Հայաստանի չէի աղտոտման մասին
Հայաստանում օդի աղտոտումը մեծ խնդիր է, հատկապես Երևանում և արդյունաբերական շրջաններում։ Աղտոտման հիմնական աղբյուրներն են՝
- Հերթական տրանսպորտը՝ հատկապես հին մեքենաները, որոնք մեծ ծախսում են եւ արտանետումներ ունեն։
- Տվյալների զննումը արդյունաբերական ձեռնարկություններում։
- Բացօթյա աղբահավաքումները եւ այրման գործողությունները։
- Տնային ջեռուցման համար փայտի կամ ածխի օգտագործումը, հատկապես ձմռանը։
Արդյունքում օդը աղտոտվում է վնասակար նյութերով, ինչպիսիք են՝ փոշին (PM2.5, PM10), ազոտի օքսիդները, երկօքսիդ ծխաջուրը, բենզոլը և այլն։
Հիմնական խնդիրներից մեկն այն է, որ աղտոտված օդը ազդում է մարդկանց առողջության վրա՝ պատճառելով շնչառական խնդիրներ, սրտանոթային հիվանդություններ, ալերգիաներ և այլն։
Եթե հետաքրքիր է, կարող եմ տրամադրել նաև վերջերս արված հետազոտությունների տվյալներ կամ խորհուրդներ, թե ինչպես հնարավոր է պաշտպանվել աղտոտված օդից։
Ջրի աղտոտվածություն
- Շատ գետեր և ջրամբարներ աղտոտվում են կենցաղային ու արդյունաբերական թափոններով։
- Սևանա լիճը բախվում է էվտրոֆիկացիայի (ծաղկման) խնդրին, ինչը պայմանավորված է ֆոսֆորով և ազոտով հարուստ կոյուղաջրերի ու գյուղատնտեսական թափոնների ներհոսքով։
3. Հողի աղտոտվածություն
- Քիմիական պարարտանյութերի ու թունաքիմիկատների չարաշահումը վնասում է հողի բերրիությունը։
- Հանքարդյունաբերությունը (օր.՝ Ամուլսար, Քաջարան) առաջացնում է ծանր մետաղներով հողի և ջրի աղտոտում։
4. Աղբի կառավարում
- Կենցաղային աղբի վերամշակումը գրեթե բացակայում է։
- Շատ համայնքներում բաց աղբավայրերը ոչ միայն գեղագիտական, այլև առողջապահական խնդիրներ են ստեղծում։
5. Աղտոտվածության հետևանքներ
- Բնակչության առողջության վրա ազդում են շնչառական հիվանդությունների, ալերգիաների և քաղցկեղի ռիսկերի աճով։
- Բնության վրա՝ կենսաբազմազանության կրճատում, հողերի անպիտանացում և ջրային ռեսուրսների վատթարացում։
Արտավազդ Մկրտչյան 10 դասարան 