Գրականություն 10

Նկարում պատկերված է սպիտակ կատու, որը փորձում է որսալ ինչ–որ բան պատի անցքից։ Կատուն չի նկատում, որ մյուս կողմում մկնիկ չէ, այլ օձ։ Այս տեսարանը ցույց է տալիս, թե որքան վտանգավոր է հավատալ միայն տեսածին՝ առանց համոզվելու, թե ինչ է իրականում։

Շատ հաճախ մեր կյանքում էլ ենք նման իրավիճակում լինում։ Մենք հավատում ենք լսած լուրերին, գնահատում մարդկանց արտաքինով, տարածում տեղեկություններ, որոնք չենք ստուգել։ Այդպես մենք կարող ենք սխալվել և նույնիսկ վնասել մեզ կամ ուրիշներին։
Հենց այս պատճառով է, որ տեղեկության տիրապետումը և ստուգումը շատ կարևոր են տարբեր խոսքային իրավիճակներում։

Գրականություն 10

Կարդա «Մոր սիրտը» , բալլադը։

Ընտրիր պնդումներից մեկը եւ հիմնավորիր․

  1. Սերը ամենաուժեղ զգացումն է․ մարդ ամեն ինչի, առանց բացառության, ընդունակ է հանուն դրա։
  2. Զավակներ կան, որ անշնորհակալ են եւ ընդունակ են անցնելու իրենց ծնողների դիակի վրայով սեփական ցանկություններն իրականացնելու համար։

Կընտրեմ առաջին պնդումը․ «Սերը ամենաուժեղ զգացումն է․ մարդ ամեն ինչի, առանց բացառության, ընդունակ է հանուն դրա»։

Հիմնավորում․
Սերը իսկապես համարվում է մարդու կյանքի ամենաուժեղ և ամենախորը զգացումը։ Այն կարող է փոխել մարդու վարքն ու մտածելակերպը, ստիպել նրան անել այնպիսի բաներ, որոնք սովորական պայմաններում նա չէր անի։ Սերը ոչ միայն ռոմանտիկ զգացում է, այլև կարող է դրսևորվել որպես նվիրվածություն, հավատարմություն, զոհաբերություն ու ներողամտություն։ Երբ մարդ իսկապես սիրում է, նա պատրաստ է անցնել դժվարությունների միջով, զիջել, վտանգել նույնիսկ իր բարեկեցությունը՝ հանուն սիրելիի երջանկության։

Օրինակ՝ ծնողը կարող է զոհել իր հարմարավետ կյանքը երեխայի ապագայի համար, կամ մարդը կարող է վտանգել իրեն՝ փրկելու սիրելիին։ Սա ցույց է տալիս, որ սերը ոչ միայն ուժեղ է, այլև ձևավորում է մարդու էությունը, դարձնելով նրան ավելի մարդասեր և խորը։

Գրականություն 10

ԾԵՐ ՈՄՆ ԵՒ ՄԱՀ

Ի միում աւուրց ծեր ոմն հատեալ փայտ յանտառէ եւ բարձեալ յուս իւր բերէր ի տուն. այլ պարտասեալ զօանապարհայն` հարկեցավ դնե յերկիր զբեռն իւր եւ սկսայ յօգնութիւն կարդալ զՄահ: Եւ ահա հանդիման եկն եւ երեւեցավ Մահ եւ եհարց ցնա` եթէ առ ի՞նչ կոչէր զնա: Յայնժամ զահի հարեալ` պատասխանի ետ նմա ծերն եւ ասէ.

— Զի տացես յուս զբեռն իմ:

Մի օր մի ծերունի անտառից փայտ էր կտրել և դրել էր իր ուսին՝ տուն տանելու համար։ Ճանապարհին նա շատ հոգնեց, դրեց բեռը գետնին և սկսեց կանչել Մահին, որ գա։
Եվ ահա Մահը հայտնվեց ու հարցրեց նրան․
— Ինչո՞ւ ես ինձ կանչում։
Ծերունին վախեցավ և ասաց․
— Որ օգնես ինձ բեռս նորից ուսիս դնել։

Գրականություն 10

Առիւծ մի կորիւն ծնաւ, եւ ժողովեցան կենդանիքն ի տես եւ յուրախութիւն: Գայ աղուէսն ի մէջ բազմամբոխին եւ մեծահանդիսիւ նախատեաց զառիւծն յատեանն բարձր ձայնիւ եւ անարգեաց, թէ`

 — Ա՞յդ է քո կարողութիւնդ, զի մի՛ կորիւն ծնանիս եւ ոչ բազում:

Պատասխանի ետ առիւծն հանդարտաբար եւ ասէ.

 — Այո՛, մի՛ կորիւն ծնանիմ, բայց առիւծ ծնանիմ եւ ոչ աղուէս քան զքեզ:

Մի առյուծ ձագ է ունենում, և բոլոր կենդանիները հավաքվում են՝ տեսնելու և ուրախանալու այդ իրադարձությամբ։
Աղվեսը գալիս է ամբոխի մեջ և մեծամտորեն սկսում է ծաղրել առյուծին՝ ասելով.
— Դա՞ է քո կարողությունը, որ միայն մեկ ձագ ես ունեցել, ոչ թե շատ։
Առյուծը հանգիստ պատասխանում է.
— Այո՛, ես մեկ ձագ եմ ունենում, բայց այն առյուծ է, ոչ թե աղվես, ինչպես դու։

 

Գրականություն 10

Անձնավորությունների բնութագիր

Քույրը՝ Իռենա

Իռենան խորհրդավոր, ներփակված և չափազանց պահպանողական կին է։ Նրա ամենօրյա զբաղմունքը՝ հին գործվածքների թելահանությունը, խորհրդանշում է նրա կապը անցյալի, սովորությունների և տան պատմության հետ։ Նա խուսափում է արտաքին աշխարհից՝ ամբողջովին նվիրված լինելով եղբոր հետ համատեղ փակ ու մեկուսացած կյանքի ռիթմին։ Նրա լռությունն ու հոգեվիճակային անդորրը կարծես մատնանշում են անտարբերությունը կյանքում տեղի ունեցող փոփոխությունների նկատմամբ։

Եղբայրը՝ պատմվածքի պատմողը

Պատմող եղբայրը՝ ոչ անունով ներկայացված, այնպիսի կերպար է, որն ապրում է եղբայր-քրոջ կենցաղի շրջանակներում՝ առանց տեսանելի զգայական կյանք կամ նպատակներ ունենալու։ Նա հանգիստ է, մտածող, սակայն՝ խուսափող։ Նրա ներքին երկվությունը՝ անծանոթ ուժի (հնարավոր է՝ ենթագիտակցության, վախի կամ փոփոխության) առաջ, վկայում է ոչ թե ուժեղ անհատականության, այլ հարմարվողականության մասին։ Նա ոչ մի քայլ չի ձեռնարկում դիմադրելու համար, այլ պարզապես ընդունում է զավթված լինելու փաստը։


Նրանց հարաբերությունները

  • Միմյանց նկատմամբ՝
    Եղբայրը և քույրը ապրում են տարօրինակ ներդաշնակությամբ, առանց բախումների, կարծես արդեն վաղուց հաշտվել են միմյանց ներկայության և նման կյանքի ռիթմի հետ։ Նրանց հարաբերություններում նկատվում է սառը ներդաշնակություն՝ առանց ջերմ զգացմունքների։ Նրանք իրար ընկեր են, բայց ոչ այնքան սիրով, որքան սովորությամբ։
  • Աշխարհի նկատմամբ՝
    Նրանք ապրում են մեկուսացած կյանքով՝ կտրված արտաքին աշխարհի հոսքից։ Ըստ էության, նրանք մերժում են սոցիալական կյանքը՝ իրենց ամբողջ գոյությունն նվիրելով տան ներսում գոյատևելուն։ Նրանց անտարբերությունն արտաքին աշխարհի հանդեպ հանգեցնում է մեկուսացման և վերջնական կորուստի։
  • Իրենք իրենց նկատմամբ՝
    Երկուսն էլ, կարծես, համակերպված են իրենց ընտրած կյանքի հետ։ Նրանք չեն հարցադրում իրենց ապրելու իմաստը, չեն որոնում ավելին։ Այս ներքին անտարբերությունը վերածվում է դանդաղ ինքնաոչնչացման։

Հետևություն

  1. Անտարբեր մարդիկ ենթակա են մեկուսացման․ նրանց ոչ ոք չի հիշի, չի նկատի։
    Իռենայի և նրա եղբոր կյանքը վկայում է, որ առանց արտաքին կապերի, առանց բաց լինելու կյանքի հանդեպ, մարդը մնում է մոռացված, աննկատ, և ի վերջո՝ անէացած։ Նրանց դուրս գալը տնից՝ առանց պայքարի, խորհրդանշում է սեփական գոյության նկատմամբ անտարբերությունը։
  2. Մարդու իրավունքն է ապրել իր նախընտրած ձևով, ոչ ոք իրավունք չունի նրանց նկատմամբ անճրինական վարք դրսևորելու։
    Չնայած պատմվածքի խորհրդավոր ուժին, որը կարծես ներխուժում է նրանց տարածք, կարևորվում է այն հարցը՝ արդյոք մարդն իրավունք ունի ապրել մեկուսի, զերծ մնալով հասարակության պահանջներից։ Պատմվածքը սահմանային իրավիճակ է՝ այն ցույց է տալիս, թե ինչ կարող է լինել, երբ այդ ընտրության իրավունքը մղվում է անտեսվածության։

Մի քանի խոսք հեղինակի մասին

Խուլիո Կորտասարը (1914–1984) արգենտինացի նշանավոր գրող է, ով իր ստեղծագործություններում համադրել է մոգական ռեալիզմ, սյուրռեալիզմ և փիլիսոփայական մտահայեցողություն։ «Զավթված տունը» պատմվածքը գրվել է 1946 թվականին և դարձել է լատինաամերիկյան գոթիկ գրականության օրինակ։ Նրա գործերը հաճախ են ցույց տալիս մարդկային հոգեբանության մութ կողմերը, վախերը, ներսում խլրտացող վտանգները։