Համանիշ գործնական քերականություն 9

1. ակնդետ, անխոս, անթարթ
2. մշտապես, հանապազորդ, լռելյայն
3. անձայն, անքթիթ, անշեղ
բ) Գեղեցիկ
1. անբարետես, դեղձան, չքնաղ
2. գեղանի, կախարդական, լուսավոր
3. բյուրեղյա, չնաշխարհիկ, պատկերավոր
գ) Գովել
1. նախատել, բաղդատել, դրվատել
2. հարատևել, պարսավել, ներբողել
3. փառաբանել, ըմբոշխնել, կենսագործել
դ) Երեկո
1. արշալույս, վերջալույս, աստղալույս
2. տիվանդորր, արևամուտ, արեգնափայլ
3. ծեգ, իրիկնամուտ, ցայգ
ե) Ցանկալի
1. հանդուրժելի, զմայլելի, բաղձալի
2. տենչալի, պատկառելի, անհերքելի
3. նշմարելի, անդրդվելի, ըղձալի

3. Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հականշային 10 զույգ։
Փութաջան, ամպոտ, դալար, ծույլ, ուսյալ, երկչոտ, հինավուրց, գագաթ,
օրինական, անջրդի, ապօրինի, ինքնահավան, նոսր, ողորկ, հեռավոր,
արատավոր, խորդուբորդ, ջրարբի, համարձակ, ջինջ, տգետ, հմուտ, ստորոտ,
թանձր, անբասիր:

փութաջան — ծույլ
ուսյալ — տգետ
օրինական — ապօրինի
ամպոտ — ջինջ
հմուտ — անբասիր
հեռավոր — մոտ
գագաթ — ստորոտ
գագաթ — ձոր
նոսր — թանձր
խորդուբորդ — ողորկ
4. Յուրաքանչյուր շարքում գտնե՛լ հականշային տարարմատ
զույգը և յուրաքանչյուր բառով կազմե՛լ մեկական նախադասություն։
1. մոտ-հեռու, արագ-դանդաղ, տգետ-գիտուն
2. շոգ-ցուրտ, մարդկային-տմարդի, հին-նոր
3. սառը-տաք, երկար-կարճ, վախկոտ-անվախ
4. վճարովի-անվճար, վախկոտ-արի, մաքուր-կեղտոտ
5. ամառ-ձմեռ, մուտք-ելք, հաճելի-տհաճ
6. թեք-ուղիղ, հասուն-տհաս, կայուն-խախուտ:

Ահա 10 հականշային զույգ տրված բառերից.

փութաջան — ծույլ
ուսյալ — տգետ
օրինական — ապօրինի
ամպոտ — ջինջ
հմուտ — անբասիր
հեռավոր — մոտ
գագաթ — ստորոտ
գագաթ — ձոր
նոսր — թանձր
խորդուբորդ — ողորկ

Գործնական քերականություն 9

Համանուն և հարանուն բառեր
Գտի՛ր համանուն բառերը և մեկնաբանի՛ր նրանց իմաստները։
Ավել

Նա երկու օր ավել աշխատեց։ – Այստեղ «ավել» նշանակում է «ավելի երկար», «ավելացված ժամանակ»:
Անկյունում դրված էր մի մաշված ավել։ – Այստեղ «ավել» նշանակում է «մաքրող գործիք», որը օգտագործվում է մաքրման համար:
Յուղ

Վարպետը կատարեց դետալների յուղում։ – Այստեղ «յուղ» նշանակում է որևէ մեքենայի կամ մեխանիկական մասերի յուղում՝ նվազեցնելու շփումը և պահպանելու գործունակությունը:
Խոհարարը բանջարեղենը տապակեց յուղում։ – Այստեղ «յուղ» նշանակում է սննդի պատրաստման համար օգտագործվող բուսական կամ կենդանական ճարպ:
Կարող

Զգեստ կարող դերձակը աշխատանքը կատարեց բարձր որակով։ – Այստեղ «կարող» նշանակում է «հմուտ», այսինքն՝ մասնագետ և ունակ կատարելու որակյալ աշխատանք:
Մեր կուրսում շատ կարող ուժեր կան։ – Այստեղ «կարող» նշանակում է «ուժեղ», «հզոր»՝ բնութագրելով ֆիզիկական կամ մտավոր ունակությունները:
Խմոր

Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում։ – Այստեղ «խմորում» նշանակում է քիմիական ռեակցիա, երբ նյութերը կենսաքիմիական պրոցեսի արդյունքում փոխվում են:
Թխվածքի խմորում չամիչներ կային։ – Այստեղ «խմոր» նշանակում է թխվածքի պատրաստման համար օգտագործվող խառնուրդը, որը պատրաստվում է ալյուրից, ջրից և այլ բաղադրիչներից:
Գոլ

Բաժակի մեջ գոլ ջուր կար։ – Այստեղ «գոլ» նշանակում է «տաք», ջուր:

Ֆուտբոլիստը գեղեցիկ գոլ խփեց։ – Այստեղ «գոլ» նշանակում է ֆուտբոլային խաղում խփած դարպաս:

  1. Մեկնաբանություն տրված բառակապակցությունների և նախադասությունների վերաբերյալ

Բարձր հարկ — Կարող է նշանակել ֆիզիկական իմաստով բարձր շենքի հարկ կամ խորհրդանշական առումով բարձր պաշտոն, դիրք:
Ավել գնել — «Ավել»՝ որպես մաքրող գործիք, կամ «ավել»՝ որպես ավելացնել ինչ-որ բան:
Ոչխարի հոտ — Կարող է նշանակել ոչխարների հոտ՝ կենդանիների հավաքածու, կամ «հոտ»՝ որպես անուշահոտություն կամ տհաճ բույր:
Մետաքսի կտոր — Ֆիզիկապես կարող է լինել մետաքսից պատրաստված կտոր կամ օգտագործվել փոխաբերական իմաստով՝ ինչ-որ բան փափուկ ու հարթ:
Նա ջրում է — Կարող է նշանակել, որ նա բույսերին ջուր է տալիս, կամ փոխաբերական իմաստով՝ «մարդկանց ստիպում է ընկճվել կամ լաց լինել»:
Նա գնում է — Կարող է նշանակել ֆիզիկապես տեղաշարժվում է կամ գնումներ կատարում:
Խավարում է — Կարող է ֆիզիկապես մթնել կամ փոխաբերական իմաստով խավարել՝ հոգեվիճակի կամ գիտակցության առումով:

  1. Նախադասություններ տրված համանուններով

Սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ) — Ես սիրում եմ թարմ կաթի սերը: Սեր (զգացմունք) — Նա մեծ սեր է տածում իր ընտանիքի հանդեպ:
Կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման) — Նշեք հաջորդ կետը ձեր շարադրանքում: Կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի) — Կետերը մեծ մարմին ունեն, բայց հաճախ մարդուն վնաս չեն հասցնում:
Քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար) — Դպրոցում սովորում էինք գծել ուղիղ գծեր քանոնի օգնությամբ: Քանոն (երաժշտական գործիք) — Հին հայկական քանոնը հնչում է շատ մեղմ ու հաճելի:
Դող (մարմնի սարսուռ) — Սառը օդի պատճառով նա դողաց ամբողջ գիշեր: Դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ) — Մեքենայի դողը ծակվեց, և մենք ստիպված էինք փոխել այն:
Տոն (ձայնաստիճան) — Երգի մեջ հաջորդ տոնը պետք է բարձրացնենք: Տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված հանդիսավոր օր) — Ապրիլի 24-ը կարևոր տոն է հայ ժողովրդի համար:

  1. Նախադասություններ՝ փակագծերում տրված հարանուններից ընտրելով

Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ հրատարակությունը։
Այդ հրատարակչությունը լույս է ընծայել գրքի վերջին հատորը։
Նա այդ գործում մեծ երախտիք ունի։
Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների տեղիք տվեց։
Ամենուրեք փթթում էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։
Բակում խաղացող երեխան հովարով գլխարկ էր դրել։
Զարմացած երեխան թոթվեց ուսերը։
Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու հրավեր էին ստացել։
Ջրատար խողովակի փականը նորոգեցին։
Վարպետը պատրաստակամությամբ օգնեց մեզ։
Հոմանիշ և հականիշ բառեր

Պարպել – դատարկել

Հոմանիշներ:

Հսկայական – վիթխարի

Ողորկ – հարթ

Համեստ – դյութիչ

Հուզիչ – հմայիչ

Դրվատել – գովել

Սնապարծ – անպտուղ

Տամուկ – խոնավ

Ժողովել – հավաքել

Խրթին – դժվար

Еnglish 9

Present Perfect or Past Simple form of the verbs in brackets. Then listen and check. Why is Ruth worried?

R: Hi, Simon. How are you doing?

S: Really wellle just finished Qust/finish) my exams.

R: Oh great. Lucky you. 1 (not finish/yet-three more to go

S: Oh well, good luck. Listen, a flashmob? (you/ever/see)

R: Yes, 1 (see) one on You Tube yesterday, It (bel fantastic. But (not see) a real one.

S: Me neither, but I (watch) a few online. Yesterday, (watch) a surprise flashmob for a girl’s eighteenth birthday.

R: Oh, right

S: So I want to organise one for my sister’s birthday. Will you help me? You have to learn a dance.

R: Dance? Are you sure? (you/ask) anybody else yet?

S: Yes, (already/ask) lots of people. I

(speak) to Sally five minutes ago and she said yes. R: But she’s a good dancer and I’m not!

5: Don’t worry, we have plenty of time

san 14 July, 11.42



(not choose) the music yet!

6 In pairs, discuss whether you think flashmobs are

a good birthday surprise. What other types of birthday

surprise can you think of?

Войти

Зарегистрироваться
Вы сказали:
Present Perfect or Past Simple form of the verbs in brackets. Then listen and check. Why is Ruth worried?

R: Hi, Simon. How are you doing?

S: Really wellle just finished Qust/finish) my exams.

R: Oh great. Lucky you. 1 (not finish/yet-three more to go

S: Oh well, good luck. Listen, a flashmob? (you/ever/see)

R: Yes, 1 (see) one on You Tube yesterday, It (bel fantastic. But (not see) a real one.

S: Me neither, but I (watch) a few online. Yesterday, (watch) a surprise flashmob for a girl’s eighteenth birthday.

R: Oh, right

S: So I want to organise one for my sister’s birthday. Will you help me? You have to learn a dance.

R: Dance? Are you sure? (you/ask) anybody else yet?

S: Yes, (already/ask) lots of people. I

(speak) to Sally five minutes ago and she said yes. R: But she’s a good dancer and I’m not!

5: Don’t worry, we have plenty of time

san 14 July, 11.42



(not choose) the music yet!

6 In pairs, discuss whether you think flashmobs are

a good birthday surprise. What other types of birthday

surprise can you think of?
ChatGPT сказал:
ChatGPT
Here’s the conversation with the verbs in the correct form:

R: Hi, Simon. How are you doing?

S: Really well! I just finished (finish) my exams.

R: Oh great. Lucky you. I haven’t finished (not finish) yet—three more to go.

S: Oh well, good luck. Listen, have you ever seen (you/ever/see) a flashmob?

R: Yes, I saw (see) one on YouTube yesterday. It was (be) fantastic. But I haven’t seen (not see) a real one.

S: Me neither, but I have watched (watch) a few online. Yesterday, I watched (watch) a surprise flashmob for a girl’s eighteenth birthday.

R: Oh, right.

S: So I want to organize one for my sister’s birthday. Will you help me? You have to learn a dance.

R: Dance? Are you sure? Have you asked (you/ask) anybody else yet?

S: Yes, I have already asked (already/ask) lots of people. I spoke (speak) to Sally five minutes ago, and she said yes.

R: But she’s a good dancer and I’m not!

Հանրահաշիվ 9

660, Խնդիրը լուծեք՝ կազմելով թվային արտահայտություն

ա) Գնել են 1 կգ-ը 300 դրամ արժողությամբ 3 կգ խնձոր և 2.5 կգ տանձ, որի 1 կգ-ը 100 դրամով թանկ է խնձորի 1 կգ-ից։ Որքա՞ն գումար է ծախված:

  1. Խնձորներ:
    • 1 կգ խնձոր = 300 դրամ
    • 3 կգ խնձոր = 3 × 300 = 900 դրամ
  2. Տանձեր:
    • Տանձը 1 կգ-ը 100 դրամով թանկ է խնձորի 1 կգ-ից, այդպիսով՝ տանձի 1 կգ-ը = 300 + 100 = 400 դրամ:
    • 2.5 կգ տանձ = 2.5 × 400 = 1000 դրամ

Ընդհանուր գումար = 900 դրամ (խնձորներ) + 1000 դրամ (տանձեր) = 1900 դրամ

Ուրեմն, ընդհանուր ծախսված գումարը 1900 դրամ է:



Բ) Առաջին բրիգադում 12 բանվոր են, երկրորդում` 3 անգամ ավելի, քան առաջինում, իսկ երրորդում՝ 22-ով պակաս, քան առաջին և երկ- րորդ բրիգադներում միասին վերցված: Քանի՞ բանվոր կար երրորդ բրիգադում։

Առաջին բրիգադ: 12 բանվորԵրկրորդ բրիգադ: 3 անգամ ավելի, քան առաջինում:

  • Երկրորդ բրիգադ = 3 × 12 = 36 բանվոր

Երրորդ բրիգադ: 22-ով պակաս, քան առաջին և երկրորդ բրիգադներում միասին:

  • Առաջին և երկրորդ բրիգադների ընդհանուր թիվը = 12 + 36 = 48 բանվոր
  • Երրորդ բրիգադ = 48 — 22 = 26 բանվոր



66. Տակառում կար 6 լ կվաս։ Տակառից դատարկեցին 5 անգամ ավելի, քան այնտեղ մնաց։ Քանի՞ լիտր կվաս մնաց տակառում:

  1. Տակառում սկզբում կար 6 լ կվաս:
  2. Դատարկեցին 5 անգամ ավելի, քան այնտեղ մնաց:

Հետաքրքրվենք, թե քանի լիտր կվաս մնաց:

Անունենք xxx՝ մնացած կվասի քանակը:

Դատարկածի քանակը կլինի 5x5x5x:

Այսպիսով, կարող ենք գրել հավասարում:x+5x=6x + 5x = 6x+5x=6



662. ա) Երկու գյուղերի միջև եղած հեռավորությունը 18 կմ է Ճանապարհորոյն անցավ 5 անգամ ավելի, քան մնաց անցնելու:

Դիտարկենք
𝑥
x՝ մնացած հեռավորությունը:
Այդ դեպքում, ճանապարհորդության անցած հեռավորությունը կլինի
5
𝑥
5x.
Նման դեպքում, կարող ենք գրել հավասարում:

𝑥
+
5
𝑥
=
18
x+5x=18
Այսինքն՝

6
𝑥
=
18
6x=18
Նայենք
𝑥
x-ի արժեքը.

𝑥
=
18
6
=
3
 կմ
x=
6
18

=3 կմ
Այսպիսով, մնաց 3 կմ, իսկ անցածը կլինի
5
×
3
=
15
 կմ
5×3=15 կմ:

Գումարելով՝ ճանապարհորդը անցել է 15 կմ, և մնացել է 3 կմ

Քանի՞ կմ նա անցավ։

բ) Աշակերտը հաշվեց, որ օրվա անցած մասը 2 անգամ քիչ է մնացած

մասից։ Ինչքա՞ն ժամանակ է անցել օրվա սկզբից։ 4) Միքայելը հաշվեց, որ տարվա սկզբից անցել է 4 անգամ շատ օրեր, քան մնացել է մինչև տարվա վերջը: Ո՞ր ամսում է նա կատարել հաշ- վարկը:

հիմա երկրորդ հարցը:

Ընդունենք, որ տարվա սկզբից անցած օրերի թիվը
𝑦
y օր է:
Այդ դեպքում, մինչև տարվա վերջ մնացած օրերի թիվը կլինի
365

𝑦
365−y:
Նկարագրենք, որ
𝑦
y օրերը 4 անգամ ավելի շատ են, քան մնացած օրերը:

𝑦
=
4
(
365

𝑦
)
y=4(365−y)
Խաղարկենք:

𝑦
=
1460

4
𝑦
y=1460−4y
Հավասարենք:

5
𝑦
=
1460

𝑦
=
1460
5
=
292
 օր
5y=1460⇒y=
5
1460

=292 օր
Այսպիսով, տարվա սկզբից անցել է 292 օր:

Եթե 292 օր է անցել, ապա մինչ տարվա վերջ մնացել է
365

292
=
73
365−292=73 օր:

73 օր մնացած է մինչև տարվա վերջ, այսինքն՝ այն կլինի միայն դեկտեմբերին, քանի որ դեկտեմբերից 31 օր է, և մինչև տարվա վերջ կա 31 + 28 + 31 + 30 + 31 = 151 օր:

Արդյունքը՝ Միքայելը հաշվել է, որ 292 օր է անցել, և նա կարող էր դա անել սեպտեմբեր ամսում, քանի որ սեպտեմբերի 30-ն էր:




663. Եղբայրը և քույրը հավաքում են բացիկներ: Եղբոր մոտ 2 անգամ ավելի բացիկներ կան, քան քրոջ մոտ, իսկ ընդամենը նրանք ունեն 60 բացիկ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը քանի՞ բացիկ ունի:

Այս դեպքում եղբոր մոտ կլինի
2
𝑥
2x բացիկ:

Ընդհանուր բացիկների թիվը 60 է, ուստի կարող ենք գրել հավասարում.

𝑥
+
2
𝑥
=
60
x+2x=60
Սա պարզեցնելով ստանում ենք.

3
𝑥
=
60
3x=60
Այժմ գտնենք
𝑥
x:

𝑥
=
60
3
=
20
x=
3
60

=20
Այսպիսով, քրոջ մոտ 20 բացիկ կա, իսկ եղբոր մոտ կլինի:

2
𝑥
=
2
×
20
=
40
2x=2×20=40
Արդյունքը՝ քրոջ մոտ 20 բացիկ կա, իսկ եղբոր մոտ 40 բացիկ:

664. Հնագույն խնդիր։ Երեք դերձակներ միասին վաստակեցին 21 ռուբլի 15 կոպեկ (1 n = 100 կոպ), ընդ որում՝ առաջինն աշխատել է 4 օր յու- րաքանչյուր օրը 10 ժամ, երկրորդը՝ 5 op, է, օրական 9 ժամ և երրորդը` 7 օր, օրական 8 ժամ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը որքա՞ն կվաստակի իր աշխատանքի վրա ծախսված ժամանակին համապատասխան:

Առաջին դերձակ:

Աշխատել է 4 օր × 10 ժամ/օր = 40 ժամ
Երկրորդ դերձակ:

Աշխատել է 5 օր × 9 ժամ/օր = 45 ժամ
Երրորդ դերձակ:

Աշխատել է 7 օր × 8 ժամ/օր = 56 ժամ
Հաշվենք ընդհանուր աշխատաժամերը:

40
+
45
+
56
=
141
 ժամ
40+45+56=141 ժամ
Այժմ կարող ենք գտնել յուրաքանչյուր դերձակի վաստակած գումարը:

Ընդհանուր գումարը 21 ռուբլի 15 կոպեկ է, որը հավասար է:

21
 ռուբլի
=
2100
 կոպեկ
,
հետևաբար
2100
+
15
=
2115
 կոպեկ
21 ռուբլի=2100 կոպեկ,հետևաբար2100+15=2115 կոպեկ
Հիմա հաշվենք, թե որքան կոպեկ են վաստակում մեկ ժամում:

Վաստակած գումար 1 ժամի համար
=
2115
141

15
 կոպեկ/ժամ
Վաստակած գումար 1 ժամի համար=
141
2115

≈15 կոպեկ/ժամ
Այժմ կարող ենք հաշվել յուրաքանչյուր դերձակի վաստակը:

Առաջին դերձակ:

40
 ժամ
×
15
 կոպեկ/ժամ
=
600
 կոպեկ
40 ժամ×15 կոպեկ/ժամ=600 կոպեկ
Երկրորդ դերձակ:

45
 ժամ
×
15
 կոպեկ/ժամ
=
675
 կոպեկ
45 ժամ×15 կոպեկ/ժամ=675 կոպեկ
Երրորդ դերձակ:

56
 ժամ
×
15
 կոպեկ/ժամ
=
840
 կոպեկ
56 ժամ×15 կոպեկ/ժամ=840 կոպեկ
Վերջում կարող ենք գումարել նրանց վաստակը և ստուգել, թե արդյոք գումարը համապատասխանում է:

600
+
675
+
840
=
2115
 կոպեկ
600+675+840=2115 կոպեկ
Արդյունքները.

Առաջին դերձակը վաստակել է 600 կոպեկ,
Երկրորդ դերձակը վաստակել է 675 կոպեկ,
Երրորդ դերձակը վաստակել է 840 կոպեկ:






665. ա) Երկու թվերի գումարը 106 է, իսկ տարբերությունը՝ 42։ Գտեք այդ թվերը: բ) Երկու թվերի գումարը 201 է, իսկ տարբերությունը՝ 99: Գտեք այդ թվերը:

Մենք ունենք երկու հավասարում.

  1. x+y=106x + y = 106x+y=106 (գումարը)
  2. x−y=42x — y = 42x−y=42 (տարբերությունը)

Այժմ կարող ենք այս հավասարումներից գտնել xxx և yyy:

Հավասարում 1-ն ավելացնենք հավասարում 2-ին:(x+y)+(x−y)=106+42(x + y) + (x — y) = 106 + 42(x+y)+(x−y)=106+42 2x=148⇒x=742x = 148 \quad \Rightarrow \quad x = 742x=148⇒x=74

Այժմ xxx-ի արժեքը փոխենք ցանկացած հավասարում՝ գտնելու yyy:74+y=106⇒y=106−74=3274 + y = 106 \quad \Rightarrow \quad y = 106 — 74 = 3274+y=106⇒y=106−74=32

Այսպիսով, երկու թվերը են:

  • x=74x = 74x=74
  • y=32y = 32y=32

Արդյունքը՝ երկու թվերը 74 և 32 են:

Գրականություն ամսվա անփոփում

Գործնական քերականություն 9

Գործնական քերականություն 9

Գործնական քերականություն 9

Գործնական քերականություն 9

Գերակայության

Հանս քրիստիան Անդերսեն մասին

Ես և համակարգչս

Կոմիտասի մասին հետաքրքիր փաստեր

Վիլյամ Սարոյան

Հանրահաշիվ 9

1.Կարելի՞ է պնդել, որ 6-ը 55 թվի բաժանարարն է:   Ոչ, 6-ը 55-ի բաժանարարը չէ։

2.Թվարկիր 56 թվի բոլոր երկնիշ բնական բազմապատիկները:

Թվերը գրիր աճման կարգով, առանց բաց տեղերի՝ իրարից բաժանելով ; նշանի միջոցով:

56

3.Առանց հաշվարկների գրիր, թե ո՞ր ամենափոքր պարզ թվի բազմապատիկն է 23⋅33 արտադրյալը:

Պատասխան՝ 23⋅33 արտադրյալը.=3
4.Յուրաքանչյուր տուփում կա թեյի 12 գդալ:

Հնարավո՞ր է արդյոք առանց տուփերը բացելու վերցնել 45 գդալ: Ոչ, հնարավոր չէ վերցնել 45 գդալ, քանի որ յուրաքանչյուր տուփում կա 12 գդալ, և 45-ը 12-ի բազմապատիկ չէ։

5.Կրճատիր կոտորակը՝

37⋅1547⋅55=111/517

6.Մի ծաղկեփնջում կա 13 վարդ, իսկ մյուսում՝ 40

Արդյո՞ք հնարավոր է վարդերը դնել 6 ծաղկամանների մեջ այնպես, որ յուրաքանչյուրում լինի հավասար թվով ծաղիկ:

Ոչ, հնարավոր չէ, քանի որ 13 և 40 վարդերի գումարը 53 է, իսկ 53-ը չի բաժանվում 6-ի վրա առանց մնացորդի։

7.Գտիր այնպիսի x բնական թիվ, որ 28+x գումարը չբաժանվի 7-ի:  5

8.Տրված է, որ m-ն ու n-ն բնական թվեր են և 5m+4n=42: Թվարկիր n-ի արժեքները:

Պատասխան (թվերը գրիր աճման կարգով, առանց բաց տեղերի՝ անջատելով ; նշանով

m = 0 → n = 10
m = 2 → n = 7
m = 4 → n = 4
m = 6 → n = 1
1;4;7;10

9.Ի՞նչ բնական արժեքներ կարող է ընդունել 3×13 արտահայտությունը, եթե 0<x<40
(Թվերը գրիր աճման կարգով, առանց բաց տեղերի՝ անջատելով ; նշանով):

Պատասխան՝ 3×13 արտահայտությունը կարող է ընդունել
3;6;9;12;15;18;21;24;27;30;33;36;39:

10.Կատարիր բաժանումը՝ (52c+32):4

Պատասխան (գրիր վերջնական արդյունքը՝ առանց բացատներ թողնելու)՝

(52c+32):4=13c+8

11.Կատարիր բաժանումը՝ (15mn):(5m)

Պատասխան՝ բաժանման արդյունքում

Կենսաբանություն  ինքնաստուգում

1. նկարագրել սպիտակուցների կառուցվածքը և ֆունկցիաները:

Սպիտակուցները գործում են որպես էնզիմներ, որոնք արագացնում են կենսաքիմիական ռեակցիաները։
(կառուցվածքային):

Դրանք կազմում են բջջային կառուցվածքները, օրինակ, կոլագենը՝ մաշկի և ոսկորների կառուցվածքային սպիտակուց։
Տրանսպորտային:

Սպիտակուցները պատասխանատու են նյութերի փոխադրության համար, օրինակ, հեմոգլոբինը՝ արյան մեջ թթվածնի տեղափոխման համար։
Ռեակցիոն:

Կապվում են հորմոնների, ինչպես նաև իմունային պատասխաններին մասնակցող իմունոգլոբուլինների ձևավորման հետ։
Զարգացման և աճի կարգավորում:

Մաշկի, մկանների և այլ բջիջների աճն ու զարգացման գործընթացները կարգավորվում են սպիտակուցների միջոցով։
Այս բոլոր հատկությունները ցույց են տալիս, որ սպիտակուցները կենսաբանական գործընթացների մեջ անփոխարինելի դեր են խաղում և կենսական նշանակություն ունեն կենդանի օրգանիզմների համար։

2.նկարագրել բջջի բաղադրությունը՝ օրգանական և անօրգանական նյութեր, նշել օրինակներով

Բջջի կազմի մոտ 70-90% -ը կազմում է ջուրը, որն անհրաժեշտ է քիմիական ռեակցիաների համար, ինչպես նաև բջջային կառուցվածքների կայունության և նյութափոխանակության համար։
Հանքային աղեր:

Ինչպիսիք են կալցիումը (Ca), երկաթը (Fe), նատրիումը (Na), պոտասը (K), և ֆոսֆորը (P)։ Այս բաղադրիչները կարևոր են բջջային գործընթացներում, ինչպես նաև էլեկտրոլիտային հավասարակշռության պահպանման համար։
Օրգանական նյութեր
Սպիտակուցներ:

Կազմված են ամինաթթուներից և կարևոր են բջջի կառուցվածքի, ֆունկցիայի և նյութափոխանակության համար (օրինակ՝ էլիրմենտային սպիտակուցներ, հորմոններ)։
Կарбոհիդրատներ:

Գլյուկոզ, ֆրուկտոզ, ցելյուլոզ և ստարխ։ Դրանք էներգիայի հիմնական աղբյուրներն են և ծառայում են նաև բջջի կառուցվածքային բաղադրիչների համար։
Լիպիդներ:

Նավթային նյութեր, ինչպիսիք են ճարպերը և ֆոսֆոլիպիդները, որոնք կազմում են բջջային պատերը և էներգիայի պահեստներ են։
Նուկլեինաթթուներ:

DNA և RNA, որոնք կրում են ժառանգական տեղեկատվություն և կարևոր են բջջային գործունեության կարգավորման համար։

3. նկարագրել հիդրոֆիլ և հիդրոֆաբ նյութերը, բերել օրինակներ:

Սպիտակուցներ:

Սպիտակուցներն ունեն հիդրոֆիլ խմբեր, որոնք հնարավորություն են տալիս նրանց լուծվել ջրում (օրինակ՝ ալբումին)։
Կարբոհիդրատներ:

Գլյուկոզը և ֆրուկտոզը, որոնք հեշտությամբ լուծվում են ջրում։
Ամինաթթուներ:

Ենք և այլ ամինաթթուներ, որոնք պարունակում են հիդրոֆիլ խմբեր։
Հիդրոֆոբ նյութեր
Հիդրոֆոբ նյութերը չեն լուծվում ջրում և հակված են ջրի մոլեկուլներից հեռանալուն: Այս նյութերը սովորաբար չունեն հիդրոֆիլ խմբեր և հիմնականում բաղկացած են ածխածնային շղթաներից:

Օրինակներ:

Լիպիդներ:

Ճարպեր և յուղեր, որոնք չեն լուծվում ջրում (օրինակ՝ օլեինը և ստերինը)։
Պոլիեկտիլեն:

Սինթետիկ նյութ, որը օգտագործվում է փաթեթավորման նյութերում և չի լուծվում ջրում։
Հիդրոֆոբ սպիտակուցներ:

Որոշ սպիտակուցներ, որոնք իրենց կառուցվածքում ունեն մեծ քանակությամբ հիդրոֆոբ ամինաթթուներ (օրինակ՝ կազեին)։
Բնորոշություններ
Հիդրոֆիլ նյութեր ջրի հետ կապվելու ունակությամբ ապահովում են, որ դրանք հեշտությամբ ներգրավվում են բջջային գործընթացներում, ինչպես նաև կարող են ձևավորել հիդրատացիոն շերտեր:

Հիդրոֆոբ նյութեր կարևոր են էներգիայի պահեստման և բջջային պատերի կառուցման գործընթացներում, քանի որ դրանք կազմում են ֆոսֆոլիպիդների երկաշերտերը բջջային պատերում։

Սեպտեմբերի 30-հոկտեմբերի 4

Ֆիզիկական և  քիմիական  երևույթներ: Քիմիական  ռեակցիաների  հատկանիշները: Քիմիական  ռեակցիաների  տեսակները՝ միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, կատալիտիկ, օքսիդավերականգնման:

Լաբորատոր  փորձեր` <<Քիմիական  ռեակցիաների տեսակները>>.

Տեղակալման   և  միացման  ռեակցիաներ՝ ջրածնի  ստացումը  և  այրումը

Փոխանակման   ռեակցիա՝ պղնձի (II) հիդրօքսիդի  ստացումը

Քայքայման  ռեակցիա՝ ամոնիումի  երկքրոմատի  քայքայումը:

Առաջադրանք. Գրեք  կատարած  ռեակցիաների  քիմիական  հավասարումները, հավասարեցրեք  և  նշեք  ռեակցիայի  տեսակը:

Վերջնարդյունքները. Սովորողը.

Գիտի  բաղադրության  հաստատունության  օրենքը` նյութերի  որակական  և  քանակական բաղադրությունը
Կազմում  է  նյութերի  քիմիական  բանաձևերը  ըստ  ատոմների  օքսիդացման  աստիճանի և  հակառակը, նյութի բանաձևում  որոշում  է  տարրերի օքսիդացման. աստիճանները
Ըստ քիմիական բանաձևի որոշում  է  նյութի  որակական և  քանակական  բաղադրությունը՝ ինչպիսի՞ տարրերից  է  կազմված նյութը, ատոմների  քանակը (ինդեքսները)
Հաշվում  է նյութերի հարաբերական  մոլեկուլային զանգվածները՝Mr, որոշում է տարրերի  զանգվածային  բաժինները՝w,  զանգվածային  հարաբերությունները և  տարրերի  մոլային  բաժինները  բարդ  նյութերում
Հաշվում  է նյութերի  մոլային  զանգվածները` M(գ/մոլ)  և  տրված նյութաքանակով  մասնիկների թիվը՝ N, զանգվածը`m  և հակառակը
Գիտի  քիմիական  ռեակցիաների  ընթանալու  6  հատկանիշները,  ռեակցիայի ջերմէֆեկտը, միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, վերօքս  և  ոչվերօքս, կատալիտիկ,  ոչկատալիտիկ  ռեակցիաների  օրինակներ
Սահմանում է   նյութի  զանգվածի  պահպանման  օրենքը, այդ  օրենքի  հիման  վրա կազմում  է  ռեակցիաների  հավասարումները և հավասարեցնում
Կատարում  է   հաշվարկային  առաջադրանքներ  ըստ  քիմիական  ռեակցիաների  հավասարումների
Գիտի  գազի մոլային ծավալը` Vm(ն.պ.)  և  կատարում  է  հաշվարկներ`եթե  տրված է  գազի նյութաքանակ՝ մոլը(n), մոլեկուլների  թիվը`N  կամ  զանգվածը`m
Գիտի   գազերի հարաբերական  խտություն  հասկացությունը`(D)  և որոշում,համեմատում  է գազերի  խտությունն   ըստ  օդի, ջրածնի , հելիումի և այլն:

Ֆիզիկա9

1․Ինչպիսի՞ շարժում են կատարում ազատ էլեկտրոնները մետաղե հաղորդչում, երբ այն անջատված է գալվանական էլեմենտից:

չեն շարժվում
քաոսային և միաժամանակ ուղղորդված
միայն քաոսային
միայն ուղղորդված
2․Շիկացման թելիկով հոսանքի անցման ժամանակ հոսանքի  ո՞ր ազդեցությունն է՝ ջերմային, կենսաբանական, քիմիական, թե մագնիսական, նպաստում լուսարձակման  առաջացմանը:


3․Նկարում հոսանքի ո՞ր ազդեցությունն է պատկերված:


քիմիական
մագնիսական
կենսաբանական
ջերմային
4․Դրական իոնների ուղղորդված շարժման ժամանակ հոսանք կառաջանա, թե՞ չի առաջանա:

կառաջանա


5․Ինչո՞վ (ջրով, սովորական կրակմարիչով, թե չոր ավազով) կարելի է հանգցնել հոսանքի աղբյուրին միացված հաղորդչում առաջացած կրակը:

Մեկից ավելի պատասխանի դեպքում դրանք անջատեք ստորակետով:


6․Ո՞ր մասնիկների շարժումով է պայմանավորված էլեկտրական հոսանքը աղաջրի լուծույթում:


էլեկտրոնների
նեյտրոնների
դրական իոնների
բացասական իոնների