Վերլուծություն
Վերլուծություն
1. Հոգեբանություն և բարոյականություն
- Բարու և չարի պայքար. Արտաշեսը ներկայացված է որպես արդար և ուժեղ թագավոր, մինչդեռ Արտավազդը՝ որպես չար ուժերի կրող, որը չարաշահում է իշխանությունը։
- Վնասված ժառանգություն. Արտավազդի դաժան բնավորությունը առասպելում կապվում է մայրական ծագման հետ (ալան էթնոս), ինչը հնում հաճախ դիտարկվում էր որպես օտար ու վտանգավոր ազդակների մարմնացում։
2. Հեթանոսական աշխարհընկալում
- Մոգական տարրեր. Ախոռատենը, կախարդական ամուսնությունը և մարգարեների հալածանքը հստակ վկայում են հեթանոսական դարաշրջանի հավատալիքների մասին։
- Գերբնական պատիժը. Արտավազդի բանտարկությունը և «ավերածության սպառնալիքը» կապվում են հին աշխարհի համաշխարհային հավասարակշռության գաղափարի հետ։
3. Քաղաքական և ազգային խորհրդանշականություն
- Հայր ու որդի հակադրություն. Հիշեցնում է հնագույն թեման՝ հորն ընդդիմացող որդու։ Սա կարող է խորհրդանշել սերնդափոխության վտանգները կամ իշխանության ապակայունացումը։
- Արագածի լեռը որպես սրբազան կենտրոն. Արտավազդի բանտարկությունը Արագած լեռում ցույց է տալիս այդ վայրը որպես գերբնական կենտրոն՝ հավասար Մասիսին։
Եզրակացություն
«Արտաշես և Արտավազդ» առասպելը հայոց դիցաբանության, քաղաքական մտածողության և բարոյագիտական արժեքների յուրահատուկ համադրություն է։ Այն ոչ միայն պատմական կամ դյուցազնական առասպել է, այլև՝ փիլիսոփայական խորհրդածություն մարդկային բնության, իշխանության և մեղքի հետևանքների մասին։
Եթե կուզես՝ կարող եմ նաև թեմատիկ շարադրություն կամ վերլուծական էսսե կազմել։
Արտավազդ Մկրտչյան 10 դասարան 