1.

Եթե O-ն AB և CD հատվածների ընդհանուր միջնակետ է, ապա AD || CB, այնպես որ AD և CB հատվածները հատվում են միաժամանակ:

2.

ա) <1=<6։ Ապացուցեք, որ aIIb:

<1=<3 , <6=<8 , որովհետև նրանք հակադիր անկյուններ են ։Գիտենք որ <1=<6 այսինքը <3=<8 , իսկ ըստ առաջին հայտանիշի ` Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս խաչադիր անկյունները հավասար են, ապա ուղիղները զուգահեռ են ստացանք a||b

1.

C կետը 64 սմ երկարությամբ AB հատվածի միջնակետն է: CA ճառագայթի վրա D կետը նշված է այնպես, որ CD = 15 սմ: Գտեք BD և DA հատվածների երկարությունները:
64 ։ 2=32(AC=CB)
32 + 15=47(BD)
32 — 15=17(AD)

2.

D կետը գտնվում է AB հատվածի վրա, որի երկարությունը 14 սմ է: Գտեք AD հատվածի երկարությունը, եթե DA = 3DB
Լուծում

x + 3x = 4x

4x = 14

x = 14/4

x = 3,5 սմ

14 – 3,5 = 10,5

                                                                Պատ. ՝ AD = 10,5 սմ

3.

Եռանկյան պարագիծը 48սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 18սմ: Գտեք մյուս երկու կողմերը, եթե նրանց տարբերությունը 4,6սմ է: 
Տրված՝
P=48սմ

AB=18սմ

BC=x սմ

AC= x+4,6 սմ
AC,BC-?

P=AB+BC+AC
48սմ=18սմ+x+x+4,6սմ
48-18-4,6=2x
25,4սմ =2x

x=12,7
AC=4,6+12,7=17,3

4.

Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը երկու անգամ փոքր է սրունքից, իսկ պարագիծը 50 սմ է: Գտեք եռանկյան կողմերը

Լուծում

Հավասարասրուն եռանկյան մի կողմը նշանակենք x

x + x + x/2 = 50

2x/1 + x/2 = 50

4x + x/2 = 50

5x/2 = 50/1

5x = 50 * 2

5x = 100

x = 20

AB = BC = 20

AC = x/2 = 20/2 = 10                                                  Պատ.՝ 20 սմ և 10 սմ

5.

Բութանկյուն հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 45 սմ է, իսկ նրա կողմերից մեկը մյուսից փոքր է 9 սմ-ով: Գտեք եռանկյան կողմերը
Լուծում

x + x + (x + 9) = 45

3x + 9 = 45

3x = 45 – 9

3x = 36

x = 36 : 3

x = 12

(x + 9) = 21                                                             Պատ.՝ 12 սմ և 21 սմ

6.

DK հիմքով DEK հավասարասրուն եռանկյան մեջ EF հատվածը կիսորդ է, DK=16 սմ, <DEF=430: Գտեք KF-ը, <DEK-ն, <EFD-ն:

<FK = 16 : 2 = 8սմ

<DEK = 43 * 2 = 86սմ

<EFD = 90^0

Պատ․՝ 8սմ, 86սմ, 90^0։

7.

Գտեք երկու ուղիղների հատումից առաջացած չփռված անկյունները, եթե՝ ա) դրանցից երկուսի գումարը 1140 է, բ) երեք անկյունների գումարը 2200 է:

<1+<2=1140

114:2=570

<3=1800-570=1230

<3=1230,<4=1230 հակադիր անկյուններ է

8. OC ճառագայթը AOB անկյունը տրոհում է եր– կու անկյան: Գտեք COB անկյունը, եթե LAOB = 78°, իսկ AOC անկյունը 18°–ով փոքր է BOC անկյունից

130.

Երեք կետերը չեն գտնվում մի ուղ-ղի վրա, եթե դրանք անցնում են որևէ շրջանագծի միջոցով կետերից մեկի։ Այդ դեպքում հաջորդ երկու կետերը չեն կրկնվում ու չեն հանվում եղած ուղ-ղի վրա:

131.

Երեք կետերի անցման միջոցով հատվածը անվանում ենք «երեք կետի անցումով հատված»։ Այսպես, երբ կան երեք կետեր, որոնք երկու հատվածներ անցնում են հատվածով, ապա այդ միջոցով հատվածի անցումն ավարտվում է մեկ կետում։

132.

Ա) Երբ չորս կետերով անցնող շրջանա-գիծը ունի գոյություն, ապա այն կոչվում է զանազան շրջանագծերի շեղման կետ։

Բ) Երբ չորս կետերով անցնող շրջանա-գիծը չունի գոյություն, ապա այն կոչվում է ծայրակետ շրջանագծ։

143.

Քանի որ բոլոր շառավիղերը հավասար են DO=AD=16:2=8 Անկյունները հավասար են ը այդ անկյունը կազմող կողմերը իրար հավասար են քանի որ շրջանագիծ է 8+8+13=29

144.


BO=OA=OC որովհետև բոլորը շրռավիղեր են , ըստ պայմանի BC=CA , BOC եռանկյունը հավասարասրուն է իսկ դա նշանակում է որ <4=<3 իսկ AOC-ում <1=<2 , իսկ BAC եռանկյունը ըստ պայմանի հավասարասրուն է իսկ հավասարասրուն եռանկյան հիմքին կից անկյունները հավասար են այպիսով <4=<1: <B=x <A=x <C=2x 180:4=45 x=45 իսկ դա նշանակում է որ A=C=45 180-45*2=90
<AOC=90

Պատ․՝ուղիղ անկյուն

145.

Շրջանագծի A կետով տարված են շոշափող և շառավիղին հավասար լար: Գտեք դրանց կազմած անկյունը:

Ստացվում է հավասարասրուն եռանկյուն հետևաբար 180:3=60

3) AB ուղիղը B կետում շոշափում է O կենտրոնով և r=1,5սմ շառավիղով շրջանը: Գտեք ABO եռանկյան անկյունները, եթե AO=3սմ:

ըստ քառանկյուն-երանկյան հայտանիշի <A=30 <B=90 180-(30+90)=60

1.

C կետը 64 սմ երկարությամբ AB հատվածի միջնակետն է: CA ճառագայթի վրա D կետը նշված է այնպես, որ CD = 15 սմ: Գտեք BD և DA հատվածների երկարությունները:
64 ։ 2=32(AC=CB)
32 + 15=47(BD)
32 — 15=17(AD)

2.

D կետը գտնվում է AB հատվածի վրա, որի երկարությունը 14 սմ է: Գտեք AD հատվածի երկարությունը, եթե DA = 3DB
Լուծում

x + 3x = 4x

4x = 14

x = 14/4

x = 3,5 սմ

14 – 3,5 = 10,5

                                                                Պատ. ՝ AD = 10,5 սմ

3.

Եռանկյան պարագիծը 48սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 18սմ: Գտեք մյուս երկու կողմերը, եթե նրանց տարբերությունը 4,6սմ է: 
Տրված՝
P=48սմ

AB=18սմ

BC=x սմ

AC= x+4,6 սմ
AC,BC-?

P=AB+BC+AC
48սմ=18սմ+x+x+4,6սմ
48-18-4,6=2x
25,4սմ =2x

x=12,7
AC=4,6+12,7=17,3

4.

Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը երկու անգամ փոքր է սրունքից, իսկ պարագիծը 50 սմ է: Գտեք եռանկյան կողմերը

Լուծում

Հավասարասրուն եռանկյան մի կողմը նշանակենք x

x + x + x/2 = 50

2x/1 + x/2 = 50

4x + x/2 = 50

5x/2 = 50/1

5x = 50 * 2

5x = 100

x = 20

AB = BC = 20

AC = x/2 = 20/2 = 10                                                  Պատ.՝ 20 սմ և 10 սմ

5.

Բութանկյուն հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 45 սմ է, իսկ նրա կողմերից մեկը մյուսից փոքր է 9 սմ-ով: Գտեք եռանկյան կողմերը
Լուծում

x + x + (x + 9) = 45

3x + 9 = 45

3x = 45 – 9

3x = 36

x = 36 : 3

x = 12

(x + 9) = 21                                                             Պատ.՝ 12 սմ և 21 սմ

6.

DK հիմքով DEK հավասարասրուն եռանկյան մեջ EF հատվածը կիսորդ է, DK=16 սմ, <DEF=430: Գտեք KF-ը, <DEK-ն, <EFD-ն:

<FK = 16 : 2 = 8սմ

<DEK = 43 * 2 = 86սմ

<EFD = 90^0

Պատ․՝ 8սմ, 86սմ, 90^0։

7.

Գտեք երկու ուղիղների հատումից առաջացած չփռված անկյունները, եթե՝ ա) դրանցից երկուսի գումարը 1140 է, բ) երեք անկյունների գումարը 2200 է:

<1+<2=1140

114:2=570

<3=1800-570=1230

<3=1230,<4=1230 հակադիր անկյուններ է

205.

Եռանկյան ներգծյալը կարող եք գտնել այսպես՝

1. Հաշվեք եռանկյան մակերեսը: Եթե եռանկյան երկարությունը էջերի գումարից մեծ է, ապա կարելի է ներգծյալը հաշվել երկարությամբ՝ երկարությամբ՝ \( \frac{{17}}{{2}} — 13 \).
 
2. Եթե եռանկյան երկարությունը էջերի գումարից փոքր է, ապա կարելի է ներգծյալը հաշվել երկարությամբ՝ \( 13 — \frac{{17}}{{2}} \).

Հաշվելուց հետո կարող եք արդյոք կազմած շրջանագծի շառավիղը:

206.

Եռանկյան ներգծյալ շրջանագծի շառավիղը կարող եք գտնել հետևյալ բանաձևով՝ եռանկյան պարագիծի կետերի քառակուսի քառակուսի գումարը բաժանելով 4-ի: Եթե եռանկյան պարագիծը հավասար է 36 սմ, ապա բաժանված քառակուսի գումարը՝ \( \frac{36}{4} = 9 \) սմ է: Դրանից հետո, ըստ Տրդեփեանի թեորեմը, եռանկյան ներքնաձիգը՝ 15 սմ է, այնպես որ դրանից հետո եռանկյան շրջանագծի շառավիղը՝ \(15 — 9 = 6\) սմ է։

207.

Եռանկյունի ABC երկարությունը O-նից ներքին գծի եզրափակիչ կետն է: Կենտրոնները կգտնվեն երկու կետի գծային հավասարումից: Եթե ∠ABC-ն 80° է, ապա ∠AOC-ն կլինի չափի 80% կետից O-ին գալիս, որտեղ C է ABC եռանկյան կենտրոնը: Դրանից հետո, ∠AOC-ն կլինի 80° * 0.8 = 64°:

Упражнение 1. Ответьте на вопросы, употребляя в ответах
придаточные дополнительные предложения с союзами что, чтобы:
1. Что вы знаете о факультете, на котором вы учитесь?
2. Что вы знаете о Киеве?
3. Что пишут в сегодняшних газетах?
4. Что вы знаете о Юрии Гагарине?
5. Что вы пожелали своему другу в день рождения?
6. О чем вы хотели попросить преподавателя?
7. Что советовал вам Ваш отец, когда вы окончили школу?
Упражнение 2. Прочитайте предложения. Объясните разницу
между предложениями с союзами что / чтобы:
1. Преподаватель сказал, что мы хорошо выполнили домашнюю работу.
2. Она сказала, что приедет сын.
3. Он говорит, что в этом месяце проведут соревнования по шахматам.
4. Он несколько раз повторил, что ему дали пригласительный билет на
вечер.
5. Он сказал, что Володя купил ему билет в кино.
6. Преподаватель сказал, чтобы мы хорошо выполнили домашнюю
работу.
7. Она сказала, чтобы приехал сын.
8. Он говорит, чтобы в этом месяце провели соревнования• по
шахматам.
9. Он несколько раз повторил, чтобы ему дали пригласительный билет на
вечер.
10. Он сказал, чтобы Володя купил ему билет в кино

Ответы

Упражнение 1:
1. Я знаю, что факультет, на котором я учусь, специализируется на информационных технологиях.
2. Я знаю, что в Киеве есть множество исторических достопримечательностей.
3. Я не знаю, что пишут в сегодняшних газетах, так как не читал их.
4. Я знаю, что Юрий Гагарин был первым человеком в космосе.
5. Я пожелал своему другу в день рождения, чтобы его желания сбылись.
6. Я хотел попросить преподавателя, чтобы он объяснил сложную тему более подробно.
7. Мой отец советовал мне, чтобы я выбрал профессию, которая мне нравится.

Упражнение 2:
1. Это сообщение о том, что мы выполнили домашнюю работу.
2. Здесь уточняется, что приедет сын.
3. Это утверждение о планируемых соревнованиях.
4. Он повторял факт получения билета на вечер.
5. Это о том, что Володя купил ему билет в кино.
6. Здесь указывается на необходимость хорошо выполнить домашнюю работу.
7. Это указание на приезд сына.
8. Здесь также говорится о планируемых соревнованиях.
9. Повторяется просьба о получении пригласительного билета.
10. Это просьба о покупке билета в кино.

1․ Գրիր՝ որ շարքում ինչ խոսքի մասեր են։
Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղիկներ, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևել:Գոյական
Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափակել, սուր-սրել:Ածական
Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-բոլորել, նույն-նույնականց , ամբողջ-ամբողջականացնել:Դերանուն
Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղել, հաճախ-հաճախել:Մակբայ
Ե. Վա՜յ-վայել, մկըկը-մկկալ, տը՜զզ, թրը՛խկ:Ձայնարկություն

2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ, բազուկ, կուրանա, զատիկ, վայրի, անտառ

1.Ցավը անցավ

Ավտոմեքենան անցավ

2.Բազուկից պատրաստած սուպ

Լայն բազուկով մարդ

3.Այս մարդը կուրացած էր

Պայմանագիրը կուրանա

4.Այս տարի նշում ենք զատիկը

Զատիկը քայլում եր անտառով

5.Վայրի ցեղերը վերանում են

Տղան այս վայրից հեռացավ

6.Անտառում վայրի կենդանիներ էին

Անտառ բառ

3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):

Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:Թիվ-ական,պատմություն-պատում-ություն․աղյուսակ-աղյուս-ակ,գրիչ-գր-իչ,ազդեցություն-ազ-եց-ություն,խորություն-խոր-ություն
Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:Արևելք-արև-ել-ք,արևմուտք-արև-մուտ-ք,կենսագիր-կենս-ա-գիր,օտարամութ
Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:

4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն։որդ,որսորդ, որդի, ոզնի, ոգի,ոհմակ,տերև,թև,արևելք,հարևան

5.  Ածանցներ
Տրված ածանցներով բառեր կազմի’ր.
անք, որդ, ակ, ար, պան, անի, ե, յալ, բաց, ապ, երորդ, րորդ, սուն, բար, որեն

1)Թվարկե՛ք ու պարզաբանե՛ք էլեկտրոլիտային դիսոցման ժամանակակից տեսության չորս հիմնադրույթը:

Հաղորդիչներ են այն նյութերը, որոնցում առկա են ազատ լիցքակիր մասնիկներ: Մետաղներում, որոնք համարվում են առաջին կարգի հաղորդիչներ, առկա են ազատ էլեկտրոններ, և էլեկտրական հոսանքը նրանցում էլեկտրոնների ուղղորդված հոսքն է.

Որոշ նյութերի ջրային լուծույթներում (էլեկտրոլիտներում), որոնք համարվում են երկրորդ կարգի հաղորդիչներ, էլեկտրական հոսանքը իոնների հոսք է, այսինքն՝ էլեկտրոլիտներին բնորոշ է իոնային հաղորդականությունը.

2)Ինչո՞վ են տարբերվում իոններն ատոմներից։

Իոնների հատկությունները և կառուցվածքը

Իոններն ատոմներից տարբերվում են իրենց էլեկտրոնային կառուցվածքով, հետևաբար, և հատկություններով:

Համեմատենք նատրիում և քլոր տարրերի ատոմների՝ 𝑁𝑎0,Cl0 և համապատասխան իոնների՝ Na+,Cl− որոշ հատկությունները.

* էլեկտրոնային կառուցվածք.

Na-ի ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտում (M) կա մեկ էլեկտրոն

Cl-ի ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտում (M)  կա 7 էլեկտրոն:

Իսկ համապատասխան իոններն արտաքին էլեկտրոնային շերտում ունեն ութական էլեկտրոն և նման են իներտ գազերի էլեկտրոնային կառուցվածքին.

Na+ իոնն ունի իներտ գազ Ne-ի էլեկտրոնային կառուցվածքը, 

Cl− իոնն ունի իներտ գազ Ar-ի էլեկտրոնային կառուցվածքը.

* ագրեգատային վիճակը

3. Ինչո՞ւ է էլեկտրոլիտային դիսոցման գործընթացը դարձելի։

Էլեկտրոլիտներ են այն նյութերը, որոնց ջրային լուծույթները էլեկտրական հոսանք են հաղորդում, իսկ ոչ էլեկտրոլիտներ են այն նյութերը, որոնց ջրային լուծույթները էլեկտրական հոսանք չեն հաղորդում: 

Նյութի պատկանելիությունը էլեկտրոլիտներին կարելի է ստուգել էլեկտրահաղորդականություն ստուգող սարքի միջոցով: Ինչպես երևում է նկարում, ոչ էլեկտրոլիտները հոսանք չեն անցկացնում, ինչի պատճառով լամպը չի վառվում, իսկ էլեկտրոլիտներում՝ վառվում է:

Աղերը, թթուները, հիմքերը էլեկտրոլիտ են, իսկ օրգանական միացությունների մեծ մասը (գլյուկոզ, սպիրտ, շաքար, ացետոն և այլն), ինչպես նաև մի շարք անօգանական նյութեր (թթվածին՝ O2, ազոտ՝ N2, ազոտի(I) օքսիդ՝ N2O և այլն) էլեկտրոլիտ չեն:

Հալված վիճակում հոսանքի հաղորդիչներ են նաև իոնական կապով բազմաթիվ միացություններ. աղեր, հիմքեր և որոշ օքսիդներ:

Գազային վիճակում գտնվող որոշ նյութերի (քլորաջրածին, բրոմաջրածին, ծծմբաջրածին և այլն) ջրային լուծույթները նույնպես էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչներ են:

Իսկ ինչպե՞ս են ստեղծվում լիցքակիր մասնիկները՝ իոնները էլեկտրոլիտների լուծույթներում և հալույթներում: Առաջինն այս հարցին պատասխանել է շվեդ գիտնական Սվանտե Արենիուսը,

4)Արդյոք կարո՞ղ են էլեկտրոլիտը ջրում լուծելիս միայն կատիոններ կամ միայն անիոններ առաջանալ: Ինչո՞ւ: