1. Ուսումնասիրիր տրված նկարները։

Առաջին նկարում մարդը հայելու մեջ չի տեսնում իր դեմքը՝ արտացոլվում է կրկին մեջքը։ Դա խոսում է ինքնության անորոշության, իրականության խեղաթյուրման ու «տեսնելու» անհուսալի լինելու մասին։

Երկրորդ նկարը (պատուհանը) հիշեցնում է նրա «իրականություն vs պատկերի» թեման․ ինչ որ տեսնում ենք կարող է լինել պատրանք։

1. Համացանցում գտիր՝ ով է հեղինակը, տեղեկություններ գրառիր հեղինակի մասին։

Նկարների հեղինակը Ռընե Մագրիտ է (René Magritte)՝ բելգիացի սյուռեալիստ նկարիչ։

Ապրել է 1898–1967 թթ․

Սյուռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչներից է։

Նրա նպատակը եղել է ցույց տալ, որ իրականությունն ու այն, ինչ մենք տեսնում ենք, միշտ նույնը չեն։

Որոշ հայտնի գործեր՝ The Son of Man, Golconda, The False Mirror։

1. Էսսե գրիր այս նկարների շուրջ՝ ինչի մասին է ասում հեղինակը, ինչ զգացմունքներ կան նկարում և ինչպես են արտահայտվում դրանք (գույն, ձև, շեղումներ բնականից ու սպասելիից). ուսումնասիրիր հեղինակի մյուս գործերն էլ։

Ներկայացված երկու նկարներն էլ հիշեցնում են սյուրեալիստ նկարիչ Ռենե Մագրիթի ստեղծագործությունները, որոնցում նա մշտապես կոտրում է իրականության և երևակայության սահմանները։ Մագրիթը հայտնի է նրանով, որ սովորական առարկաները տեղադրում է անսովոր իրավիճակներում՝ ստիպելով դիտողին վերանայել իր ընկալումները։

Առաջին նկարում տղամարդը կանգնած է հայելու առաջ, բայց հայելին չի արտացոլում նրա դեմքը․ մենք կրկին տեսնում ենք միայն նրա մեջքը։ Այս շեղումն իրականությունից ստեղծում է անհանգստության և ինքնության կորուստի զգացողություն։ Գաղափարը պարզ է․ երբեմն մարդը չի տեսնում իր իսկ «ես»-ը, չի կարողանում ճանաչել իրեն, և հայելին, որը պետք է ճշմարիտ պատկեր տա, այստեղ դառնում է խաբուսիկ ու անբացատրելի։ Խավար, հանգիստ գույներն ու փակ միջավայրը ուժեղացնում են փակվածության, անորոշության մթնոլորտը։

1. Քո վերաբերմունքն արտահայտիր հեղինակի այս մտածելակերպի նկատմամբ։

Ես դրական եմ վերաբերվում նրա մտածելակերպին․ նա ստիպում է մտածել, հարցեր տալ ու չվստահել առաջին հայացքին։ Նրա նկարները պարզ են, բայց խորքային՝ միշտ մտածելու տեղ են թողնում

1. Ո՞վ է այս մարդը (Էդուարդ Շարմազանով), տեղեկություններ գտիր նրա կենսագրական փաստերի մասին՝ ինչ պաշտոններ է զբաղեցրել, ինչքանո՞վ է ինքն իր ասածներին հետևել։
   -Գնահատիր նրա խոսքը՝ ինչպես է ուզում ազդել հանրության վրա։

Արդյու՞նքն՝ «նա հետևե՞լ է իրպիսի ասածներին»

• որպես ՀՀԿ խոսնակ՝ Շարմազանովը հաճախ էր հրապարակավ պաշտպանում կուսակցության գիծը ու քննադատում իշխանափոխությունից հետո գործող կառավարության քայլերը։ Նրա գրախոսություններն ու ֆեյսբուքյան հրապարակումները համահունչ են եղել կուսակցության վեկտորին (δηλαδή՝ նրա բանավեճերը ու կոչերը սովորաբար համընկել են նրա պաշտոնական դերի հետ)։
• ձերբակալությունը ու մասնակցությունը հանրային ակցիաներին ցույց են տալիս, որ նրա հրապարակային խոսքը հաճախ վերածվել է գործողության (մոբիլիզացիայի) — այս առումով կարելի է ասել, որ ինքը երբեմն իր ասելն ընդունում է որպես քաղաքական գործելու ծրագիր և հետեւում է դրան։ Սակայն՝ ինչքանով են բոլոր խոսքերը հանգում կոնկրետ քաղաքական արդյունքի՝ դա գնահատելի է ըստ դեպք-դեպքի (օր.՝ կուսակցության անկումներ/հանրային արձագանք և այլն)։

Շարախոսություն ու լեզվով խաղի բնութագիր (ինչպես է փորձում ազդել հանրության վրա)

1. Կուսակցական՝ կարգապահ և պաշտպանագրող տոն — որպես ՀՀԿ-ի պաշտոնական խոսնակ Շարմազանովի պոստերն ու ելույթները սովորաբար կենտրոնացած են կուսակցության եւ իրանական քաղաքական թիմի (նախկին իշխանության) դիրքերի արդարացման վրա։ Նրան բնորոշ է «պաշտպանել սեփական թիմը, քննադատել ընդդիմախոսներին/ներկայիս իշխանությանը» մոտեցումը։ Hhk+1
2. Էմոցիոնալ և հռետորական էֆեկտ՝ շահարկումներով — հաճախ անգամ թվացյալ նորմատիվ թեմաներ (անվտանգություն, ազգային շահ) ներկայացվում են որպես շեղում ընդդեմ հակառակորդների։ Այս տեխնիկան նպաստում է ենթիմացման (us vs them)՝ հատուկ լսարան — պահպանողական/ռազմավարական հետաքրքրված խմբեր։
3. Սոցիալական մեդիա ու արագ արձագանք — նա ակտիվ օգտագործել է Ֆեյսբուքը՝ ուղիղ մեկնաբանություններ, տեքստային նոթեր և հուշումներ հանրային տրամադրությունների համար։ Սա հնարավորություն է տալիս արագ մոբիլացնել աջակիցներին կամ շեշտել կոնկրետ հանրային խնդիրներ։ Facebook
4. Նմուշ՝ հրապարակային հռետորական հնարքներ — կրկնվող թեմաներ՝ անվտանգության, ազգային ինքնորոշման, քննադատության սայթաքում՝ նպատակն է կամրապնդի սատարումն ու արտահայտի կուսակցության միասնական դիրքը։

Կարճ գնահատական / եզրակացություն

• Հաճախ Էդուարդ Շարմազանովի պաշտոնական ճառերն ու ֆեյսբուքյան կատարումները համընկել են նրա պաշտոնական պարտականություններին՝ կուսակցության խոսնակ և խորհրդարանական փոխնախագահ բանավեճային դաշտում. այս իմաստով՝ նա սովորաբար հետևել է իր ասածներին (երբ դրանք պահանջում են կուսակցական միասնություն կամ հանրային ակտիվություն).
• Նրա լեզուն ուղղված է կոնկրետ հանրության հատվածի (պահպանողական, նախկին ռեժիմի կողմնակիցներ) մոբիլիզացմանը. նա օգտագործում է հռետորական հնարքներ, որոնք նպատակ ունեն վարկաբեկել հակառակ կողմին և երևակայական անվտանգային վտանգները ընդգծել՝ սատարում ապահովելու համար։

Եթե ուզում ես, կարող եմ՝

• Թռուցիկ ժամանակացույց կազմել՝ նրա հակված գրվածքները/խոստումների և այդ փուլերի գործելուն թվարկել (օրինակ՝ ընտրված ելույթներ + հետագա քայլեր)՝ հղումներով։

Պատրաստ եմ մանրամասնել ցանկացած բաժին՝ կենսագրությունից մինչև կոնկրետ ելույթների համեմատական ուսումնասիրություն։

1. Գնահատիր ելույթը, ձևակերպիր խոսողի նպտակը, որոշիր՝ որքանով է նպատակին ծառայում։

Մուշեղ Գալշոյանը ծնվել է ու մեծացել Հայաստանի Թալինի շրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում, բայց նրա մեջ մինչև կյանքի վերջը շատ ուժեղ մնաց սասունցի լինելու գիտակցությունը։ Նրա ծնողները սասունցի փախստականներ էին, որոնք Արևելյան Հայաստան հասնելով՝ բնակության վայր ընտրեցին Թալինը։ Հայրը կորցրել էր առաջին ընտանիքը կոտորածների ժամանակ։

Գալշոյանը կարծես ներծծել էր իր մեջ Սասնա երկրին վերաբերող բոլոր հուշերն ու տեղեկությունները, և հետագայում, երբ սկսեց գրել ջարդից վերապրած սասունցիների մասին, թվում էր, թե նա ինքը եղել էր նրանց հետ Սասնա լեռներում, ապրել նրանց խաղաղ կյանքը, ջարդի ու տեղահանության մղձավանջը։

Սովորել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, աշխատել մասնագիտությամբ, ապա դարձել լրագրող։ «Ավանգարդ» թերթում և «Գարուն» ամսագրում աշխատած տարիներին, լրագրական հոդվածներին զուգընթաց, գրեց իր առաջին վիպակը՝ «Ձորի Միրոն», որը նրան բերեց հասուն գրողի համարում։ Ձորի Միրոն սասունցի փախստական է, ով կորցրել է ընտանիքը, բոլորի հետ հասել Թալին և տուն կառուցել։ Բայց նրա կառուցած տունը նայում է գյուղի հակառակ կողմը։ Միրոն խռոված է աշխարհից այն ամենի համար, որ կատարվեց իրենց հետ։ Աշխարհը չուզեց նրանց պաշտպանել, իսկ իրենք չկարողացան պաշտպանվել։ Եվ արժանապատվություն ունեցող, նահապետական բարձր ավանդույթներով դաստիարակված մարդն այլևս չի ներում իրեն և ուրիշներին իրենց հետ պատահածի համար։ Փախստականի կերպարի այսպիսի մեկնաբանությունը նորություն էր մեր արձակում։ Դրանից առաջ Հրաչյա Քոչարը գրել էր իր «Նահապետը» հայտնի վիպակը. նրա գլխավոր հերոսի ճակատագիրը շատ բանով է նման Միրոյի ճակատագրին, բայց նրա կերպարի մեջ ուրիշ բան է ընդգծում՝ կյանքը շարունակելու կարողությունը նույնիսկ եղեռնից հետո։ Իսկ Գալշոյանի հերոսի մեջ անցյալը շարունակում էր մնալ և ծնել դառնագույն հարցեր։ Միրոյի խռովելը նշանակում էր չհաշտվել իր ճակատագրի հետ։

Առհասարակ, այս անհաշտությունը դարձավ Գալշոյանի հերոսների ամենաբնորոշ գիծը։ Նրա ստեղծած կերպարները իսկական «Սասնա ծռեր» են, որոնք չեն համակերպվում մարդկային պայմանականությունների հետ, միշտ ձգտում են դեպի ակունքները, դեպի բնականը, մարդկային անխաթար, բնական հարաբերությունները և միշտ մտածում են այն մասին, թե ինչու չկարողացան պահել իրենց հայրենիքը, իրենց դրախտային Սասունը։

Գալշոյանը լավ պատմող էր, հետպատերազմյան հայ արձակի լավագույն պատմողներից մեկը։ Սուր դիտողականությամբ, չափի նուրբ զգացումով, նա պատմում էր իր հերոսների մասին, առանց պաթոսի, առանց մանրամասն նկարագրությունների, բայց ստեղծում էր գունեղ, տեսանելի կերպարներ։ Նրա պատմվածքները կարդացողներն անմիջապես պատկերացնում էին այդ համառ, «կող ունեցող» գեղջուկներին, որոնք, օրինակ, կարող էին «հերսոտել» ու քանդել նոր խփված փայտե հատակը, որովհետև սովոր էին ապրել հողի հետ անընդհատ ու անմիջական շփման մեջ, իսկ տախտակը կտրում էր նրանց հողից։ Մեկ ուրիշը կարող էր գիշերվա կեսին, քեֆից հետո, հետ գնալ հրավիրողի տունը և իր կենացը, որ ասել էր գինովցած վիճակում, ետ առնել, որովհետև մարդը արժանի չէր այդ կենացին։ Եվ այլն։ Բոլորն իրենց մեջ պահել են սասունցիական այս գծերը, որոնք փոխված, բնականությունից հեռացած աշխարհում նաև ծիծաղելի ու անտեղի են թվում։ Բայց նրա հերոսներին այդ չի շփոթեցնում։ Նրանք երբեք ծնկի չեն գալիս։ Իրենց կյանքի ցանկացած պահին նրաք կարող են ընդվզել կյանքի ու նրա այն օրենքների դեմ, որոնք աղավաղում են մարդու կյանքն ու կերպարը։ Նրա հերոսներից մեկը, արդեն ծերության հասած մարդ, բոլորովին պատահաբար գտնում է մանկական տարիների իր ընկերուհուն, որը ևս մեծ ընտանիքի, որդիների ու թոռների տեր է։ Երկրում Զորոն սիրահարված է եղել իր ընկերուհուն։ Եվ հիմա նա ուզում է ի կատար ածել իր մանկական երազանքը, որ ավերվեց ջարդով ու գաղթով, և… ծեր կնոջը առաջարկում է բաժանվել ամուսնուց ու ամուսնանալ իր հետ։ Այսպիսի արարքները կարող էին անբնական ու ծիծաղելի թվալ, բայց Գալշոյանը շատ լավ գիտի իր հերոսների հոգեբանությունը, նրանց խոսքն ու կենցաղը, և նրա պատմվածքներում նման արարքները ձեռք են բերում իմաստ և գեղեցկություն, երբեմն և էպիկական վեհություն։ Այն կրակը, որ վառվում էր Գալշոյանի հերոսների մեջ, վառվում էր իր՝ Գալշոյանի մեջ, և այս ներքին հոգեհարազատությունը շատ էր օգնում նրան իր կերպարներն ստեղծելիս։

Գտիր նոր աշխարհ մեր երկրում , տեղեր, որտեղ պատմությունը շնչում է յուրաքանչյուր քարով, Հայաստանը փոքր է քարտեզի վրա, բայց մեծ սրտով երկիր է։
Այստեղ արևը միշտ ժպտում է, լեռները պահում են հազարավոր պատմություններ,
իսկ մարդիկ քեզ ընդունում են այնպես, ինչպես հարազատին։

Այս հանգիստ քեզ համար է  շտապիր :

2. Նկարագրություն՝մասին է նկարը

Այս նկարը պատկերում է ծովի փոթորիկ։ Երբ ալիքները շատ հզոր են, բարձր, մի տափուկ լաստանավ կամ լաստանավի մասը հիանալիորեն տեսանելի է՝ մարդկանց վրա, ովքեր փորձում են փրկվել։ Դրանց մեջ մեկը կամ մի քանիսը գուցե ալիքների ուժից վախեցած են, մյուսները՝ լաստանավի հետ մղձավանջի մեջ են։ Երկինքը զգալի մračուն է՝ մթնած ամպերով, ջրի երեսը խիստ մուգ է, բայց մի փոքր լույս է ճեղքում ամպերի միջից՝ մի հուսահատ հույսի նշան։

3. Բնութագրություն 3 բառով

• Փոթորիկային
• Հուսահատ
• Հույս

4. Շարադրություն

Այս նկարը ինձ հիշեցնում է մարդկային կյանքի հովին ու փոթորկին։ Այդ լաստանավի փոքրիկ խմբի համար ծովը ոչ միայն մեծություն է, այլև ահղճի թշնամի։ Ամպերի ծանր պատերը և ալիքի բուռն շարժումը հուշում են մի պայքարի, որտեղ մարդը դիմադրում է բնության անզոր, բայց անխուսափելի ուժին։ Սակայն, այն լույսը, որ ճեղքում է երկնաքերը, հուշում է, որ ցանկացած խավարի մեջ էլ կարող է լինել միտք դեպի փրկություն, մի արձագանք հույսի համար։ Չնայած փոթորկին ու վտանգին՝ մարդիկ չեն հանձնվում, ձգտում են շարունակել պայքարն՝ ապրելու, գոյատևելու, նավարկելու՝ ուղի գտնելու այս խառնաշփոթում։

(Այս շարադրությունը հրապարակելու համար կարող ես ընտրել «Բլոգում» նեգնել։)

5. Տեղեկություններ նկարի և հեղինակի մասին

• Հեղինակ՝ Իվան Կոնստանտինովիչ Այվազովսկի  Aivazovsky) (Հայերեն՝ Հովհաննես Այվազովսկի), ռուս-հայ ծովանկարիչ, ծովային տեսարանների վարպետ։
• Ծնվել է 1817 թվականին, մահացել 1900-ին։
• Նկարի ոճը՝ ռոմանտիզմ։ Այվազովսկին շատ քիչ էր նկարում դրիստիկորեն ոճավորված նյութերով, սակայն նրա աշխատանքներում բնության մեծությունը, հզորությունը, լույսի և ստվերի հանդեպ տատանումները շատ կարևոր են։
• Նկարի թեման՝ մարդկային պայքարը բնության հետ, հատկապես ծովի անյուղությունից, որտեղ բնության ուժերը ուժիգեն եւ անհաղթելի չեն թվում։ Սակայն կա նաեւ հույսի տարր՝ լույսի ճեղքը, մարդկանց ջանքը, որ փորձում են գոյատևել։
• Նկարը, ինչպես բազմաթիվ այլ աշխատանքներ Այվազովսկու, ոչ միայն տեսողական էֆեկտների (« ալիքների փլուզում », «լուսավորություն ստվերների մեջ») իմաստ ունի, այլ նաեւ խորհրդանշական՝ դա կարող է պատկերել ճգնաժամ, տեղափոխման, դիմադրության, հոպա ուελ մտածողության իրավիճակներ՝ ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ հոգեբանական։