Հայկ և Բել առասպել

Հայկ և Բել առասպել

Վերլուծություն

Վերլուծություն

1. Ազգայնական և ինքնության գաղափար

• Հայկը՝ ազգի նախահայր. Նա ներկայացվում է որպես անկախության, խիզախության ու հայրենասիրության մարմնացում։ Նրա դեմ կանգնած է բռնատիրության խորհրդանիշ Բելը։
• Ազատության մարտիկ. Հայկը հրաժարվում է ապրել բռնապետության պայմաններում և որոշում է սեփական ազատ կյանքն ապահովել։ Սա դառնում է հայ ազգի հպարտության հիմքերից։

2. Բարի ու չարի հակադրություն

• Հայկ՝ բարի հերոս, Բել՝ չար բռնակալ. Առասպելն ունի դասական դիցաբանական կառուցվածք, որտեղ գլխավոր հերոսը պայքարում է չար ուժի դեմ՝ ի նպաստ արդարության և ժողովրդի բախտի։
• Հայկի հաղթանակը ունի բարոյական արժեք․ այն դառնում է օրինակ՝ չհնազանդվելու ճնշմանը։

3. Դիցաբանական հենք

• Դիցաբանական հերոսի կերպար. Հայկը ունի սրբազան կամ գերբնական հատկանիշներ՝ ուժեղ է, սուր աչքով, հեռահար աղեղով։ Նրա կերպարը կարելի է համեմատել հին աշխարհի այլ դյուցազունների հետ։
• Դիցաբանական հակառակորդի կերպար. Բելը՝ միացյալ իշխանության, գերբնական ահաբեկման ու աստվածացման ձգտող դեմք է, ով պարտվում է մարդկային արժանապատվությանը։

4. Վայրաբանական և սիմվոլիկ իմաստներ

• Հայկյան սահմանազատում. Հայկի նոր բնակավայրն Արարատյան դաշտում դառնում է նոր սկիզբ՝ ազգային տարածքի սրբագործում։
• Հայրենիքի ծնունդը. Հայկի հաղթանակից հետո՝ այդ տարածքում ծագում է հայ ազգը։ Այս առումով առասպելը փոխակերպվում է հիմնադիր միթոս։