Խնդիր 1. Հայրը 50 տարեկան է, որդին՝ 20։ Քանի՞ տարի առաջ հայրը 3 անգամ մեծ էր որդուց։

5 տարի առաջ հայրը 3 անգամ մեծ էր որդուց։

Խնդիր 2.Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ: Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից: Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին։

53-17=40

40÷2=20

Խնդիր 3.Հայրը 8 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 28 տարով փոքր է հորից: Քանի՞ տարեկան է հայրը:

8x-x=28

7x=28

x=4

8×4=32

Խնդիր 4.Մայրը 6 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 25 տարով փոքր է մորից: Քանի՞ տարեկան է մայրը։

6x-x=25

5x=30

x=5

6×5=30

Խնդիր 5.Երկու վարպետ միասին աշխատելով պատը կարող են շարել 12 օրում։ Եթե առաջին վարպետն աշխատի 2 օր, իսկ երկրորդը` 3 օր, ապա նրանք կկատարեն ամբողջ աշխատանքի միայն 20 %-ը:Քանի՞ օրում կկատարի ամբողջ աշխատանքը վարպետներից յուրաքանչյուրը:

Խնդիր 6.Գնացքը մեկնեց A կայարանից B կայարանը։ Անցնելով 450 կմ, որը կազմում է ամբողջ ճանապարհի 75 %-ը, գնացքը անսարքու-թյան պատճառով կանգ առավ։ Կես ժամ անց անսարքությունը վերացվեց, և մեքենավարը, ավելացնելով գնացքի արագությունը 15 կմ/ժ-ով, ժամանակին այն հասցրեց B կայարան:

Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Թռչուններն են երգում այսօր,
Քամին սահում է մեղմ ու լալիս,
Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Օրվա շողն ու ջերմությունը,
Բնությունն է ապրում նորից,
Ծաղիկն բացվեց գարնանը,
Սերը բերում է գույներ հոսոր:

Աշխարհում կան մի քանի նավթարտադրող երկրներ, որտեղ բենզինը այնքան էժան է, որ երբեմն նույնիսկ կարող է ավելի էժան լինել, քան խանութում վաճառվող շշալցված ջուրը։ Դա լինում է, որովհետև այդ երկրներում նավթը շատ է, և կառավարությունը սուբսիդավորում է վառելիքը։

Ամենահայտնի օրինակները

1. Լիբիա

• Բենզին՝ մոտ $0.028 լիտրը
• Շշալցված ջուր՝ հաճախ $0.30 – $1
  Այսինքն՝ ջուրը կարող է 10-20 անգամ ավելի թանկ լինել։

2. Իրան

• Բենզին՝ մոտ $0.029 լիտրը (սուբսիդավորված գին)
• Ջուր՝ մոտ $0.20 – $0.80 շիշ
  Պատճառը մեծ նավթի պաշարներն ու պետական վերահսկումն են։

3. Վենեսուելա

• Բենզին՝ մոտ $0.035 լիտրը
• Ջուր՝ մոտ $0.50 կամ ավելի
  Երկիրը աշխարհի ամենամեծ նավթի պաշարներից ունի, դրա համար վառելիքը շատ էժան է։

4. Քուվեյթ

• Բենզին՝ մոտ $0.34 լիտրը
• Ջուր՝ մոտ $0.30 – $1
  Այստեղ նույնպես նավթային եկամուտների շնորհիվ գինը ցածր է։

Մազերը՝ մուգ, կարճ, նախշավորված բնական կերպով։

Դեմքի կառուցվածք՝ խիտ հոնքեր, լայն ճակատ, չոր ու համաչափ գծեր։

Դեմքի արտահայտություն՝ հանգիստ, մեղմ ժպիտ, տրամադրությունը բնական ու անպատրաստ։

Հագուստ և պարագաներ

Հագնված է սպիտակ տոպով, որի վրա գրված է  և մի փոքր  տեքստ տակ՝ TOMY HILFIGER

Նրանով մուգ տաբատ կամ ջինս, դասական  կոշիկներ և ուսապարկ ունի։

Հագուստը առօրյա, ոչ պաշտոնական, հարմարավետ։

Առաջին ապրանքի գինը 80 դրամ է: Երկրորդ ապրանքի գինը առաջին ապրանքի գնից պակաս է 20 %-ով:

1. Քանի՞ դրամ արժե երկրորդ ապրանքը:

16×100

1600÷64=25%

1. Քանի՞ տոկոսով պետք է ավելացվի երկրորդ ապրանքի գինը, որպեսզի առաջին և երկրորդ ապրանքների գները հավասարվեն:

80 − 64 = 16

25%

1. Քանի՞ դրամ կդառնա երկրորդ ապրանքի գինը, եթե սկզբնական գնի համեմատ նրա գինը երկու անգամ հաջորդաբար բարձրացվի 25%-nվ:

1. Քանի՞ դրամ կլինի առաջին ապրանքի գինը, եթե այն բարձրացվի 25 %-ով, այնուհետև իջեցվի 25 %-ով

100/25%=75

2.Կա 80 գ 25 %-անոց աղի լուծույթ։

1. Քանի՞ գրամ է աղի զանգվածն այդ լուծույթում։

100÷25=4

80÷4=20գ

1. Քանի՞ տոկոս աղ է պարունակում այդ լուծույթի 40 գրամը։

100÷25=4

40÷4=10%

1. Քանի՞ գրամ մաքուր աղ պետք է ավելացնել այդ լուծույթին, որպեսզի նրանում ջրի և աղի զանգվածները հավասարվեն:

աղ = 20 գ
ջուր = 80 − 20 = 60 գ

1. Քանի՞ գրամ ջուր պետք է գոլորշիացնել այդ լուծույթից, որպեսզի աղի պարունակությունը դառնա 80%:

20 + x = 60

x = 40

3.Երբ 1 կգ աղի լուծույթից դատարկեցին 250 գ և այնտեղ ավելացրին 500 գ մաքուր ջուր, արդյունքում ստացվեց 10,8 %-անոց լուծույթ:

1. Քանի՞ գրամ աղ է պարունակում ստացված լուծույթը:

10.8% × 1250 գ =
0.108 × 1250 = 135 գ

1. Որքա՞ն էր աղի տոկոսը սկզբնական լուծույթում։

x = 135 × 4 / 3 = 180

18%

1. Քանի՞ գրամ աղ կար սկզբնական լուծույթում։

135 = 0.18(1250 − x)

135 = 225 − 0.18x

0.18x= 90

y = 500

1. Քանի՞ գրամ ջուր պետք է գոլորշիացնել ստացված լուծույթից, որպեսզի նրանում աղի տոկոսը հավասար լինի սկզբնական լուծույթի տոկոսին:

Եռանկյունի՝ կողմերով a, b, c

a²+ b² = c²
c² = 3² + 4² = 9 + 16 = 25
c = 5

Օրինակ․
c² = 3² + 4² = 9 + 16 = 25
c = 5

Բ)

• a (հիմք)
• b (ուղղահայաց կողմ)
• c (հիպոտենուզա)
• h (բարձրություն)
• x, y (հիպոտենուզայի մասեր)

Կողքին գրված են բանաձևեր․

1. h² = x · y
2. a² = c · y
3. b² = c · x

Վարժությու։

14)

1)30սմ

2)100սմ

3)10-սմ²

Անծանոթ աղջկան
Լույսն էր մեռնում, օրը մթնում.
Մութը տնից տուն էր մտնում.
Ես տեսա քեզ իմ ճամփի մոտ,
Իմ մտերի՛մ, իմ անծանո՛թ:

Աղբյուրն անուշ հեքիաթի պես
Իր լույս երգով ժպտում էր մեզ.
Դու մոտեցար մեղմ, համրաքայլ,
Որպես քնքուշ իրիկվա փայլ:

Անակնկալ բախտի նըման,
Հայտնվեցիր պայծառ-անձայն.
Անջատվեցինք համր ու հանդարտ,
Կյանքի ճամփին մի ակնթա՜րթ…

Վիքիպեդիան` Ազատ հանրագիտարան

Համեմատել Հայաստանի ավատատիրական պետությունները;

Հայաստանի ավատատիրական պետությունները տարբեր ժամանակներում կարևոր դեր են ունեցել հայկական պետականության պահպանման գործում։ Դրանցից ամենահայտնիներից է Բագրատունյաց Հայաստան, որը գոյություն է ունեցել IX–XI դարերում։ Այն գտնվում էր Հայաստանի հիմնական տարածքում և ուներ կենտրոնացված իշխանություն։ Թագավորը կառավարում էր նախարարների օգնությամբ, իսկ տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն ու առևտուրն էին։ Սակայն ներքին պայքարների և արտաքին թշնամիների պատճառով պետությունը թուլացավ։

Մյուս կարևոր պետությունն էր Վասպուրականի թագավորություն, որը գտնվում էր Վանա լճի շրջակայքում։ Այն նույնպես ավատատիրական պետություն էր, որտեղ իշխանությունը պատկանում էր թագավորին և իշխաններին։ Վասպուրականը հաճախ կախված էր Բյուզանդիայից և արտաքին ճնշումների պատճառով վերջապես կորցրեց անկախությունը։

Ամենաերկար գոյություն ունեցած պետությունն էր Կիլիկիայի հայկական թագավորություն։ Այն գտնվում էր Միջերկրական ծովի մոտ և ուներ զարգացած առևտուր ու կապեր եվրոպական երկրների հետ։ Կիլիկիան ընդունել էր նաև եվրոպական կառավարման որոշ ձևեր, ինչը այն տարբերում էր մյուս հայկական պետություններից։

Ընդհանուր առմամբ, այս բոլոր պետությունները ավատատիրական էին, հիմնված էին գյուղատնտեսության վրա և ղեկավարվում էին թագավորի ու իշխանների կողմից։ Նրանք նպաստել են հայկական մշակույթի և պետականության պահպանմանը, բայց ներքին անհամաձայնությունները և արտաքին թշնամիները պատճառ դարձան նրանց անկմանը։

Բագրատունյաց Հայաստան

[ Կառավարման շրջան՝ IX–XI դարեր ]
[ Տարածք՝ Մեծ Հայքի հիմնական մաս ]
[ Կառավարման ձև՝ թագավոր և նախարարներ ]
[ Տնտեսություն՝ գյուղատնտեսություն, առևտուր, արհեստներ ]
[ Վիճակ՝ սկզբում ուժեղ, հետո թուլացավ ]

Վասպուրականի թագավորություն

[ Կառավարման շրջան՝ X–XI դարեր ]
[ Տարածք՝ Վանա լճի շրջակայք ]
[ Կառավարման ձև՝ թագավոր և իշխաններ ]
[ Տնտեսություն՝ գյուղատնտեսություն, անասնապահություն ]
[ Վիճակ՝ կախված Բյուզանդիայից ]

2.Կազմել կրոսենս «Ավատատիրական Հայաստան» թեմայով;

Ավատատիրական Հայաստանը ձևավորվել էր միջնադարում, երբ երկրի կառավարման հիմքում հիմնականում հողն էր և նրան տիրապետող մարդիկ։ Երկրի գլուխ կանգնած էր թագավորը, բայց իրականում մեծ իշխանություն ունեին նաև նախարարական տոհմերը։ Նրանք մեծ հողեր ունեին, իրենց տարածքներում կառավարում էին բնակչությանը և պատերազմի ժամանակ զորք էին տալիս թագավորին։ Այդ պատճառով երբեմն նրանց ուժը շատ մեծ էր։

Հասարակության մեծ մասը գյուղացիներ էին։ Նրանք աշխատում էին հողի վրա, մշակում էին բերք, պահում էին անասուններ և դրա դիմաց հարկեր էին վճարում իրենց տերերին։ Գյուղացիների աշխատանքը կարևոր էր, որովհետև երկրի տնտեսությունը հիմնականում գյուղատնտեսության վրա էր հիմնված։ Կային նաև զինվորներ և տարբեր ծառայողներ, որոնք կապված էին իշխանների հետ։

Այդ ժամանակ մեծ դեր ուներ նաև եկեղեցին։ Եկեղեցին ոչ միայն կրոնի կենտրոն էր, այլ նաև ազդեցություն ուներ մարդկանց կյանքի, կրթության և մտածողության վրա։ Շատ դեպքերում եկեղեցին աջակցում էր պետությանը և կարևոր տեղ ուներ հասարակության մեջ։ Այսպես աստիճանաբար ձևավորվել էր մի համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր խավ ուներ իր դերը։

3.Վերլուծել քրիստոնեական եկեղեցու և հայկական պետության հարաբերությունները IV-V դարերում:

IV–V դարերում հայկական պետության և քրիստոնեական եկեղեցու հարաբերությունները շատ սերտ էին և կարևոր դեր ունեին երկրի կյանքում։ Քրիստոնեությունը պետական կրոն դարձավ, երբ թագավոր Տրդատ Գ-ը այն ընդունեց Գրիգոր Լուսավորիչ-ի քարոզչության ազդեցությամբ։ Դրանից հետո եկեղեցին սկսեց համագործակցել պետության հետ և մեծ ազդեցություն ստացավ հասարակության մեջ։

Եկեղեցին օգնում էր ամրացնել պետությունը և միավորել ժողովրդին։ Քահանաները տարածում էին քրիստոնեական արժեքները, իսկ թագավորական իշխանությունը աջակցում էր եկեղեցուն՝ կառուցելով եկեղեցիներ և տալով հողեր։ Այդ հարաբերությունները հատկապես կարևոր դարձան այն ժամանակ, երբ Հայաստանը գտնվում էր արտաքին վտանգների և քաղաքական դժվարությունների մեջ։

V դարում եկեղեցին մեծ դեր խաղաց նաև մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Հայկական գրերի ստեղծումը և դպրոցների բացումը նպաստեցին ժողովրդի միավորմանը և ազգային ինքնության պահպանմանը։ Այդ գործին աջակցում էին նաև հոգևորականները և իշխանները։

Այսպիսով IV–V դարերում հայկական պետությունն ու եկեղեցին փոխկապակցված էին․ պետությունը պաշտպանություն և աջակցություն էր տալիս եկեղեցուն, իսկ եկեղեցին իր հերթին ամրացնում էր ժողովրդի հավատը, մշակույթը և միասնականությունը։