Գրականության Բառարան

Արամի մորք / Արամի խոսքը եզր. – Սուբյեկտիվ (գրողի խոսքի գոյության ձևերը տարբեր տեսակներ):

Լուսացույցի խոսքը է՛ Արամի խոսքը, այն մասին, երբ կերպարի խոսքում է լույսը (Ա. Բ., Խաչատուր Աբովյան):

Դա մորքն է, այն խոսքի ձևն է, որը գրողը կիրառում է «Արամի խոսք» (Պ. Սևակ):

. Արամախոսությունն է, երբ հեղինակը պատմում է կերպարի ներքին խոսքը, մտքերը առանց ուղիղ մեջբերման ու չակերտների (Օր.` Արամախոսություն):

Էկոլոգիա 10 ջրի մաքրում

Հայաստանում խմելու ջուրը հիմնականում ստացվում է աղբյուրներից, գետերից և ջրերից։ Ջրի մաքրման հիմնական նպատակն է ապահովել, որ այն լինի անվտանգ մարդկանց առողջության համար։

Ջուրը մաքրվում է հատուկ մաքրման կայաններում։ Սկզբում այն անցնում է մեխանիկական մաքրում, որտեղ հեռացվում են ավազը, տիղմը և մեծ աղտոտիչները։ Հետո կատարվում է քիմիական մաքրում՝ ջրի մեջ ավելացվում են հատուկ նյութեր, որոնք ոչնչացնում են մանրէներն ու վնասակար բակտերիաները։ Վերջում ջուրը ֆիլտրացվում է և ախտահանվում (հաճախ՝ քլորով կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով)։

Հայաստանում ջրամատակարարմամբ զբաղվում է «Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը, որը վերահսկում է ջրի որակը և մատակարարումը տարբեր քաղաքներում և գյուղերում։

Չնայած մաքրման աշխատանքներին, որոշ շրջաններում դեռ կան խնդիրներ՝ կապված խողովակների հնության, ջրի կորուստների և աղտոտման հետ։ Այդ պատճառով խորհուրդ է տրվում որոշ դեպքերում օգտագործել տնային ֆիլտրեր կամ եռացնել ջուրը։

Ջրի մաքրումը կարևոր է բնության պահպանման և մարդկանց առողջ կյանքի համար։

English 10

1)

Do you know any offices that look like these? Where?
Yes, I know offices like these. Some IT companies and call centers in Yerevan use open-plan offices. Many modern companies use this style because it saves space and helps people communicate.

Which type of office would you work best in?
I would work best in a quiet private office because I can concentrate better and do my work faster without noise.

One advantage and one disadvantage of each type of office:

2)

I’m a sales / software developer / journalist.
sales (wrong)
software developer / journalist

2️⃣ I’m studying engineering / scientist / IT.
scientist
engineering / IT

3️⃣ I work as a nurse / politics / a PA.
politics
nurse / a PA

4️⃣ I work for a construction / builder company.
builder
construction

5️⃣ I work in sales / administrator / IT / publishing.
administrator
sales / IT / publishing

6️⃣ I’d like to become accountant / engineering / a nurse.
engineering
accountant / a nurse

Հանրահաշիվ 10

Ապրանքի գինը երկու անգամ հաջորդաբար էժանացրին, նախ՝ 50 %-ով, այնուհետև` 20 %-ով:

  1. Քանի՞ դրամ կդառնա 1350 դրամ արժողության ապրանքի գինը երկու էժանացումից հետո։

100÷50=2

1350÷2=675

675/20%=540

  1. Գտնել ապրանքի սկզբնական գինը, եթե երկու էժանացումից ապրանքն էժանացել է 570 դրամով:

0.6=570

X=570÷0.6

x=950

  1. Քանի՞ տոկոսով իջավ ապրանքի գինը երկու էժանացումից հետո:

100%-40%=60%

  1. Քանի՞ տոկոսով պետք է թանկացնել ապրանքը, որպեսզի ստացվի սկզբնական գինը:

Պատասխան 150%

2.Խանութն առաջին գնորդին վաճառեց 50 մ կտորի 20 %-ը, երկրորդին՝ մնացածի 30 %-ը:

  1. Քանի՞ մետր կտոր գնեց առաջին գնորդը:

  1. Երկրորդ կրորդ գնորդը առաջինից քանի՞ մետրով ավելի գնեց:
  2. Երկրորդ գնորդը ամբողջ կտորի ո՞ր տոկոսը գնեց:
  3. Կտորի ո՞ր տոկոսը մնաց խանութում։

3.Այն ժամանակահատվածում, երբ աշակերտը պատրաստում է 8 դետալ, վարպետը պատրաստում է 10 դետալ:

  1. Վարպետի արտադրողականությունը քանի՞ տոկոսով է մեծ աշակերտի արտադրողականությունից
  2. Քանի՞ ժամ կծախսի աշակերտն այն առաջադրանքի վրա, որը վարպետը կարող է ավարտել է ավարտել 20 ժամում:
  3. Քանի՞ դետալ կպատրաստի վարպետն այն ժամանակահատվա-ծում, որի ընթացքում աշակերտը կարող է պատրաստել 96 դետալ:
  4. Վարպետի և աշակերտի համատեղ պատրաստած 630 դետալներից քանի՞սն է պատրաստվել վարպետի կողմից:

4.Խնձորի, տանձի և դեղձի գները հարաբերում են ինչպես 3:4:6: 18 կգ միրգ գնելիս գնորդը յուրաքանչյուր տեսակի մրգի համար վճարել է նույն գումարը:

  1. Գնված խնձորի կշիռը քանի՞ անգամ է շատ դեղձի կշիռից:
  2. Գնված տանձի կշիռը քանի՞ տոկոսով է շատ դեղձի կշիռից:
  3. Քանի՞ կիլոգրամ տանձ է գնվել:
  4. Քանի՞ կիլոգրամ խնձոր կարելի էր գնել ամբողջ գումարով

Հանրահաշիվ 10

Շտեմարաններից մեկում կար 21 ցենտներ կարտոֆիլ, իսկ մյուսում18 ցենտներ: Առաջին շտեմարան օրական սկսեցին բերել 9 ցենտներ կարտոֆիլ, իսկ երկրորդ շտեմարան 12 ցենտներ:

  1. Քանի՞ օր հետո երկրորդ շտեմարանում կլինի 126 ցենտներ կարտոֆիլ:

1) 5

2) 7,5

3)9

4) 6

  1. Քանի՞ տոննա կարտոֆիլ կլինի 3 օր հետո երկու շտեմարաններում միասին:

1)10

2)1

3)102

4)10,2

  1. Քանի՞ տոննա կարտոֆիլ կլինի երկրորդ շտեմարանում, երբ առաջինում լինի 12 տ կարտոֆիլ:

1)16

2)15

3)9

4)14

  1. Քանի՞ օր օր հետո առաջին շտեմարանում 1,2 անգամ քիչ կարտոֆիլ կլինի, քան երկրորդում:

1)9

2) 6

3)7

4)8

2)

Դասարանում կա 15 աշակերտ, որոնց 20%-ը գերազանցիկ են: Դասարանի տղաները 3-ով ավելի են աղջիկներից:

  1. Քանի՞ տղա կա դասարանում:

1)6

2)9

3) 12

4) 8

15-3=12

12÷2=6

  1. Գտնել դասարանի գերազանցիկ աշակերտների թիվը:

1)3

2) 5

3) 6

4) 12

100÷20=5

15÷5=3

  1. Գտնել դպրոցի աշակերտների թիվը, եթե այդ դասարանի 3 աշակերտների թիվը դպրոցի աշակերտների թվի մասն է:

1) 200

2) 300

3) 400

4) 500

1 4. Քանի՞ գերազանցիկ տղա կա դասարանում, եթե աղջիկների ն են գերազանցիկ: 3

1) 1

2) 2

3)4

4) 3

Մխիթար Սեբաստացի կենսագրություն

Մխիթար (իսկական անունը՝ Մանուկ) Սեբաստացին սովորել  Սեբաստիոյ Սուրբ Նշան, ապա՝ Էջմիածինի, Սեւանի եւ Կարինի վանքերուն մէջ։ 1663-ին մեկնած է Բերիա (այժմ՝ Հալէպ), ուր ծանօթացած է կաթողիկէ միսիոնարներու հետ։ 1701-ին.

Մխիթար Սեբաստացին սովորել է Սեբաստիայի Սբ. Նշան, ապա՝ Էջմիածնի, Սևանի, Կարինի վանքերում։ 1693 թ. մեկնել է Բերիա (այժմ՝ Հալեպ), որտեղ ծանոթացել է կաթոլիկ միսիոներների հետ։ 1696 թ. ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա, 1699 թ.՝ ստացել վարդապետական գավազան։ 1701 թ. Կոստանդնուպոլսում հիմնադրել է միաբանություն։ 1705 թ. Հռոմի իշխանություններից ձեռք բերելով վանք հիմնելու համաձայնություն՝ 1706 թ. Վենետիկին ենթակա Հունաստանի Մեթոն բերդաքաղաքում ձեռնամուխ է եղել վանքի կառուցմանը։

1712 թ. Հռոմի պապը Սեբաստացուն շնորհել է աբբահոր կոչում։ Խուսափելով թուրքական հարձակումներից՝ 1715 թ. միաբանությունը տեղափոխվել է Վենետիկ։ 1717 թվականին Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը։ Այստեղ Սեբաստացին կառուցել է եկեղեցի, բացել դպրոց, պատրաստել է միաբան-գործիչներ։ Սբ. Ղազարում նա զբաղվել է մատենագիտական աշխատանքով, ղեկավարել իր սաների բանասիրական հետազոտական աշխատանքները, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր։ Սեբաստացու մահվանից հետո միաբանությունը, ի պատիվ նրա, կոչվել է Մխիթարյան։ Դեռևս կենդանության օրոք նրան մեծարել են Երկրորդ Լուսավորիչ ազգիս, Երկրորդ Մեսրոպ և այլ պատվանուններով։

Հայոց լեզու 10

  1. Տեղեկություններ հաղորդող տողերը։

Սովորողի համար գնահատականը մեծերի՝ իր նկատմամբ վերաբերմունքի արտահայտությունն է»։

«Բոլորի համար ընդհանուր չափանիշը կրթական գործի ամենալուրջ արգելակն է»։Վերաբերմունք հաղորդող տողերը։

2.Վերաբերմունք հաղորդող տողերը։

    Կարծում եմ՝ հնարավոր է»։

    «Անթույլատրելի է սովորողին թիրախ դարձնելը»։

    «Դպրոցը դառնում է պարտականություններ կատարելու տաժանավայր»։

    1. Առաջարկները

    Ոչ

    1. Գովազդը (եթե կա)

    Ոչ

    1. Հարցեր մտածիր, որոնց պատասխանը հոդվածում չկա (թերությունները գտիր)
    2. Գրավոր գնահատիր հոդվածի արդյունավետություը՝ հիմնավորելով գնահատականդ։

    Հանրահաշիվ 10

    Տեքստային խնդիրներ

    Խնդիր 1. Արշակը և Բաբկենը միասին կշռում են 119 կգ, Արշակը և Գեղամը` 122 կգ, Բաբկենը և Գեղամը` 127 կգ:

    1. Քանի՞ կգ են կշռում Արշակը, Բաբկենը և Գեղամը միասին:368:2=184

    2.Քանի՞ կգ է կշռում Արշակը։184-127=57

    3.Քանի՞ կգ-ով է Բաբկենը ծանր Արշակից։5կգ

    4.Քանի՞ կգ է Արշակի, Բաբկենի և Գեղամի միջին քաշը։184/3

    Խնդիր 2։Ծախսելով 9600 դրամ` գնորդը շուկայից գնեց 5 կգ կարտոֆիլ, 2 կգ միս և 4 կգ նարինջ: Մսի մեկ մեկ կիլոգրամն արժեր 3000 դրամ, իսկ նարնջի մեկ կիլոգրամը` 600 դրամ:

    1. Քանի՞ դրամ վճարեց գնորդը կարտոֆիլի համար:

    1200

    2.Կարտոֆիլի գինը նարնջի գնի ո՞ր տոկոսն է կազմում։

    1200:5=240

    3. Քանի՞ կիլոգրամ նարինջ կկարողանար գնել գնորդը, եթե գներ 5 կգ կարտոֆիլ և 1 կգ միս։

    240×100:600=40

    Խնդիր 3։Առաջին տակառում կա 80 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում` 64 լ: Առաջին տակառից օրական դատարկվում է 2,5 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից` 0,5 լ:

    1. Քանի՞ օրում կդատարկվի առաջին տակառը։

    80:2,5=32

    2.Քանի՞ օր հետո առաջին տակառում կմնա 30 լ հեղուկ:

    80-30=50

    50:2,5=20օր

    3.Քանի՞ օր հետո երկրորդ տակառում կմնա նրա պարունակության 75%-ը։

    64.0,75=48

    64-48=16

    16:0,5=32

    4. Քանի՞ օր հետո տակառներում հեղուկները կհավասարվեն:

    80-64=16

    2,5-0,5=

    Հայոց լեզու 10

    Առաջ է մղվում մի մտայնություն, թե հերոսությունը ամենօրյա լուռ աշխատանքն է:
    Եթե ամենօրյա լուռ աշխատանքը հերոսություն է, ապա դա այլ բան չէ, քան հերոսության «նշաձողի» իջեցում: Հասարակության մեջ արժեքներն ու դրանց վերաբերյալ պատկերացումները որքան պետք է լինեն դեգրադացված, որ առօրյա աշխատանքը, մասնագիտական գործունեությունը «հռչակվի» հերոսություն:
    Կամ, գուցե դեգրադացնելու, լղոզելու, գլխիվայր շրջելու համար է, որ տեղի է ունենում հերոսության հենց այդպիսի շրջում: Անկասկած է, որ հերոսությունը ռազմահայրենասիրական պաթոսը չէ, այդ թեմայով մեծաբերանությունը չէ: Բայց մի ծայրահեղությունից չպետք է ընկնել մեկ այլ ծայրահեղության մեջ, կամ գցել հանրությանը՝ ասելով, թե պետք է վերանայվեն հերոսության մասին պատկերացումները, և հերոսությունը չպետք է ասոցացվի նահատակության հետ:
    Այո, հենց նահատակության պատրաստ լինելու հետ է նաև, որ պետք է ասոցացվի հերոսությունը: Սա չի նշանակում, թե դրա տակ պետք է անպայման նկատի ունենալ հայրենիքի կամ պետության համար զոհվելը, բայց «զոհաբերման պատրաստակամությունն» է հերոսություն՝ լինի կյանքի զոհաբերման պատրաստակամությունը, թե որևէ այլ կարևոր ու թանկ բանի: Հերոսությունը պետք է պահանջի առօրյայից վեր առանձնահատուկ եռանդ, ջանք ու նվիրում:
    Անկասկած է աշխատանքի արժևորման հույժ կարևորությունը, բայց դա չպետք է ուղղակի թե անուղղակի դրվի հերոսության հետ «հակադրության» մեջ:
    Երբ հասարակությունը հերոսության «նշաձողն» իջեցնում է առօրեականության կամ պարզապես «պրոֆեսիոնալիզմի» մակարդակի, դա պարզապես լղոզում է թե՛ աշխատանքի, թե՛ հերոսության արժեքը:

    1. 1-2 նախադասությամբ գրառիր՝ ինչ է հերոսությունը քեզ համար։

    Հերոսությունը ինձ համար այն է, երբ մարդը պատրաստ է իրեն վտանգել կամ զոհել երկրի կամ ինչ-որ մարդու համար ;

    1. Կարդա տեքստը, գնահատիր հեղինակի
      -մտահոգության արդիականությունը
      -տեքստի հիմնավորվածությունը (ինչ օրինակներ է բերում՝ իր ասածը հաստատելու համար)
      -հղումները՝ խոսքով (ինչ ասելով ինչ է հիշեցնում)
      -մեղմասացություններն ու գռեհկաբանությունների կիրառությունը (սա այն է, երբ կոպիտ է ասվում մի բան)
      -խոսակցական ոճին հատուկ արտահայտությունների ու խիստ գրական կամ օտար բառերի կիրառությունը
    2. Գտիր հերոսության սահմանումն ըստ տեքստի հեղինակի

    Նա կարծում է, որ հերոսությունը պետք է կապվի՝

    զոհաբերության պատրաստակամության հետ,

    մեծ ջանքի ու նվիրումի հետ,

    առօրյայից վեր բարձրանալու հետ,

    ինչ-որ թանկ բանի զոհելու պատրաստ լինելու հետ։

    1. Համաձայնիր կամ հակադրվիր հեղինակի դրույթներին՝ հիմնավորելով խոսքդ, օգտագործելով խոսքում քո իմացած այն միջոցները, որ համոզիչ կդարձնեն տեքստդ։

    Ես հիմնականում համաձայն եմ հեղինակի հետ, որովհետև ամեն աշխատա հերոսություն անվանելը ճիշտ չէ։

    Եթե մարդը պարզապես կատարում է իր պարտականությունը, դա արժանի է հարգանքի, բայց ոչ միշտ՝ հերոսության կոչման։ Հերոս է նա, ով վտանգի պահին չի մտածում միայն իր մասին, այլ պատրաստ է օգնել ուրիշներին, պաշտպանել հայրենիքը կամ պայքարել արդարության համար։

    1. Տետրում շարադրանք գրիր հերոսության քո պատկերացումների մասին։

    .

    English 10

    1)Before people could print books and newspapers, information used to pass from person to person. Ordinary people used to get their news from places like churches or mosques, and people used to trust words that came directly from another person. Most people didn’t use to travel because roads weren’t safe for travellers, so market traders used to take stories with them as they went from town to town. Places that didn’t have markets used to get information from singers or theatre groups and, in fact, important information used to be remembered through songs or short poems.

    2)

    I used to write for my university magazine.

    My father used to listen to the radio.

    We didn’t use to watch TV in the morning.

    Did you use to read a newspaper every day?

    Mobile phones used to be very expensive.

    Did your family use to go on holiday to France?

    3)

    Did you use to do your homework as soon as you got home when you were at school?

    The fire at our college was in the local news.

    My grandmother only listens to the local news.