդի հետ, որին ավելի պատկերավոր «խմբի ձեռքեր» են անվանում, հեշտ է աշխատել. նա կարող է կազմակերպել գործը, ձևավորել անհրաժեշտ փոխադարձ կապեր, ապահովել գործի հաջողությունը։
«Տեղեկատվական» առաջնորդին՝ «խմբի ուղեղին», բոլորը դիմում են տարբեր հարցերով, քանի որ նա ամեն ինչ գիտի, կարող է բացատրել և օգնել գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը։
Լավագույնը կլինի այն առաջնորդը, որը համադրում է բոլոր երեք բաղադրիչները, թեև առավել հաճախ հանդիպում են երկու բաղադրիչների համադրում։
Հասարակագիտություն 8
Կոռուպցիա, անձնական կամ այլ շահադիտական նպատակով, տարբեր ձևերով արտահայտված (գործողությամբ կամ անգործությամբ) ի պաշտոնե տրված իշխանական լիազորությունների չարաշահումն է։ Կոռուպցիան որպես վստահված իշխանության չարաշահում ունի մի շարք դրսևորումներ և բազում «նրբերանգներ», որոնցից են կաշառակերությունը` կաշառք ստանալը, տալը, կաշառքի միջնորդությունը, կաշառքի շորթումը, հովանավորչությունը, պաշտոնական դիրքի կամ կապերի չարաշահումը, պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելը կամ անցնելը, պաշտոնական կեղծիքը, պաշտոնական դիրքի օգտագործմամբ պետական սեփականության յուրացումն ու վատնումը, ինչպես նաև պաշտոնեական այլ չարաշահումները[1]։
Կոռուպցիա տերմինը առաջացել է լատիներեն «corruptus» և «corrumpere» բառերից, որոնք նշանակում են փչացում, այլասերում, վարակում, ապականում, աղճատում, աղավաղում, կաշառում և այլն[2]։
«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» (ԹԻ) միջազգային հակակոռուպցիոն կազմակերպության սահմանման համաձայն` կոռուպցիան ի պաշտոնե տրված իշխանական լիազորությունների չարաշահումն է` անձնական օգուտ ստանալու նպատակով[3]։
Քլիթգարդը, ով համարվում է ակադեմիական հակակոռուպցիոն հետազոտությունների հեղինակ, առաջ է բերել կոռուպցիայի առաջացման պատճառների ֆորմուլան, որը սահմանում է՝ Կ=Մ+Հ-Հ (կոռուպցիան հավասար է մենաշնորհ+հայեցողություն-հաշվետվողականություն)։ Այս ֆորմուլան առաջինը հայտնվել է Քլիթգարդի 1988 թվականին տպագրված «Վերահսկելով կոռուպցիան» գրքում։ Կա կարծիք, որ Քլիթգարդի կոռուպցիայի ֆորմուլան շեղող ազդեցություն կարող է ունենալ, այդպիսով կարող է վտանգավոր լինել[4]։
Ըստ Եվրոպայի խորհրդի Կոռուպցիայի մասին քաղաքացիական իրավունքի կոնվեցիայի կոռուպցիա նշանակում է՝ ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն կաշառք կամ որևէ անհիմն օգուտ կամ այդպիսի օգուտի խոստում պահանջելը, առաջարկելը, տալը կամ ընդունելը, որը խախտում է կաշառք, անհիմն օգուտ կամ այդպիսի օգուտի խոստում պահանջողի կողմից ցանկացած պարտականության պատշաճ կատարումը կամ պահանջվող վարքագիծը[5]։
Երկրում կոռուպցիայի առկայությունը բացասական ազդեցություն է ունենում բոլոր մարդկանց վրա, դա մեծամասամբ դրսևորվում է մարդկանց իրավունքների խախտմամբ։ Կոռուպցիան ազդում է մարդկանց առողջության, ազատության, անգամ կյանքի վրա։ Այն ոչնչացնում է ժողովրդավարությունը և երկրի իշխանության հանդեպ հավատը։ Կոռուպցիան նաև նվազեցնում է ավելի առողջ շրջակա միջավայր ունենալու հավանականությունը։ Կոռուպցիան խաթարում է երկրի տնտեսական, սոցիալական և իրավական հիմքերը, կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքարը երկրում հաստատում է բազմակողմանի և կայուն զարգացում[6]։Կոռուպցիան զարգացման վրա բացասական ազդեցություն ունի։ Այն խանգարում է տնտեսական աճին, կրճատում է սոցիալական ծառայությունները և արգելք է հանդիսանում ենթակառուցվածքներում ներդրումների համար։Կոռուպցիան ստեղծում է հակաժողովրդավարական միջավայր, որն ուղեկցվում է անվստահությամբ, այն անտեսում է բարոյական նորմերը և անհարգանք սերմանում պետական կառույցների և իշխանությունների հանդեպ[7]։
Պատմություն 8
3.Արդյունաբերական առաջավոր երկրներում XIX դարի երկրորդ կեսին և XX դա- րի սկզբին ձևավորվում է ժողովրդավարական հասարակություն: Քաղաքական ասպարեզում կային երեք հիմնական հասարակական հոսանքներ՝ պահպանո- ղականներ, ազատականներ և սոցիալիստներ:
• Բնորոշե՛ք երեք հիմնական հասարակական հոսանքները, նշեք այդ ուղղություն- ների հայտնի գործիչների: Ի՞նչ է կուսակցությունը, թվարկեք ձեզ հայտնի մի քանի կուսակցություններ, այդ թվում՝ հայկական: Ներկայացրեք ժողովրդավարական հիմնական ձեռքբերումներն այս շրջափուլում։
նյութական արտադրության ամենախոշոր և տեխնիկապես կատարելագործված ճյուղն է:
Արդյունաբերության բաժինը համաշխարհային տնտեսության կառուցվածքում ամենամեծն է:
Արդյունաբերական ձեռնարկություններում իրականացվող արտադրական գործընթացում բնական նյութական ռեսուրսներից կամ գյուղատնտեսության արտադրանքից պատրաստվում են արդյունաբերական տարբեր արտադրատեսակներ:
Օրինակ
Գյուղատնտեսական մթերքները (միս, կաթ, կաշի, բուրդ, հացահատիկ, մրգեր և բանջարեղեն և այլն) արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի կողմից վերամշակումից հետո փոխակերպվում են արյդունաբերական արտադրանքի ( երշիկ, կարագ, կոշիկ, գործվածք, հաց, մրգի և բանջարեղենի պահածոներ):
Օրինակ
Արդյունաբերությունն արտադրում է բազմազան արտադրատեսակներ, որոնք կարող են լինել ինչպես անմիջական սպառման առարկաներ (սնունդ, հագուստ), այնպես էլ՝ արտադրանքի միջոցներ (հաստոց, մեքենա, գործիքներ):
4.. xix դարի կե և և դարի դարի կզբին ֆրան ֆրան ֆրան ֆրան ֆրան և ամն առաջացան առաջացան հեղափոխական ճգնաժամեր ճգնաժամեր որոնք
Որո՞նք էին ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի պատճառները և գլխավոր և նքնրերը: Ո՞ր իրադարձություններից հետո և ե՞րբ է ընդունվել Ֆրանսիայի րրրորդ ְանրապետության Սահմանադրությունը, ի՞նչ նշանակություեցա և այն:
Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմ (Հյուսիսի և Հարավի պատերազմ, անգլ.՝ , քաղաքացիական պատերազմ ԱՄՆ-ում 1861-ից 1865 թվականներին Հյուսիսի (Միություն) և հարավի (Համադաշնություն) միջև։ Պատերազմի սկիզբը արդյունք էր երկարատև հակամարտության ստրկության հարցի շուրջ։ Պատերազմն սկսվեց 1861 թվականի ապրիլին, երբ անջատողականները հարձակվեցին Ֆորտ Սամտերի վրա Հարավային Կարոլինայում Աբրահամ Լինքոլնի կողմից որպես ԱՄՆ-ի նախագահ երդմնակալությունից շատ չանցած։ Միության կողմնակիցները Հյուսիսում, որը նաև ընդգրկում էր աշխարհագրորեն արևմտյան և հարավային նահանգներ, հայտարարեցին իրենց աջակցությունը Սահմանադրությանը։ Նրանց դիմակայում էին Համադաշնային նահանգների անջատողականները, որոնք դեմ էին ստրկության վերացմանը։
Պատմություն8
12. XIX դ. երկրորդ կեսին և XX դ. սկզբին հսկայական զարգացում ապրեց հայկա- կան մշակույթը: Վերելք ապրեց կրթական գործը, հայ գիտնականները քայ- լում էին ժամանակի գիտական նվաճումներին համահունչ: Գրականության և արվեստի ոլորտները նույնպես զարգանում էին արդիական ուղղությունների և սկզբունքների հիման վրա:
Ներկայացրեք հայ ազգային կրթական նշանավոր հաստատությունները: Գի- տության ո՞ր ասպարեզներում նվաճումների հասան հայ գիտնականները:
Ձեր կարծիքով հայագիտությունը ինչո՞ւ վերելք ապրեց: Նշեք հայտնի հայա- գետների: Ի՞նչ նշանավոր հայ պատմաբանների գիտեք:
Խմբային կամ անհատական աշխատանքով պատրաստեք ելույթ հայ մշա- կույթի որևէ ականավոր գործչի մասին՝ օգտվելով նաև լրացուցիչ աղբյուրնե
րից ու համացանցի նյութերից:
Կրթական համակարգը
19-րդ դարի երկրորդ կեսին վերելք ապրեց հայկական դպրոցը:
Արևելահայության շրջանում կար երկու տեսակի դպրոց՝պետական և ազգային:
Դպրոցներում պարտացիր ուսուցման լեզուն ռուսերենն էր, դասավանդում էին՝կրոն, հայերեն, ռուսերոն, վայելչագրություն,թվաբանություն, երգեցողություն, աշխարհագրություն, բնագիտություն, պատմություն:
Բացվեցին իգական հաստատություններ, այդ գործում մեծ է պերճ Պռոշյանի ավանդը, որի շնորհիվ1864թ. Շուշիում բացվեցին իգական դպրոցներ:
Էջմիածնում բացվեց հոգևոր ճեմարան Գևորգ Դ-ի նախաձեռնությամբ(1874թ.):
Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող արևմտահայությունը կրթության ոլորտում նույնպես առաջընթաց ուներ, գործում էին երկու կարգի դպրոցիներ՝նախակրթական և երկրորդական:
Վարագա վանքում 1857թ. բացվեց <<Ժառանգավորաց>> վարժարանը:
1870թ.Գարեգին Սրվանձտյանցը Վանում հիմնադրեց Իգական վարժարան:
1881թ. բացվեց Սանասարյան վարժարանը:
Հանրահաշիվ 8
1.
10000-ը իր քառակուսի արմատը 100 է։
2.
3600-ը իր քառակուսի արմատը 60 է։
3.
640000-ը իր քառակուսի արմատը 800 է։
4.
1000000-ը իր քառակուսի արմատը 1000 է։
5.
1/4-ի քառակուսի արմատը 1/2 է։
6.
1/9-ի քառակուսի արմատը 1/3 է։
7.
25/36-ի քառակուսի արմատը 5/6 է։
8.
16/49-ի քառակուսի արմատը 4/7 է։

ա. Եթե մակերեսը 25 սմ է, ապա քառակուսի կողմը 5 սմ է։
բ. Եթե մակերեսը 1 քառակուսի է, ապա քառակուսի կողմը 1 մետր է։
գ. Մակերեսը 400 մ² է, իսկ քառակուսի կողմը 20 մ է։
դ. 49դց²-ը հավասար է 2401դց²։ Այսպես, քառակուսի կողմը է 49դց։
ե. 16 կմ²-ի դեպքում, քառակուսի կողմը 4 կմ է։
զ. 1 հս (հեկտարսկոպի) է՝ առավելագույն չափսով հուսալի երկրաչափ արտադրյալներից մեկը: Իսկ քառակուսի կողմը պետք է լինի 1 հս:

1. 6
2. 12
3. 20

√12-ը հավասար է 2√3։ Դրանից հետո, արմատանշանը դուրս է հանելու դեպքում, դուք կարող եք հեշտորեն գտնել √3-ի արմատանշանը:
√18-ը հավասար է 3√2։ Դրանից հետո, արմատանշանը դուրս է հանելու դեպքում, դուք կարող եք հեշտորեն գտնել √2-ի արմատանշանը:
√20-ը հավասար է 2√5։ Դրանից հետո, արմատանշանը դուրս է հանելու դեպքում, դուք կարող եք հեշտորեն գտնել √5-ի արմատանշանը:
√24-ը հավասար է 2√6։ Դրանից հետո, արմատանշանը դուրս է հանելու դեպքում, դուք կարող եք հեշտորեն գտնել √6-ի արմատանշանը:
√27-ը հավասար է 3√3։ Դրանից հետո, արմատանշանը դուրս է հանելու դեպքում, դուք կարող եք հեշտորեն գտնել √3-ի արմատանշանը:
Հանրահաշիվ 8
ա)
√3x — 1 = 0
√3x = 1
x = (1/√3)²
x = 1/3
բ)
√(4x + 5) = 2
4x + 5 = 2²
4x + 5 = 4
4x = 4 — 5
4x = -1
x = (-1) / 4
Այսպես, x-ի արժեքը -1/4 է։
գ)
Այստեղ, x-ի արժեքը կլինի (√7 + 1) / 3։
դ.
x = (2 — 2) / 5
ե.
x=(1-8)/9
զ.
x=(-2)/8
Հանրահաշիվ 8
1.
1) Կոորդինատները՝ (3, 4, 5)
2) Կոորդինատները՝ (3, -2, 6)
3) Կոորդինատները՝ (1, -1, 2)
4) Կոորդինատները՝ (1, 3, -2)
2.
Կազմենք քառակուսային եռանդամի տարբերիչը հետևյալներից՝
1) \( 2x²+5x+3 \) և \( 2x²-5x-3 \):
Եռանդամների գումարերի տարբերությունը՝
\( (2x²+5x+3) — (2x²-5x-3) = 10x \)
2) \( x² + 2x + 1 \) և \( 2x²-5x+3 \):
Եռանդամների գումարերի տարբերությունը՝
\( (x² + 2x + 1) — (2x²-5x+3) = -x² + 7x — 2 \)
3) \( x²-4x + 5 \) և \( -3x²+5x-2 \):
Եռանդամների գումարերի տարբերությունը՝
\( (x²-4x + 5) — (-3x²+5x-2) = 2x²-9x+7 \)
4) \( 2x² + 5x-3 \) և \( x² + 6x + 9 \):
Եռանդամների գումարերի տարբերությունը՝
\( (2x² + 5x-3) — (x² + 6x + 9) = x² — x-12 \)
5) \( x²+2x+2 \) և \( x²+2x+1 \):
Եռանդամների գումարերի տարբերությունը՝
\( (x²+2x+2) — (x²+2x+1) = 1 \)
Հանրահաշիվ 8 ինքնա ստուգում

1) 1.5a+2a=7a
2)6b-4b=2b
3)2x+7x-5x=4x
2.5a-(2a+3b)= 5a-2a-3b=3a -3b
2)7x-(4x-2y)=7x-4x+2y=3x +2y
3.1. 2a+5b =2 x 4+5x-3=-15+8=-7.
2.4m-3n+10=4 x (-5)- (-3)x(-8)+10=+6
1)a³xa⁵=a³±⁵=a⁸
2)b⁷xb²=b⁷±²=B⁹
3)(-m²)x m⁴=-m²±⁴=-m=⁶
X²=64
X=√64=+8
2.x²=25
√25=+5
3.x²=9
√9=+3
Գործնական քերականություն 8
1․ Գրիր՝ որ շարքում ինչ խոսքի մասեր են։
Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:
Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև: գոյական
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր: ածական
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ: դերանուն
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ: մակբայ
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ: ձայնարկություն
2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ, բազուկ, կուրանա, զատիկ, վայրի, անտառ:
ժամանակը անցավ գնաց։Այս մարդը անցավ է ,ոչմի ցավ չի զգում։
Երեխան շատ է սիրում բազուկ։Նա հզոր է ,ունի մեծ բազուկներ։
Եթե նա շատ հերուսացոյց նայի ,նա կկուրանա։Տղան փողի համր իր հայրենիքը կկուրանա։
Մենք սիրումենք նշել զատիկը։Զատիները լինում են կարմիր և սև
Դասարանը իրեն վայրի է պահում։Առյուծները վայրի կենդանիներեն։
Չինարենի այբուբենը անտառ է։Որսորդբերը անտառում որս են անում։
3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):
Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:
թվական – թիվ, ական
պատմություն – պատում, ություն
աղյուսակ – աղյուս, ակ
գրիչ – գիր, իչ
ազդեցություն – ազդել, ություն
խորություն – խոր, ություն
Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:
արևելք – արև, ել, ք
արևմուտք – արև, մուտ, ք
կենսագիր – կենս, գիր
օտարամուտ – օտար, մուտ
ծովագնաց – ծով, գնալ
ինքնատիպ – ինքը, տիպ
Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:
արևելյան – արև, ելք, յան
կենսագրություն – կենս, գիր, ություն
արևադարձային – արև, դարձ, ային
անուշահոտություն – անուշ, հոտ, ություն
բազմատեսակություն – բազում, տեսակ, ություն
4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն։
5. Ածանցներ
Տրված ածանցներով բառեր կազմի’ր.
անք, որդ, ակ, ար, պան, անի, ե, յալ, բաց, ապ, երորդ, րորդ, սուն, բար, որեն։
Ֆիզիկա8

1. Նյութը կարող է լինել գերակշռված, գերածված, հասած, գազալային, գերմանաբանական, մակարդակի:
2. Ջրի ագրեգատային վիճակները ներառում են սառույց, գերակշռություն, մակարդակի, հաճախակի և բարձրացված մակարդակ:
3. Նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները բնորոշվում են սառույցի, անագի, սալինացիայի, զգեստի, հասածի, գերմանաբանականի կամ հակալի աղյուսակագրություններով:
4. Սուբլիմացիայի օրինակները՝ հալում, պնդում, բյուրեղացում, զգեստագերակայություն, հալում սառույցի, թերթի, լավացրած աղյուսակներ:
5. Ագրեգատային փոխակերպումների գործնական կիրառությունները՝ զգեստագրություն, պնդում, պայծառություն, թերթավորում:
6. Հալումը կոչվում է հալմմած նյութի առանց ջերմաստիճանի ճիշտ համարակալում:
7. Պնդանումը կոչվում է հեղուկ ազոտի, սնդիկի, հալեցրած ոսկին նյութի մասի ջերմաստիճանի բարձրացման համար:
8. Հալման ջերմատիճանը կատարվում է մի շարք ներքոյական գործողությունների