1-3)10³

2-3)

3-2)

4-2)

5-3)12

6-2)

9-1)

10-3)

11-3)

12-

Աղջիկների և տղաների իրավունքները պետք է հավասար լինեն՝ անկախ սեռից, ինչպես նշված է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում և շատ երկրների Սահմանադրություններում։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ունի նույն իրավունքները՝ առանց խտրականության։

Ահա մի քանի հիմնական իրավունք, որոնք ունեն և՛ աղջիկները, և՛ տղաները.

1. Կրթության իրավունք – յուրաքանչյուր երեխա, անկախ սեռից, ունի կրթություն ստանալու իրավունք։
2. Առողջապահության իրավունք – բոլոր երեխաները պետք է ստանան անհրաժեշտ բուժօգնություն։
3. Անվտանգության և պաշտպանված լինելու իրավունք – ոչ ոք չի կարող բռնություն գործադրել երեխայի նկատմամբ։
4. Ազատ արտահայտման իրավունք – երեխաները կարող են արտահայտել իրենց կարծիքը և լսելի լինել։
5. Խտրականությունից զերծ լինելու իրավունք – ոչ ոք չի կարող գերադասվել կամ անտեսվել սեռի պատճառով։
6. Անձնական կյանքի և ինքնության իրավունք – երեխաները պետք է ունենան իրենց ինքնության և արժանապատվության պաշտպանություն։

Այնուամենայնիվ, որոշ հասարակություններում դեռևս առկա են սեռային անհավասարություններ, ինչպիսիք են աղջիկների՝ կրթության սահմանափակ հնարավորությունները կամ տղաների նկատմամբ սպասվող «ուժեղ» լինելու պահանջները։ Այդպիսի կարծրատիպերը խանգարում են երկու սեռերի լիարժեք զարգացմանը։

8)Պատասխան: 2√3 միավոր, մոտավորապես 3.46 միավոր

9)

Պատասխան: 6√3միավոր, մոտավորապես 10.39 միավոր

10)

11)Պատասխան: d² = 1

Խոնարարդի ծավալը 125 է

1) Պանել՝ խորանարդի կողի երկարությանը:

2) Գանել խորանարդի լրիվ մակերևույթի մակեր

3) հանել խորանարդի անկյունագծի երկարության քառակուսին:

Խորանարդի ծավալը 64 է

1) Գտնել խորանարդի կողի երկարությունը

2) Գանել խորանարդի լրիվ մակերևույթի մակերեսը

3) Գանալ խորանարդի անկյունագծի երկարության քառակուսին

Պատասխաններ՝

1. a=5
2. S=150

2)a=4

S=96

4)

a=3

Անկյունագծի քառակուսին՝ 27

Լրիվ մակերեսը՝ 54

5)a=6.6

S=261.36

6)

3. Կարդա՛ , դիտի՛ ր և սովորի՛ ր մենիմաստ և բազմիմաստ բառերին 
Գրի՛ր հետևյալ բառերի բոլոր իմաստները: Մի քանի բազմիմաստ բառ էլ մտածի՛ր դու:
 մարտ —
կետ-
խնդիր-
խորհուրդ-
քանոն-
ներշնչել-
դատարկ-
խնամի-
գլուխ-

Մարտ

• Բառացի իմաստով՝ զինված պայքար, ճակատամարտ (օրինակ՝ մարտադաշտ, մարտիկ)։
• Փոխաբերական իմաստով՝ ցանկացած կենդանի պայքար որևէ բանի համար (օրինակ՝ կյանքի մարտ, գաղափարների մարտ)։
• «Մարտ» նաև տարվա ամիս է՝ մարտ ամիս։

---

2. Կետ

• Գրաֆիկական նշան՝ ․ (պարբերության վերջում, արտահայտությունների բաժանման նշան)։
• Վայրը, նշված տարածքում (օրինակ՝ հանդիպման կետ, վաճառքի կետ)։
• Ջրային կաթնասուն կենդանի։
• Մաթեմատիկայում՝ անվերջ փոքր կետային մարմին։
• Լեզվաբանորեն՝ հնչյունաբանական դիրք։

---

3. Խնդիր

• Լուծում պահանջող առարկայական հարց կամ բանալի հարցադրում։
• Տրամաբանական կամ մաթեմատիկական վարժություն։
• Փոխաբերաբար՝ դժվարություն, խոչընդոտ (օրինակ՝ մեր առջև խնդիրներ կան)։

---

4. Խորհուրդ

• Խելամիտ առաջարկություն, ուղղություն տալու խոսք (օրինակ՝ լսիր իմ խորհուրդը)։
• Մարմին, կազմ՝ քննարկումների, որոշումների նպատակով (օրինակ՝ դպրոցի խորհուրդ, Ազգային խորհուրդ)։
• Փոխաբերաբար՝ թաքուն, խորիմաստ նշան կամ մտադրություն։

---

5. Քանոն

• Գծագրման գործիք (սովորաբար ուղիղ, չափման համար)։
• Կանոն, օրենք կամ սահմանված կարգ՝ հետևելու համար (օրինակ՝ գրելու քանոն, դպրոցական կարգ ու քանոն)։

---

6. Ներշնչել

• Բառացի իմաստով՝ ներս շնչել, օդ քաշել (հնացած, բժշկական իմաստով)։
• Փոխաբերական իմաստով՝ ոգեշնչել, ոգի տալ, գաղափար տալ ստեղծագործության, գործի համար (օրինակ՝ նա ինձ ներշնչեց գրել բանաստեղծություն)։

---

7. Դատարկ

• Ոչինչ չպարունակող, բացարձակապես զուրկ բովանդակությունից (օրինակ՝ դատարկ շիշ, դատարկ սենյակ)։
• Անիմաստ, զուրկ արժեքից կամ խորքից (օրինակ՝ դատարկ խոսքեր, դատարկ հայացք)։

---

8. Խնամի

• Բառացի՝ հարազատների միջեւ կապ ունեցող անձ՝ ամուսնական կապով։
• Տեսակ «ծանոթի» կամ ընտանիքին մոտ մարդու իմաստով (փոխաբերաբար՝ կապ ունեցող մարդ, մտերիմ շրջապատից)։

---

9. Գլուխ

• Մարդու կամ կենդանու մարմնի վերին մաս, գլխամաշկով ու դեմքով։
• Գրքի, պատմվածքի կամ թեմայի բաժին։
• Փոխաբերաբար՝ խելք, կարողություն (օրինակ՝ խելացի գլուխ է)։
• Հաջորդականություն, հերթական մաս (օրինակ՝ նոր գլուխ ենք բացում կյանքում)։

---

Բազմիմաստ բառեր իմ կողմից՝

Աչք

• Տեսողության օրգան։
• Փոխաբերական իմաստով՝ ուշադրություն (օրինակ՝ աչք ունենալ ինչ-որ բանի վրա), նախանձ։
• Սուր ընկալունակություն (օրինակ՝ նկարչի աչք)։

Լեզու

• Մարմնի մի մաս։
• Խոսքի, հաղորդակցության միջոց։
• Ծաղր, վիրավորական խոսք (օրինակ՝ չար լեզու)։

Ճամփա

• Ֆիզիկական ճանապարհ։
• Կյանքի ուղի, ընթացք (օրինակ՝ ընտրեց դժվար ճամփա)։

4. Տուն բազմիմաստ բառը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Ընդգծի՛ր այն նախադասությունները, որտեղ այն փոխաբերական իմաստով է գործածված:

Մենք նոր տուն ենք գնել քաղաքից դուրս՝ բնության գրկում։

Նրա տունը մեծ այգի ունի և հին հայկական է հիշեցնում։

Նաիր տունն էր թողել, բայց սրտում միշտ կրում էր իր անցյալը։

Այս գրականությունը պատկանում է արևմտահայ գրականության տանը։

Երեխաներն արդեն տուն են գնում՝ դպրոցն ավարտելուց հետո։

Այս կազմակերպությունը դարձել է իր աշխատակիցների համար իսկական տուն՝ ջերմ մթնոլորտով։

Նրա խոսքերի մեջ զգացվում էր կարոտ՝ դեպի մի տուն, որը ոչ թե շենք էր, այլ սեր, ջերմություն ու հուշեր։

1. Տրված բազմիմաստ բառերից յուրաքանչյուրով կազմե՛լ
երկուական նախադասություն՝ բառերը գործածելով տարբեր իմաստներով։

Հաց, ծով, ալեկոծվել, քար, երկաթե։

Հաց

1. Մայրս ամեն առավոտ թարմ հաց է թխում։
2. Նա երկար ժամանակ աշխատանք չուներ ու չէր կարողանում հաց վաստակել։

---

Ծով

1. Մենք ամռանը գնացինք Սև ծով հանգստանալու։
2. Երեխայի աչքերում ծով ուրախություն կար, երբ նա նվերը ստացավ։

---

Ալեկոծվել

1. Քամու ուժեղանալու հետ ծովը սկսեց ալեկոծվել։
2. Նա շատ ալեկոծվեց, երբ լսեց դժբախտ պատահարի մասին։

---

Քար

1. Դաշտի մեջտեղում մի մեծ քար կար, որի վրա նստեցինք հանգստանալու։
2. Նրա սիրտը քար էր դարձել՝ անզգայացած ցավից։

---

Երկաթե

1. Դարպասը պատրաստված էր հաստ երկաթե ձողերից։
2. Նա ուներ երկաթե կամք ու երբեք չհանձնվեց դժվարություններին։

 2.Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը
փոխաբերական իմաստով կլրացնի տողասկզբի բառին։
1. առվակ (կարկաչուն, մոլորված, լայն)
2. ժայռ (բարձր, մտախոհ, ուղղաձիգ)
3. ծաղիկ (բուրավետ, դեղին, ժպտուն)
4. փողոց (ուրախ, ասֆալտապատ, լայն)
5. սենյակ (կահավորված, նորոգված, հյուրընկալ)
6. հուշարձան (քարե, նախշազարդ, հպարտ)
7. բերդ (կիսավեր, ալևոր, հինավուրց)
8. ցայտաղբյուր (գեղեցիկ, քանդակազարդ, զվարթ)
9. ամպ (ճերմակ, թավահոնք, անձրևաբեր)
10. գիրք (կաշեպատ, մաշված, իմաստուն)

առվակ – կարկաչուն
(«Կարկաչուն առվակ» փոխաբերություն է՝ աղմկոտ, կենդանի հոսք)

ժայռ – ուղղաձիգ
(«Ուղղաձիգ ժայռ»՝ կանգուն, բարձր, հաստատուն – բնորոշ փոխաբերություն)

ծաղիկ – ժպտուն
(«Ժպտուն ծաղիկ»՝ բացված, ուրախ տեսքով – փոխաբերական նկարագրություն)

փողոց – ուրախ
(«Ուրախ փողոց»՝ աշխույժ, կյանքով լի – փոխաբերական)

սենյակ – հյուրընկալ
(«Հյուրընկալ սենյակ»՝ ջերմ, բաց մարդկանց առաջ – վերացական իմաստով)

հուշարձան – հպարտ
(«Հպարտ հուշարձան»՝ կանգնած է հիշեցնելու՝ մարդկային հատկություն)

բերդ – ալևոր
(«Ալևոր բերդ»՝ հին, փորձառու, հնության խորհրդանիշ)

ցայտաղբյուր – զվարթ
(«Զվարթ ցայտաղբյուր»՝ ցնցող, ուրախ շարժում ունեցող – փոխաբերական)

ամպ – թավահոնք
(«Թավահոնք ամպ»՝ ծածկող, խիտ, ասես մազի նման – կերպարային)

գիրք – իմաստուն
(«Իմաստուն գիրք»՝ լի գիտությամբ ու խորությամբ – փոխաբերություն)

Հեղինակի մասին

Հովհաննես Աղայան (1911 – 1982) եղել է հայ մեծանուն գրող, մանկագիր, թարգմանիչ և հասարակական գործիչ։ Նա իր գրական գործունեությամբ մեծապես նպաստել է հայ մանկական գրականության զարգացմանը։

• Ծնվել է Դսեղ գյուղում (Լոռի)։
• Աշխատել է մանկավարժական և գրական ասպարեզներում։
• Գրել է բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, հեքիաթներ։
• Աղայանի ստեղծագործությունները հաճախ ունեն ուսուցողական բնույթ՝ ներառելով բարոյական արժեքներ, հայրենասիրություն, սեր աշխատանքի և մարդկանց հանդեպ։

---

📖 Պատմվածք՝ «Անփոխարինելին» (կարճ վերապատմություն)

Պատմվածքում ներկայացվում է մի տղայի՝ Կարոյի պատմությունը, ով դպրոցում մաքրություն է անում։ Նա համեստ ու պարտաճանաչ երեխա է։ Երբ ուսուցիչը փորձում է ժամանակավորապես նրան փոխարինել մեկ ուրիշով՝ Կարոն նախ ցավ է զգում, բայց հետո պարզվում է, որ նա իր գործը կատարում է ամենալավ ձևով։ Ուսուցիչը վերջում հասկանում է՝ Կարոն իսկապես անփոխարինելի է։

---

🔍 Վերլուծություն

• Թեմա՝ պատմվածքը շեշտում է յուրաքանչյուր աշխատանքի արժանապատվությունը և մարդու անկեղծ ու նվիրված վերաբերմունքը աշխատանքի հանդեպ։
• Գաղափար՝ նվիրվածությունը և պարտաճանաչությունը ցանկացած մարդուն կարող է դարձնել անփոխարինելի։
• Բնավորություններ՝
  • Կարո՝ համեստ, պարտաճանաչ, համբերատար երեխա։
  • Ուսուցիչ՝ սկզբում թերագնահատում է Կարոյին, բայց հետո գիտակցում է նրա արժեքը։
• Ուսուցողական դաստիարակչական արժեք՝ սովորեցնում է, որ ամեն մարդ կարող է կարևոր լինել, եթե սիրով ու նվիրվածությամբ է անում իր գործը։

---

🎨 Տեսական առաջարկներ նախագծի ձևավորման համար

• Ավելացրու Հովհաննես Աղայանի լուսանկարը։
• Ներկայացրու պատմվածքի մի նկարազարդված տեսարան։
• Գծիր Կարոյի կերպարը՝ արտահայտելով նրա համեստությունը։
• Կարող ես կազմել փոքրիկ պաստառ՝ վերնագրով «Աշխատասիրությունը՝ Անփոխարինելի արժանիք»։

---

Ցանկանու՞մ ես սա Word-ով ձևավորել կամ PowerPoint ներկայացման համար դարձնել։ Կարող եմ օգնել պատրաստել։

4o