9-6 դասարան
Որոնք արագացնում են քիմիական ռակցիաաներ սակայն վերջանյուտերի բաղադրության մեջ դեմ մտնում կինթանի օրգանիզմի կատարիզատրներ կոչվում են ֆերմերներ մեր օրգանիզմում կա 30000 ֆերմենտներ
Փորձ 1
Ջրածնի պերօքսիդ քայքայում կատալիտիկ H2O H20+O2
Փորձ 4
Cu8O4+fe
CuSO+fe=cud+feSO
Mkhitar Sebastatsi EduComplex is known for its innovative and student-centered approach to education. Unlike traditional schools, it focuses on project-based learning, where students actively engage in practical tasks rather than just memorizing theoretical material. This method helps develop critical thinking, creativity, and problem-solving skills.
One of the key advantages of studying at this school is the freedom and flexibility it offers. Students have the opportunity to explore subjects they are truly passionate about, making the learning process more engaging and effective. Teachers act as guides rather than strict instructors, encouraging independent learning and self-expression.
Another important aspect is the integration of modern technology. The school promotes digital literacy, teaching students programming, robotics, and multimedia skills. This prepares them for future careers in an increasingly digital world. Additionally, the school supports artistic expression, providing opportunities for students to participate in music, painting, and other creative activities.
Overall, Mkhitar Sebastatsi EduComplex creates an open and supportive environment where students can develop their skills, express themselves freely, and prepare for the future with a well
1)3)10³
2)2)
3)2)60
4)3)9
5)16:4=4 1)4
6)3)4,5,3
8)2)
9)3)
10)1)
Հայ արվեստի գործիչներից շատերն ունեն մեծ նշանակություն, և նրանց անունները տարբեր ոլորտներում հայտնի են։ Ահա մի քանիսը՝ ըստ տարբեր արվեստների ոլորտների։
Հայ արվեստի գործիչները մեծ ազդեցություն են թողել համաշխարհային մշակույթի վրա՝ ստեղծելով բացառիկ գեղանկարչություն, երաժշտություն, գրականություն, թատրոն և կինո։ Ահա մի քանի նշանավոր հայ արվեստագետներ՝ տարբեր ոլորտներից․
Մարտիրոս Սարյանը մեծանուն հայ նկարիչ էր, ով ծնվել է 1880 թ․ Նոր Նախիջևանում (Ռուսաստան)։ Նա սովորել է Մոսկվայի Գեղարվեստի ուսումնարանում և իր ստեղծագործությամբ մեծ ներդրում է ունեցել հայկական ազգային գեղանկարչության զարգացման գործում։
Նրա աշխատանքները աչքի են ընկնում վառ գույներով և արևոտ տրամադրությամբ, որոնք արտացոլում են հայկական բնաշխարհի գեղեցկությունը։ Սարյանը նաև երկար տարիներ ղեկավարել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահը։
Արամ Խաչատրյանը 20-րդ դարի ամենանշանավոր կոմպոզիտորներից է, ով ծնվել է 1903 թ․ Թբիլիսիում։ Նա սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում և ստեղծել է աշխարհահռչակ սիմֆոնիաներ, բալետներ ու կինոերաժշտություն։
Խաչատրյանը միջազգային ճանաչում ձեռք բերեց հատկապես իր բալետներով, որոնցից ամենահայտնին «Գայանե»-ն է, որի «Սուսերով պարը» դարձել է համաշխարհային երաժշտության խորհրդանիշ։
Սերգեյ Փարաջանովը 20-րդ դարի կինոյի մեծագույն ռեժիսորներից է։ Նա ծնվել է 1924 թ․ Թբիլիսիում և սկզբում աշխատել որպես դասական ռեժիսոր, սակայն հետագայում գտել է իր յուրօրինակ կինոլեզուն։
Փարաջանովի գլուխգործոցը «Նռան գույնը» (1969) ֆիլմն է, որը հայ գրող Սայաթ-Նովայի կյանքի մասին է։ Ֆիլմը աչքի է ընկնում սիմվոլիզմով, գեղագիտական բացառիկությամբ և նորարարական ռեժիսուրայով։ Խորհրդային իշխանությունները ճնշել են նրան՝ նրան բանտարկելով մի քանի անգամ, սակայն նրա արվեստն ապացուցել է իր հավերժական արժեքը։
1)3)1008
2)1)12
3)3)0,56
4)4)1-4
5)1)4,5
6)4
7)3)(9a⁴)²
8)2)
9)1)
10)3)-15
11)2)
12)x=-5
13)4)-10,5
https://grapaharan.org/%D4%B1%D5%BE%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%A8
Այստեղ ներկայացված հատվածը մեծապես անդրադառնում է Հաճի աղայի ներսական և արտաքին աշխարհների հակադրությանը, նրա անցած կյանքին և ներկայիս վիճակին, հատկապես թուրք-ռուսական պատերազմի ֆոնին։ Հաճի աղայի կերպարը լիարժեք արտահայտում է ժամանակի, ավանդույթների և մարդկային կյանքի խրթին ու բարդ օրինաչափությունները։ Վերլուծենք այդ մասերը:
Հաճի աղան նկարագրվում է որպես մարդու կերպար, որն իր ողջ կյանքում պահել է կոշտ ու կանոնավոր վարքագիծ։ Նրա քայլերը փողոցում՝ գավազանով ու զգուշավորությամբ, պատկերում են նրա կյանքի փորձը և կյանքի նկատմամբ նրա մեծ հարգանքը։ Նա միշտ պատրաստ է լինել զգույշ և ուշադիր՝ իր քայլերը պետք է լինեն մտածված, քանի որ նա գիտի, որ ցանկացած սխալ քայլ կարող է բեր բերել անհաջողության։
Այս հատվածում Հաճի աղայի կերպարի ֆոնի վրա նկատվում է նաև հասարակական արժեքների փոփոխությունը։ Սովետական անցումային դարաշրջանը, պատերազմը և քաղաքական խառնաշփոթը ցույց են տալիս այն անջրպետը, որը ստեղծվում է ավանդական կյանքը վարող մարդու և փոփոխվող իրականության միջև։ Հաճի աղան, որը նախորդ դարաշրջանի ավանդների ներկայացուցիչ է, կորցնում է իր կայունության զգացումը։
Այս հատվածում շատ կարևոր է Հաճի աղայի հիշողությունը՝ իր անցած կյանքը, իր ընտանիքը և բարեկեցությունը։ Նրա բոլոր տատանողական մտածումները, հիշողությունները անցյալից, այն ամենը, ինչը նա կառուցել է՝ ընտանիք, տուն, հարևանություն, հարստություն, կյանքի կայունություն, հիմա վտանգված է։ Վերջին տարիներին, ապրելով այնպիսի դժվարությունների մեջ, որից նա չէր սպասել, Հաճի աղան սկսում է զգալ, թե ինչպես բոլոր այն տարրերը, որոնք ամբողջ կյանքում թերևս իբրև անխախտելի եղել են, սկսում են փլուզվել։
Երբ Հաճի աղան տեղ է տալիս մեծապես կյանքի դաժանությանը և համընդհանուր փոփոխություններին, նա որոշում է, որ պատրաստ է ցանկացած միջոցների դիմել՝ պահպանելու իր տունը ու նրա անվտանգությունը։ Նրա մեջ այնպիսի որոշակիություն ու անգթություն է դրսևորվում, որը նույնպես ընդգծում է նրա կենսախնդրության ուժը՝ դիմակայել ցանկացած վտանգի ու վտանգավոր իրավիճակի։
Պատերազմը հենց պատմական ֆոնը ստեղծում է Հաճի աղայի ներքին հոգեբանության համար։ Ապրելով պատերազմի մշտական հարվածների մեջ՝ նա ստիպված է լինում հիշել իր անցյալը՝ այն ժամանակները, երբ պատերազմի ընթացքում նա փորձել էր փրկել իր ընտանիքը՝ դիմելով բոլոր հնարավոր միջոցներին։ Սակայն ներկայում նա արդեն պատրաստ է դիմակայել ու պայքարել՝ նույնիսկ ամենաբարդ ու դժվարի իրավիճակներում։
Այս պատմությունը, որը երևում է Քուպար Թամարովի «Հաճի աղան» ստեղծագործությունից, ցուցադրում է համառությունը, փորձառությունը և կյանքի նկատմամբ գիտակցությունը, որը Հաճի աղան ձեռք է բերել երկար տարիների ընթացքում։ Հաճի աղայի կերպարը ներկայացվում է որպես մարդ, ով գիտի, թե ինչպես անցնել կյանքում՝ շատ կարևոր մանրամասներով, բայց նույն ժամանակ պատրաստ է գոնե մի անգամ նահանջել, երբ վտանգը չափազանց մեծ է։
Հարցաշար
Հաճի աղան տագնապի պահին արտահայտում է մի մարդու խորն ապրած հոգեկան վիճակ, որը շփոթված է, հուսահատված, բայց միաժամանակ փորձում է պահպանել իր դիրքը՝ արտաքինից չհայտնելով իր խուճապը։ Տագնապի պահին նրա հոգեկան վիճակը թույլ է տալիս գիտակցել իր ուժերի և իշխանության սահմանները, ինչը հատկապես տագնապի ժամանակ կտրուկ դառնում է ակնհայտ։
Այս արտահայտությունը նկարագրում է Հաճի աղայի արտաքին տեսքը՝ միաժամանակ արտահայտելով նրա խորը ու վտանգավոր բնավորությունը։ Բահի մորուքը ընդգծում է նրա ուժը, պատիվը և ավանդական էությունը, իսկ «ընկույզի խոշոր աչքերը» կարող են խորհրդանշել ուշադրությունը, խորությունը կամ մի տեսակ տառապանքի ներքին արտահայտությունը։ Այն նաև կարող է պատմել նրա շրջապատի նկատմամբ համառ ու ճշգրիտ հայացք ունենալու մասին։
Ընտանիքի անդամները կարող են լինել Հաճի աղայի կինը, զավակները, թոռները կամ այլ հարազատներ։ Նրանք կազմում են նրա հիմնական սոցիալական միջավայրը։ Իսկ Հաճի աղայի տան բնակիչները ներառում են նաև մյուսներին, ովքեր խառնված են նրա առօրյայում՝ հարևանները, ծառայողներ կամ մերձավորներ։ Նրանք իրենց դեր ունեն պատմության մեջ՝ իբրև թե արտաքին ազդեցություն, որը կարող է դրդել կամ մաշել Հաճի աղայի ներսի աշխարհը։
Այս նախադասությունը ներկայացնում է, թե ինչպես է Հաճի աղան նայում մարդու ցավին ու տառապանքին, սակայն այն չի դիպչում իր ներսում։ Նույնիսկ տեսնելով մյուսի տառապանքը, նա չի կարողանում դա ընդունել կամ մարսել։ Դա նշանակում է, որ Հաճի աղան ընկել է մի վիճակի, երբ իր սեփական ներսը փակված է, իսկ ուրիշի ցավը չհասկացված է մնում։
Այս արտահայտությունը վերաբերում է այն արժեքներին ու տարրերին, որոնք Հաճի աղայի աշխարհում կարևոր են և իշխանություն հաղորդում։ «Ամենապետքական» ասելով նա առանձնացնում է իր բարոյական ու նյութական աշխարհում շատ բարձր դասված կերտածը՝ իր կարգավիճակն ու ազդեցությունը։ Այդ «ամենապետքական» իրերը, սակայն, չեն կարող փակել իրականությունը կամ վերացնել ներքին ցավը։
«Անպետքը» նշանակում է այն, ինչը չի համապատասխանում արժեքներին, բարձր գաղափարներին։ Ամբողջությամբ հակառակ «ամենապետքական» իրերին՝ «անպետքը» կարող է արտահայտել որևէ բան, որն չունի ազնվություն կամ արժանիք՝ որևէ տարր, որը անցնում է հասարակական նորմերից դուրս։
Անդամալույծը անհատ է, որն իր կյանքում մեծ զոհողություններ է անում՝ իր մարմնի կամ ներքին ազատության հաշվին։ Նա կարող է մաքուր սրտով զոհվել ուրիշի համար, չնայած սեփական դժվարություններին կամ տառապանքներին։ Նրա մեջ կարող է առկա լինել մի խոր հավատի կամ արժեքի, որ կարող է հանգեցնել անձնազոհության՝ չնայած իրեն տառապանքներ պատճառող պայմաններին։
Այս փոխաբերությունը ցույց է տալիս մեծ կամ հեղափոխական փոփոխությունների կամ շարժման սկսածը։ Այն պետք է բացատրվի որպես խորհրդանշական քայլ դեպի նոր իրավիճակ՝ խառնաշփոթի կամ փոփոխության նշան։ Քաղաքը վեր կենալը խորհրդանշում է հասարակության շարժումը, փոփոխությունն ու զարգացման անհրաժեշտությունը։
Անդամալույծի ճակատագիրն անհայտ մնում է, քանի որ նա չի ստացել լիարժեք ճանաչում։ Պատմությունը մնում է բաց՝ այս կերպ համախմբելով այն իդեալը, որ իրական կյանքում ոչ բոլոր մարդիկ ստանում են համարժեք ճանաչում կամ գնահատանք, քանի որ նրանց անձը կամ գործողությունները ոչ միշտ են տեսանելի և ճանաչելի։
Հաճի աղայի զղջումը կարող է բխել այն բանից, որ նա չի եղել բավարար հասկացող կամ ցավի նկատմամբ զգայուն՝ շփոթված իր սեփական ազդեցության մեջ։ Զղջումը գալիս է նրանից, որ նա չի կարողացել փոխել իր ուղին՝ երբ ժամանակն ու հնարավորությունը դեռ եղել են։
Այս նախադասությունը բացատրում է այն, որ ամեն մարդ ունի իր արժեքը, ամեն անհատ ունի իր տեղը։ Տարածքը, ժամանակը և հոգին ունեն յուրահատուկ նշանակություն՝ Աստծու հայացքում, որտեղ ամեն մարդ կարևոր է։
Այս բոլորը «Հաճի աղայի տունը» պատմվածքում հանդիսանում են յուրահատուկ հորիզոններ, որոնք զարդարում են հերոսների աշխարհը։
«Ես գնացի Արատես 24-26։ Մենք շարժվեցինք ժամը 9:30-ին, հասանք ժամը 14:30։ Մենք գնացել ենք ընկեր Վահրամի և ընկեր Գոհարի հետ։ Առաջին օրը շատ լավ անցավ։ Մենք կրակեցինք և սովորեցինք շարք կանգնել։ Թիմերի բաժանվեցինք՝ առաջին և երկրորդ։ Ես առաջին խմբից էի և սովորեցինք, որ պետք է պատասխանել (ճիշտ այդպես) բառակապակցությամբ։ Այդ օրը 90 հատ ժիմ արեցի, նաև կրակելուց ստացա 13 բալ։ Մեր խումբը կրեց, և նաև ասեմ, որ մյուս խումբը պարտվեց։ Պետք էր տարածքը մաքրել տերևներից, բայց մենք գնացինք և օգնեցինք պարտվող խմբին, որպեսզի ավելի շուտ վերջացնեն։ Մենք շարվեցինք ժամը 00:00-ի համար՝ գիշերը, որպեսզի նշենք իմ ընկերոջ ծնունդը։ Շատ լավ անցավ։ Նշելուց հետո մենք շարք կանգնեցինք։ Մեզ տվեցին ռեզինից զենքեր, և ռազմավարական դիրքեր ընդունեցինք, որպեսզի պաշտպանենք մեր դիրքերը:Եկավ 2-րդ օրը, մենք արդնացանք ժամը 8:30-ին և պետք էր շարք կանգնել ժամը 9:00-ին։ Մենք գնացինք մարզվելու, և երբ եկանք՝ նախաճաշ պատրաստեցին։ Շատ համեղ էր։ Պատրաստում էր ընկեր Գոհարը։ Ես շատ հավանեցի նրա պատրաստած ուտելիքները։ Մենք նախաճաշեցինք, և շարվեցինք։ Սկսեցինք կրակել։ Այդ օրը կրակեցի 19 բալ։ Կրկին, ով պարտվում էր, նա իջնում էր ձոր և փայտ էր բերում։ Մեր թիմը կրեց, բայց ես իջա և օգնեցի։ Այդ օրը մենք խորոված արեցինք։ Շատ համեղ էր։ Մասնավորապես, ինձ դուր եկավ ընկեր Վահրամի և ընկեր Խաչիկի պատրաստած խորովածը։ Մենք պետք էր նույն կերպ հերթապահություն անեինք, ինչպես առաջին օրը, բայց սենյակում։ Հերթապահության իմաստն այն էր, որ ամեն երկու ժամը մեկ՝ մենք հերթապահներով փոխվում էինք և հետևում էինք վառարանի: 3-րդ օրը մենք արթնացանք ժամը 8:30-ին և շարվեցինք ժամը 9:00-ին։ Մենք գնացինք նախավարժանքի, արեցինք նախաճաշ և կրակեցինք։ Ես այդ օրը կրակեցի 21 բալ։ Մեր թիմը պարտվեց։ Ով պարտվում էր, նա ավտոբուսի հետևից մոտ 200 մետր քայլում էր, բայց մենք բոլորս՝ մեկը մյուսին օգնելով, քայլեցինք։ Ես հասկացա Արատեսում, որ պետք է լինել միասին, պետք է հրամատարի հետ ճիշտ խոսել։ Մենք շարժվեցինք ժամը 14:30-ին և հասանք ժամը 18:30-ին։Ես այսպիսի Արատես դեռ չեմ ունեցել:
1.Ինչո՞ւ են 6-րդ խմբի խմբի գլխավոր ենթախմբի տարրերին անվանում «քալկոգեններ», 6-րդ խմբի խմբի գլխավոր ենթախմբի տարրերին՝ кислորոդ, սուլֆուր, սելեն, տելուր և պոլոնիում, անվանում են «քալկոգեններ» (անգլ.՝ chalcogens), քանի որ այս տարրերը գտնվում են բնական միացություններում՝ հատկապես մետաղների հետ կապված ձևով, որոնք կոչվում են «քալկոգենային» միացություններ:
թվարկեք այդ տարրերը, բնութագրեք այդ տարրերի ատոմների
բաղադրությունը և էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը:
*2- «Քալկոգենների ատոմները ինչպիսի՞ վալենտականություն
և օքսիդացման աստիճան են ցուցաբերում միացություններում, գրեք օրինակներ…
Քալկոգենների (6-րդ խմբի տարրերի) ատոմները ունեն տարբեր վալենտականություն, որը կախված է դրանց արտաքին էլեկտրոնային շերտից:
Օքսիգեն (O)՝ սովորաբար ունի -2 վալենտականություն: Այն ամենայն հավանականությամբ բացասական վալենտականություն ունի, քանի որ այն մեծ ուժով գրավում է էլեկտրոնները: Օքսիգենը կարող է նաև ստանալ +2 վալենտականություն մի քանի քիմիական միացություններում, օրինակ՝ օքսիդներում (օր.՝ O₂Cl₂), բայց հիմնականում հայտնվում է -2 վալենտականությամբ։
*3 — «Քալկոգեններ ինչպիսի՞ միացությունների ձևով են տարածված բնության մեջ:
Լաբորատոր փորձեր՝ Այրման ռեակցիաներ: Օդի բաղադրությունը:
Անհատական աշխատանքների թեմաները՝
1920 թվականի մայիսից մինչև նոյեմբեր Եղիշե Չարենցն աշխատել է որբանոցում՝ որպես հայոց լեզվի և թվաբանության ուսուցիչ։
Չարենցը ուսուցչի պաշտոնից զատ՝ փորձում էր ուրախությամբ լցնել որբերի առօրյան։
Նա մի օր էլ առաջարկում է որբանոցի երեխաների գնալ «Ֆրանսիա» ռեստորան՝ ճաշելու։ Որբանոցի կառավարիչը տեղյակ չէր նրա պլաններից, և երբ նրան ասում են, թե պետք է թույլտվություն վերցնել, պատասխանում է․ «Դատարկ բան է, դուք գնում եք դաստիարակի հետ։ Ես ռոճիկ եմ ստացել, տրամադրությունս լավ է, ուզում եմ ուրախանալ, իսկ մենակ անհնար է։ Ուզում եմ իմանալ նաև, թե որբերը կարո՞ղ են ուրախանալ և ինչպես են ուրախանում»։
Հենց որբանոցում է Չարենցը ծանոթանում հայ գրականության ականավոր գործիչներից շատերի հետ։ Նրանց թվում էր Գուրգեն Մահարին։ Մահարին դառնում է գրողի գրական ընկերը, տառապանքների ականատեսն ու աջակիցը։ Մինչև կյանքի վերջ նրանց ընկերությունը պահպանվեց, թեև Մահարին գտնվում էր աքսորում։
Որբանոցը բեկումնային շրջան էր Չարենցի համար։ Որբանոցում էր աշխատում նաև Չարենցի հավիտենական սերը` Արփենիկ Չարենցը։
Հայտնի փաստ է, որ Եղիշե Չարենցի անձնական կյանքը եղել է շատ բուռն և լի բազմաթիվ սիրային արկածներով: Սակայն Արփենիկը մնաց նրա հավերժական սերը, որին չկարողացան խամրեցնել ո՛չ ժամանակը, և ո՛չ էլ այլ կանայք։
1926թ․-ի դեկտեմբերի վերջին կտրուկ վատանում է Չարենցի կնոջ՝ Արփենիկի առողջական վիճակը: Նրա մոտ հղիության հետ կապված բարդություններ են ի հայտ գալիս, և 1927-ի հունվարի 1-ին Արփենիկը մահանում է: Հոգեկան ծանրագույն վիճակում էր գտնվում Չարենցը: Արդեն գերեզմանի մոտ նա դիմադրել է, չի թողել, որ դագաղը գերեզմանափոս իջեցնեն, ստիպել է բացել կափարիչը և կրկին ու կրկին հպվել Արփենիկի դեմքին։
Վկայություններ կան նաև, որ Արփենիկի դագաղում, ապակյա տարայի մեջ Չարենցը թողնում է ինչ-որ ձեռագրեր՝ հավանաբար նվիրված Արփենիկին։
Թաղումից հետո հաջորդ օրն իսկ Չարենցը տան բակում՝ խարույկի մեջ, այրել է հանգուցյալ կնոջ բոլոր զգեստները։
Չարենցը Արփենիկի թաղման արարողությունից առաջ հանել էր տվել կնոջ գիպսե դիմակն ու ձեռքի կրկնօրինակը։ Դրանք միշտ նրա հետ են եղել, ներշնչել են նրան, իսկ մյուսներին՝ վախեցրել։
Արտավազդ Մկրտչյան 10 դասարան 