ա) Մի թիվ 5 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 42 է:

x+5x=42  6x=42 x=42  =7x=7

Պատասխան՝ 7 և 35

բ) Մի թիվ 3 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց գումարը 28 է:

x+3x=28  4x=28 7x

գ) Մի թիվ 4 անգամ մեծ է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 39 է:

4x−x=39
3x=39
x=13x

Փոքր թիվը 13, մեծը 52

դ) Մի թիվ 7 անգամ փոքր է մյուսից, իսկ նրանց տարբերությունը 54 է:

x+3x=24

4x=24

x=6x

2.Եղբայրը գտավ 3 անգամ շատ սպիտակ սունկ, քան քույրը: Միասին նրանք գտել են 24 սպիտակ սունկ: Քանի՞ սպիտակ սունկ է գտել եղբայրը, քանիսը` քույրը:

x+x/2=63

3/2x=63

x=42x

3.Երկու դարակում ընդամենը 63 գիրք կա, ընդ որում` մեկում 2 անգամ քիչ գիրք կա, քան մյուսում: Քանի՞ գիրք կա ամեն դարակում:

x+2x=60

3x=60

x=20x

4.Գիրքն ունի 60 էջ: Կարդացել են 2 անգամ ավելի շատ էջ, քան մնացել էր կարդալու: Քանի՞ էջ էր մնում կարդալու:

x+7x=72

8x=72

x=9x

5.Հավաքակայանում 72 մեքենա կա: Մարդատար մեքենաները 7 անգամ շատ են բեռնատարներից: Քանի՞ բեռնատար մեքենա կա հավաքակայանում:

6.Տնտեսուհին ունի 20 հավ և ճուտ: Հավերը 4 անգամ քիչ են ճտերից: Քանի՞ ճուտ ունի տնտեսուհին:

x+x+12=124

2x=112

x=56

7.124 մետր քաթանը պետք է բաժանել երկու մասի այնպես, որ մի կտորը մյուսից 12 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր երկարություն կունենա յուրաքանչյուր կտորը:

8. 16 մետր երկարություն ունեցող թելը պետք է երկու մասի բաժանել այնպես, որ մեկը մյուսից 1 մետրով երկար լինի: Քանի՞ մետր կլինի յուրաքանչյուր մասը:

9.Դպրոց բերեցին ընդհանուր քանակով 690 սեղան ու աթոռ: Աթոռները 230-ով սեղաններից շատ էին: Քանի՞ սեղան և քանի՞ աթոռ բերեցին դպրոց:

10.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին:

11.Երկու հոգի 15 000 դրամը պետք է բաժանեին այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ: Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին:

12.Կոնֆետի համար վճարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար:

13.Տետրերի համար վճարել են 4 անգամ ավելի, կամ 720 դրամով ավելի, քան քանոնների համար: Որքա՞ն են վճարել քանոնների համար։

14.Հայրը 5 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 32 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:

15.Մայրը 4 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 27 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է որդին։

16.Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու: Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին, քան ականջ: Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ:

17.Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով: Ամեն շան հասավ 6, իսկ ամեն կատվի` 5 պաքսիմատ: Քանի՞ շուն ու քանի՞ կատու կերակրեցին:

18.Քանի՞ հավ ու քանի՞ ոչխար կար տնտեսությունում, եթե հայտնի է, որ բոլոր հավերն ու ոչխարները միասին ունեին 19 գլուխ և 46 ոտք։

19. Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն ու քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար:

20. 7400 դրամը վճարեցին 19 մետաղադրամներով՝ օգտագործելով միայն 200 և 500 դրամանոցներ: Քանի՞ 200 դրամանոց մետաղադրամ օգտագործեցին:

21.27 000 դրամը մանրել են 100 և 200 դրամանոց մետաղադրամներով: Ստացվել է 170 մետաղադրամ։ Դրանցից քանի՞սն են 100, քանիսը` 200 դրամանոց:

Հողի էրոզիա – քամու և ջրի ազդեցությամբ հողի վերին բերրի շերտը քայքայվում և տեղափոխվում է։

Անտառահատում – ծառերի կտրումը թուլացնում է հողի պաշտպանությունը, և հողը հեշտությամբ քայքայվում է։

Անպատասխանատու գյուղատնտեսություն – հողի սխալ մշակումը, շատ քիմիական նյութերի օգտագործումը նվազեցնում է հողի բերրիությունը։

Չափազանց արոտավայրերի օգտագործում – կենդանիների շատ արածելը վնասում է բուսականությունը, և հողը սկսում է քայքայվել։

Շինարարություն և արդյունաբերություն – ճանապարհների, գործարանների և շենքերի կառուցումը նույնպես կարող է վնասել և կորցնել հողը։

Հողի կորուստը համարվում է բնապահպանական կարևոր խնդիրներից մեկը։ Այն տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ հողի բերրի վերին շերտը վնասվում է կամ ամբողջությամբ վերանում է։ Հողի կորուստի հիմնական պատճառներից մեկը հողի էրոզիան է, որը առաջանում է քամու և ջրի ազդեցությամբ։ Ուժեղ անձրևները կամ քամիները կարող են աստիճանաբար քայքայել հողի վերին շերտը և այն տեղափոխել այլ վայրեր, ինչի հետևանքով հողը կորցնում է իր բերրիությունը։

Մեկ այլ կարևոր պատճառ է անտառահատումը։ Երբ մարդիկ կտրում են ծառերը և ոչնչացնում անտառները, հողը մնում է առանց բնական պաշտպանական շերտի։ Ծառերի արմատները սովորաբար ամրացնում են հողը և պահում այն տեղում, իսկ դրանց բացակայության դեպքում հողը ավելի հեշտ է քայքայվում և տեղափոխվում։

Հողի կորուստի պատճառ կարող է լինել նաև գյուղատնտեսության սխալ վարումը։ Երբ հողը շատ հաճախ է մշակվում կամ օգտագործվում են մեծ քանակությամբ քիմիական պարարտանյութեր և թունաքիմիկատներ, հողի կառուցվածքը վատանում է և նրա բերրիությունը նվազում է։ Բացի այդ, արոտավայրերի չափից շատ օգտագործումը նույնպես կարող է վնասել հողը։ Երբ կենդանիները շատ են արածում նույն տարածքում, բուսականությունը վերանում է, և հողը մնում է բաց՝ դառնալով ավելի խոցելի էրոզիայի համար։

Այսպիսով, հողի կորուստը առաջանում է ինչպես բնական, այնպես էլ մարդու գործունեության հետևանքով։ Այդ պատճառով շատ կարևոր է պահպանել բնությունը, ճիշտ օգտագործել հողը և վերականգնել բուսականությունը, որպեսզի կանխվի հողի հետագա կորուստը։

Ես կցանկանայի ստեղծել կոշիկների բիզնես, քանի որ կոշիկները մարդկանց ամենօրյա անհրաժեշտ իրերից են։ Մարդիկ միշտ գնում են նոր կոշիկներ՝ դպրոց գնալու, աշխատանքի, սպորտի կամ զբոսանքի համար։ Այդ պատճառով կոշիկների վաճառքը կարող է լինել հաջող բիզնես։

Իմ բիզնեսը կունենա տարբեր տեսակի կոշիկներ՝ սպորտային, դասական, ամառային և ձմեռային։ Կփորձեմ ընտրել որակյալ և հարմարավետ կոշիկներ, որպեսզի գնորդները գոհ լինեն։ Կոշիկները կարող են լինել տարբեր չափերի, գույների և մոդելների, որպեսզի յուրաքանչյուր մարդ կարողանա գտնել իրեն հարմար տարբերակը։

Բիզնեսը կարող է ունենալ նաև օնլայն վաճառք՝ սոցիալական ցանցերի միջոցով։ Այդպես մարդիկ կարող են հեշտությամբ ընտրել կոշիկները և պատվիրել առանց խանութ գալու։

Եթե բիզնեսը լավ զարգանա, ապագայում հնարավոր կլինի բացել ավելի մեծ խանութ և ներմուծել նոր բրենդների կոշիկներ։ Այսպիսով կոշիկների բիզնեսը կարող է լինել շահավետ և զարգացող գործ։

1.Ավտոմեքենան ճանապարհի առաջին կեսն անցավ 100 կմ/ժ արագությամբ, իսկ երկրորդ կեսը` 90 կմ/ժ արագությամբ: Ամբողջ ճանապարհը մեքենան անցնում է 19 ժամում:

1. Ճանապարհի առաջին կեսն անցնելու արագությունը քանի՞ տոկոսով է ավելի երկրորդ կեսն անցնելու արագությունից:
2. Ճանապարհի երկրորդ կեսն անցնելիս վայրկյանում քանի՞ մետր էր անցնում մեքենան։
3. Որքա՞ն է ճանապարհի երկարությունը։
4. Քանի՞ կմ/ժ էր մեքենայի միջին արագությունն ամբողջ ճանապարհին:

2.Միաժամանակ շարժումը սկսելուց հետո պարզվեց, որ այն ժամանակահատվածում, երբ հեծանվորդն անցնում է 8 կմ, մոտոցիկլավարն անցնում է 20 կմ:

1. Քանի՞ տոկոսով է հեծանվորդի արագությունը պակաս մոտոցիկ լավարի արագությունից:
2. Քանի՞ կիլոմետր էր անցել հեծանվորդն այն պահին, երբ մոտո-ցիկլավարն անցել էր 15 կմ:
3. Քանի՞ ժամում մոտոցիկլավարը կանցնի այն ճանապարհը, որը հեծանվորդը անցնում է 5 ժամում:
4. Քանի՞ կիլոմետր էր անցել մոտոցիկլավարն այն պահին, երբ նա 30 կմ ավելի էր անցել հեծանվորդից։

3.Գնացքը A-ից B 600 կմ ճանապարհն ըստ չվացուցակի պետք է անցներ 10 ժամում: Շարժումն սկսելուց 4 ժամ հետո գնացքը C կայարանում հարկադրաբար 1 ժամ կանգնեց, որից հետո ավելացնելով նախատեսված արագությունը՝ժամանակին հասավ B կայարան:

1. Քանի՞ կմ/ժ է գնացքի արագությունն ըստ չվացուցակի:
2. Քանի՞ կմ է AC հեռավորությունը:
3. Գնացքը CB ճանապարհահատվածը քանի՞ կմ/ժ արագությամբ անցավ։
4. Ինչքա՞ն ժամանակ ծախսեց գնացքն AB ճանապարհի առաջին կեսն անցնելու համար։

4.Մարզիկը, որը գնում էր գյուղից դեպի կայարան, առաջին ժամում անցնելով 3 կմ, հաշվեց, որ նույն արագությամբ շարժվելու դեպքում 40 րոպե կուշանա գնացքից: Ուստի մնացած ճանապարհը նա անցավ 4 կմ/ժ արագությամբ և կայարան հասավ գնացքի մեկնելուց 45 րոպե շուտ:

1. Մարզիկը քանի՞ կմ/ժ-ով ավելացրեց արագությունը:
2. Արագությունն ավելացնելուց հետո մարզիկը քանի՞ րոպեում հասավ կայարան:
3. Քանի՞ կմ է գյուղից մինչև կայարան հեռավորությունը:
4. Քանի՞ րոպեում մարզիկն անցավ ճանապարհի առաջին կեսը:

Փետրվարի 19

Խնդիր 1. Հայրը 50 տարեկան է, որդին՝ 20։ Քանի՞ տարի առաջ հայրը 3 անգամ մեծ էր որդուց։

5 տարի առաջ հայրը 3 անգամ մեծ էր որդուց։

Խնդիր 2.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին։

53-17=40

40÷2=20

Խնդիր 3.Հայրը 8 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 28 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:

8x-x=28

7x=28

x=4

8×4=32

Խնդիր 4.Մայրը 6 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 25 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է մայրը։

6x-x=25

5x=30

x=5

6×5=30

Խնդիր 5.Երկու վարպետ միասին աշխատելով պատը կարող են շարել 12 օրում։ Եթե առաջին վարպետն աշխատի 2 օր, իսկ երկրորդը` 3 օր, ապա նրանք կկատարեն ամբողջ աշխատանքի միայն 20 %-ը:Քանի՞ օրում կկատարի ամբողջ աշխատանքը վարպետներից յուրաքանչյուրը:

Խնդիր 6.Գնացքը մեկնեց A կայարանից B կայարանը։ Անցնելով 450 կմ, որը կազմում է ամբողջ ճանապարհի 75 %-ը, գնացքը անսարքու-թյան պատճառով կանգ առավ։ Կես ժամ անց անսարքությունը վերացվեց, և մեքենավարը, ավելացնելով գնացքի արագությունը 15 կմ/ժ-ով, ժամանակին այն հասցրեց B կայարան:

Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Թռչուններն են երգում այսօր,
Քամին սահում է մեղմ ու լալիս,
Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Օրվա շողն ու ջերմությունը,
Բնությունն է ապրում նորից,
Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Սերը բերում է գույներ հոսոր:

Աշխարհում կան մի քանի նավթարտադրող երկրներ, որտեղ բենզինը այնքան էժան է, որ երբեմն նույնիսկ կարող է ավելի էժան լինել, քան խանութում վաճառվող շշալցված ջուրը։ Դա լինում է, որովհետև այդ երկրներում նավթը շատ է, և կառավարությունը սուբսիդավորում է վառելիքը։

Ամենահայտնի օրինակները

1. Լիբիա

• Բենզին՝ մոտ $0.028 լիտրը
• Շշալցված ջուր՝ հաճախ $0.30 – $1
  Այսինքն՝ ջուրը կարող է 10-20 անգամ ավելի թանկ լինել։

2. Իրան

• Բենզին՝ մոտ $0.029 լիտրը (սուբսիդավորված գին)
• Ջուր՝ մոտ $0.20 – $0.80 շիշ
  Պատճառը մեծ նավթի պաշարներն ու պետական վերահսկումն են։

3. Վենեսուելա

• Բենզին՝ մոտ $0.035 լիտրը
• Ջուր՝ մոտ $0.50 կամ ավելի
  Երկիրը աշխարհի ամենամեծ նավթի պաշարներից ունի, դրա համար վառելիքը շատ էժան է։

4. Քուվեյթ

• Բենզին՝ մոտ $0.34 լիտրը
• Ջուր՝ մոտ $0.30 – $1
  Այստեղ նույնպես նավթային եկամուտների շնորհիվ գինը ցածր է։